Doświadczanie Rumunii

Zofia Wieluńska

Doświadczanie Rumunii

Dla Polaków, dotkniętych we wrześniu 1939 druzgocącą klęską, Rumunia jawi się bezpieczną przystanią. W jej stronę rusza fala uchodźców, w tym najwyższa reprezentacja państwa polskiego. Dwa różne społeczeństwa, nieznające się nawzajem, historia sprawdza w przymusowym braterstwie.

Riwiera Zaleszczyki

Tomasz Kuba Kozłowski

Riwiera Zaleszczyki

„Pobyt w Zaleszczykach okazał się istnym wprost cudem. Cały czas letnia pogoda, upały, błogie powietrze, moc winogron i przepysznych owoców wszelkiego rodzaju – po prostu raj ziemski, zalany słońcem. Plażowaliśmy po cztery godziny dziennie, a ja co dzień prawie kąpałam się w Dniestrze. Wróciliśmy […] pełni radości, że jest w Polsce taki zakątek” – notowała w dzienniku 26 września 1937 Maria Dąbrowska.

Okruchy systemu

Wiktor Eugeniusz Nowakowski

Okruchy systemu

Od 1951 roku Wiktor Eugeniusz Nowakowski prowadził dziennik, w którym codziennie opisywał dziwactwa Peerelu, swoją pracę, czas wolny spędzany ze znajomymi przy kawiarnianym stoliku czy w teatrach, zamieszczał recenzje artykułów prasowych, książek, filmów. Dużo miejsca poświęcał na ocenę sytuacji politycznej, wspominając przy tym II Rzeczpospolitą i porównując nowe ze starym. Przedstawiamy fragmenty dzienników, zaznaczając jedynie wewnętrzne skróty w wybranych notatkach dziennych. (Red.)

Dziecko patriotyczne

Zbigniew Lubieniecki

Dziecko patriotyczne

Wspomnienia Zbigniewa Lubienieckiego powstawały – na podstawie wcześniejszych notatek robionych na bieżąco – dwa lata po zakończeniu II wojny światowej, która boleśnie dotknęła całą jego najbliższą rodzinę. Przedstawiamy fragment tego zapisu, dotąd niepublikowanego, uzupełniony relacją nagraną w 2013 roku. Całą kolekcję, obejmującą wspomnienia i dzienniki z okresu 1935–66, Autor przekazał do zbiorów Ośrodka KARTA.

Ziemia zwana obiecaną

Zespół redakcji kwartalnika Karta

Ziemia zwana obiecaną

W początkach XIX wieku Łódź była niewielką osadą (choć prawa miejskie nadano jej już w XV wieku), liczącą około 250 mieszkańców, w granicach Królestwa Polskiego pod zaborem rosyjskim. Dopiero decyzja władz z 1820 roku o jej włączeniu do grona osad fabrycznych, jako ośrodka tkackiego, dała początek industrializacji miasta. Masowy napływ taniej siły roboczej po uwłaszczeniu chłopów spowodował jego żywiołowy rozwój.

Koniec Chrobrego

Wacław Urbanowicz

Koniec Chrobrego

W ostatnich tygodniach postoju w Pernambuco „Chrobry” całkowicie zmienił swój zewnętrzny wygląd. Jeszcze niedawno był wytwornym i lśniąco białym liniowcem. Wąski czerwony pas biegnący dookoła burty dodawał elegancji jego niezwykle pięknej sylwetce. Teraz był cały pomalowany na „bojowo”, czyli na ciemnoszary kolor chmur, wojny i okrętów wojennych.

Żyj jak wszyscy. Anatolij Marczenko

Dysydenci w ZSRR

Anatolij Marczenko

Żyj jak wszyscy. Anatolij Marczenko

Ruch dysydencki w ZSRR pojawił się pół wieku temu – nagle i jakby znikąd, wprawiając w zdumienie nie tylko sowieckie władze, ale także zachodnich sowietologów. Do tej chwili nikt nie ośmielał się nawet myśleć, że możliwe jest w Związku Radzieckim jawne działanie w obronie praw człowieka czy zakładanie niezależnych stowarzyszeń.

Testament Marka Edelmana

Hanna Antos

Testament Marka Edelmana

Pytacie, co jest najważniejsze w życiu? Najważniejsze jest samo życie. A gdy już jest życie, najważniejsza jest wolność. Potem oddajemy życie za wolność. I wtedy już nie wiadomo, co jest najważniejsze. Na pewno nie patriotyzm.

Nieobecność

Anna Richter

Nieobecność

Wielka Brytania postanowiła uczcić zwycięstwo aliantów w II wojnie światowej rok po jej zakończeniu w Europie, organizując defiladę wojskową, która miała być manifestacją triumfu sprzymierzonych. Do udziału w tym święcie zaprosiła sojuszników. Jednym z nich była Polska, reprezentowana wówczas przez dwa rządy.

Korpus Pokoju

Agnieszka Kudełka

Korpus Pokoju

Na spotkaniu ze studentami Uniwersytetu w Michigan Kennedy spontanicznie zapytał, ilu z nich mogłoby poświęcić czas na pomoc krajom rozwijającym się. Tysiąc studentów odpowiedziało pozytywnie. Od tej pory poparcie dla tej idei rosło.

Szansa ruchu oddolnego

Zbigniew Gluza

Szansa ruchu oddolnego

Upadek archiwum KARTY byłby dowodem, że cała archiwistyka społeczna nie ma w Polsce racji bytu, a zarazem – że ta szczególna dziedzina aktywności obywatelskiej, sprawdzająca w pewnym stopniu „uspołecznienie” społeczeństwa, jest systemowo skazana na porażkę. Nadal nie ma ona gwarancji przetrwania, ale w tej chwili możliwe się wydaje stworzenie podstaw jej trwałości.

Takiego komputera nie ma

Łukasz Bertram

Takiego komputera nie ma

Jacek Karpiński, którego losy przedstawiamy, był w swojej dziedzinie – informatyce – postacią niezwykłą. Tworzone przezeń nowatorskie systemy komputerowe mogły otworzyć przed polską gospodarką możliwość udziału w najważniejszym wyścigu technologicznym ostatniego półwiecza. Mogły przynieść przełom i ekonomiczny, i społeczny. Peerel okazał się jednak na to odporny.

Cudze listy

Maciej J. Drygas

Cudze listy

Pamiętam, że w Peerelu na list z Ameryki czekało się trzy–cztery tygodnie albo jeszcze dłużej. Nikt temu specjalnie się nie dziwił, bo to była długa droga, w dodatku przez ocean.

Może Argentyna

Joanna Łuba-Wróblewska

Może Argentyna

Kilka lat po odzyskaniu niepodległości Polska rozpoczęła zabiegi dyplomatyczne, których efektem miało być uzyskanie kolonii.

Zona Czarnobyl

Katarzyna Jakubowska-Krawczyk

Zona Czarnobyl

Katastrofa w elektrowni atomowej Czarnobyl wywołała poruszenie i mobilizację wśród ukraińskiej inteligencji.

Na dalekiej Ukrainie

Tomasz Kuba Kozłowski

Na dalekiej Ukrainie

W końcu lat 60. Polskie Nagrania wydały płytę Płonie ognisko w lesie — wiązankę dawnych pieśni harcerskich, ludowych, żołnierskich i powstańczych. Znalazła się na niej popularna w dwudziestoleciu międzywojennym piosenka, zaczynająca się od słów: „Na zielonej Ukrainie, gdzie hiszpański żyje lud, tam szeroki Ganges płynie i Japończyk spija miód”.

Raport

Kurt Gerstein

Raport

Kiedy dowiedziałem się o tym, że w Grafenecku, Hadamarze i innych miejscowościach zaczęto uśmiercać chorych psychicznie, postanowiłem za wszelką cenę podjąć próbę zajrzenia do tych pieców i komór, by dowiedzieć się, co się w nich dzieje. Motywował mnie szczególnie fakt, iż moja szwagierka — Bertha Ebeling — została uśmiercona w Hadamarze.

Wejście

Więźniowie Peerelu

Jerzy Geresz

Wejście

W sobotę [27 marca 1982] zostałem zawieziony do miejscowego zakładu karnego [w Chełmie]. W celi powitały mnie zaciekawione spojrzenia młodych ludzi — nieczęsto widzi się tu przybysza z taką ilością tobołów. Z miejsca powiedziałem, skąd przybywam i w związku z czym tu się znalazłem.

Strona 1 z 212Następna »

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń