W czarno-białym pokoju

Marta Kudelska

W czarno-białym pokoju

Dwaj artyści, dwie różne wrażliwości, dwie sale – tyle na początek. Dalej już trochę raźniej – wspólne doświadczenie dzieciństwa w małej miejscowości, liceum plastyczne poza domem, wyjazd na studia, wspólna uczelnia, później [...]

Sztuka robienia wynalazków

Ewa Wójtowicz

Sztuka robienia wynalazków

Czym jest tytułowy nonsens w technologiach zaaplikowanych przez artystów do stworzenia prac? Czy przejawia się w skomplikowanej do granic absurdu procedurze, jak w słynnym modelu maszyny Rube Goldberga? A może jest refleksją bardziej uniwersalną, kwestionującą bezkrytyczną wiarę pokładaną w moc technologii?

Tło naszych działań

Agnieszka Zygmont

Tło naszych działań

Nasze życie nieodzownie toczy się w trybie somatycznym. Jeśli więc chcemy je ulepszyć, powinniśmy dokładniej poznać nasze ciało i sprawniej je kontrolować – jako że ciało to zasadnicze narzędzie lub niezbędne medium, poprzez które działamy na tym świecie. To podstawa rozważań snutych przez Richarda Shustermana w jego najnowszej książce Myślenie ciała. Eseje z zakresu somaestetyki, poświęconych twórczości artystycznej i odbiorowi sztuki, które nie mogą obejść się bez zmysłów, działań i doznań.

Koloroza, czyli kolejna Bielska Jesień

Michalina Sablik

Koloroza, czyli kolejna Bielska Jesień

Czterdziesta trzecia edycja Bielskiej Jesieni, najbardziej prestiżowego konkursu malarstwa w Polsce. Prawie sześćdziesiąt lat żywej tradycji, składające się z wybitnych artystów i szanowanych historyków sztuki, jury; piękna przestrzeń BWA w Bielsku-Białej, kilkanaście znaczących patronów medialnych z art worldu, wysokie nagrody, tysiące nadesłanych prac, kilkuset artystów marzących o karierze Sasnala. Jednym słowem – wydarzenie o ogromnym potencjale i zapleczu instytucjonalnym. Co zatem mogło pójść nie tak? Dlaczego wystawa przybrała tak karykaturalną formę?

Kwestionariusz dla artysty

Gabriel Krawczyk

Kwestionariusz dla artysty

Prawie 400 prac 22 ilustratorów i ilustratorek, wydrukowanych na ponad 300 stronach. Tak w liczbach prezentuje się, przygotowana przez Patryka Mogilnickiego i opublikowana przez Wydawnictwo Karakter, książka Nie ma się co obrażać. Nowa polska ilustracja. Album odsyła nas do warsztatu pracy ‒ zdaniem pomysłodawcy/autora ‒ najciekawszych, czynnie działających plastyków i plastyczek. Wbrew przekornej sugestii tytułu, polscy ilustratorzy wcale nie unoszą się gniewem. Wolą napędzać dzikie tętno naszej rodzimej ilustracji. A ta, w istocie, potrafi zachwycić!

Not a Pretty Story

Magdalena Kargul

Not a Pretty Story

Półtoragodzinny film składa się z sześciu części, odtworzonych na podstawie notatek, esejów, listów i wystąpień Baldwina oraz tekstów kultury, które na niego wpłynęły, zestawionych z dokumentami epoki. Początkowe minuty przywołują główne założenia − nigdy nie powstałego − tekstu pisarza, które niejako przejmuje na siebie film Pecka. A są to założenia bardzo ambitne: ukazanie życia trzech przywódców i skontrastowanie ich ze sobą w sposób, który naświetli ich motywy oraz nakreśli mapę poglądów reprezentowanych przez społeczność Afroamerykanów w latach 60. XX wieku. I to zadanie nie zostało niestety przez reżysera osiągnięte.

Otwieranie formy

Wystawa Oskar i Zofia Hansen. Forma Otwarta w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Paweł Bień

Otwieranie formy

Szczęśliwie udało się uniknąć hagiografii. Utrefiona w cudowność, z iście Vasariańskim sznytem i mitomańskim rozmachem, sylwetka artystów-demiurgów, to bardziej sfera postromantycznej legendy niż zainteresowania kuratorów odbywającej się w Muzeum Sztuki Nowoczesnej wystawy. Całe szczęście. Prezentowana w warszawie opowieść o Hansenach to nie lapidarium ciekawostek – próżno szukać w niej czegoś na kształt sztambucha pękającego w szwach od bon motów na każdą artystyczną czy towarzyską okazję – to próba spojrzenia na dzieło przez pryzmat człowieka. Architektura jest przecież tą ze sztuk, która najsilniej i najgłębiej wchodzi w interakcję z codziennością.

Ucieczka do przodu

Sebastian Pytel

Ucieczka do przodu

Polski film science fiction wciąż brzmi jak oksymoron. Prócz życzeniowej adaptacji lemowskiego pilota Pirxa (1978), tetralogii Piotra Szulkina (1979–1985) czy zablokowanej przez komunistyczną cenzurę Trzeciej części nocy (1971) Andrzeja Żuławskiego, nasze kino nie ma wielkiego doświadczenia w budowaniu światów przyszłości. Stąd do Człowieka z magicznym pudełkiem, drugiego pełnego metrażu Bodo Koxa, gatunkowo przynależnego do fantastyki naukowej, można było podchodzić z uzasadnioną rezerwą. Tym większą, że fabularny rys rozpina akcję na dwa czasowe plany – Warszawę pod butem Stalina (rok 1952) i Warszawę pod batutą pieniądza i tajnej policji (rok 2030). Przeszłość i przyszłość w pętlę wiąże historia miłosna, zrodzona prawem anomalii na jednym z najwyższych pięter, patrzącego nieruchomo na stolicę, korporacyjnego monumentu. Cóż, jeśli spadać, to z wysoka.

Świat zahibernowany

Piotr Jemioło

Świat zahibernowany

Don DeLillo, największy prowokator z pisarzy amerykańskich, znów serwuje czytelnikom frapującą powieść. Zero K traktuje o kwestiach zasadniczych: możliwościach przezwyciężenia śmierci dzięki osiągnięciom nauki, kondycji ponowoczesnego podmiotu, scalaniu własnej tożsamości, trudnych relacjach z najbliższymi. Warto jednak zaznaczyć, że najnowsza książka autora Podziemi nie wpisuje się w tradycyjnie amerykański gatunek jeremiady, diagnozującej upadek zasad moralnych czy erozję kultury. DeLillo trudno posądzić o ton moralizatorski, jednoznaczne opowiedzenie się po którejś ze stron ideologicznej barykady.

W grotach pamięci

Rafał Augustyn

W grotach pamięci

Bohaterem powieści, a później opery nie jest właściwy twórca (w tym przypadku Pirro Ligorio – skądinąd wybitny i wszechstronny artysta, który w fabule opery w ogóle się nie pojawia), lecz fundator i – zapewne – pomysłodawca, miejscowy książę Pier Francesco Orsini, zwany Vicino. Nie opisuje się tu powstania dzieła, lecz jego psychologiczne czy psychopatologiczne podłoże, a literacka i teatralna postać księcia niewiele ma wspólnego z historycznym oryginałem. Rzec można – w wyobraźni Laineza i Ginastery dokonała się projekcja upiorno-surrealistycznej aury rzeźb na sylwetki bohaterów.

Historia negatywu według Witolda Kanickiego

Krzysztof Jurecki

Historia negatywu według Witolda Kanickiego

Dlaczego negatyw? Można zadać prozaiczne pytanie. We wstępnie autor zaznacza, że pomimo popularności wszelkich form użycia negatywu, także np. w najnowszych teledyskach realizowanych cyfrowo, nie ma ten temat prac naukowych. Temat został przeoczony i tylko marginalnie pojawiał się w historycznych opracowaniach [...].

Serca mięsożerców

Barbara Szczekała

Serca mięsożerców

Zwycięzca tegorocznego Berlinale jest niebanalną opowieścią o miłości – ludzi do ludzi, a także ludzi do zwierząt. Dusza i ciało to znakomita w swej osobliwości i przyjemnie dziwaczna komedia romantyczna, której akcja rozgrywa się w rzeźni. I choć sceneria przemysłowej ubojni może sugerować, iż mamy do czynienia z najmniej romantycznym romansem ostatnich lat, niezwykła wrażliwość reżyserki Ildikó Enyedi sprawia, że film jest delikatny niczym plasterek najszlachetniejszej cielęciny.

Off Camera nadal kręci

Dawid Myśliwiec

Off Camera nadal kręci

Nawet jeśli tegoroczna Off Camera nie była już tak gwiazdorska, jak jej poprzednie edycje, bo zabrakło w niej gości z aktorskiego topu (przy całym szacunku dla talentu Andrew Scotta nie jest on gwiazdą wielkiego formatu), to krakowska impreza pozostawiła po sobie jak najlepsze wrażenie. SerialCon, Off Scena, skierowana do branży filmowej sekcja Pro Industry – wszystkie te elementy składają się na wizerunek bardzo profesjonalnego wydarzenia kulturalnego, które stanowi ważny punkt w kalendarzu polskich festiwali filmowych.

Mały autoportret science-fiction i większy – z rondlem

Paweł Bień

Mały autoportret science-fiction i większy – z rondlem

Na tle amerykańskiej flagi starsza pani w okularach, uhonorowana papierową koroną, trzyma – gestem zapożyczonym ze Statuy Wolności – puszkę coca-coli. To Maria Lassnig: austriacka pionierka informelu, „córka marnotrawna” figuracji, niestrudzona eksploratorka semantycznych granic autoportretu. Kobieta, która w swojej sztuce postawiła niemal znak równości między kobiecym ciałem a dziełem, odmieniając cielesność przez wszystkie plastyczne przypadki.

Wystygłe piekło Kigali i tabor niknący w polu

Marcin Adamczak

Wystygłe piekło Kigali i tabor niknący w polu

Ptaki śpiewają w Kigali to na wielu poziomach film skrajnie konceptualny, chłodny, zdystansowany i precyzyjny, ale też w osobliwy sposób, zgodnie pewnie ze swą zaplanowaną naturą, film zupełnie martwy, nieomal autystyczny. Jawi się jako właśnie rozciągnięta na dwie godziny projekcji stonowana żałobna uroczystość, podczas której żałobnicy najbardziej obawiają się okazywania emocji, szczelnie tłumiąc je w sobie, nie komunikując, ukrywając pod żelaznymi pancerzami.

Przyszłość należy do nas. Polska animacja w Tuluzie

Piotr Czerkawski

Przyszłość należy do nas. Polska animacja w Tuluzie

O tym, że polska animacja na dobre podźwignęła się dziś z kryzysu najlepiej świadczy nominacja do Oscara uzyskana w 2003 roku przez Katedrę Tomasza Bagińskiego. Sukcesy na mniejszą skalę stały się domeną także ostatnich lat. Coraz bardziej liczą się na świecie polskie animacje realizowane przez kobiety.

Absurd i realność granicy

Michalina Sablik

Absurd i realność granicy

Uwaga! Granica może być czytana jako głos w debacie przetaczającej się przez media, w których na co dzień czytamy o „problemie uchodźców”, konsekwencjach globalizacji i neoliberalnej ekonomii kapitalistycznej, o zaogniających się konfliktach na tle etnicznym, rasowym czy religijnym. Nad Europą wisi widmo powrotu do strzeżonych granic państwowych i coraz głośniej mówi się o zniesieniu strefy Schengen. Artyści prezentowani na wystawie zabierają wyraźny głos w wielu z tych spraw.

Zwrot w kierunku klasyki

Dawid Myśliwiec

Zwrot w kierunku klasyki

Gdyby na początku sierpnia ktoś zapowiedział, że naszpikowany wielkimi nazwiskami i ambitnymi dziełami konkurs festiwalu w Wenecji wygra baśniowe widowisko Guillermo del Toro, uznano by go za szaleńca, a w najlepszym razie niepoprawnego marzyciela. Po ubiegłorocznym zwycięstwie filipińskiego mistrza powolnego kina, Lava Diaza, odbywające się na wyspie Lido święto filmu wydawało się zmierzać w kierunku bardziej wyciszonych i autorskich opowieści. Tymczasem zwycięskie The Shape of Water, choć zachwycające wizualnie i pełne emocjonalnego rozmachu, jest dziełem narracyjnie i tematycznie bardzo konwencjonalnym.

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń