Biografie niedomknięte

Anna Michalik

Biografie niedomknięte

Zazwyczaj jeszcze za życia większości wybitnych pisarzy rozpoczyna się próba katalogowania i mapowania ich literackiego dorobku. Toczą się boje o to, kto będzie biografem-prekursorem, poznającym i upubliczniającym jako pierwszy skrywane tajemnice autora. Nie jest tajemnicą, że spora część tytułów obecnych na rynku wydawniczym powstaje niekoniecznie z rzeczywistej potrzeby, lecz raczej na zamówienie – pisze się wszak ze względu na wymogi rynku, nieustannie go podsycając.

Documenta 14. Ateńska lekcja

Ewa Wójtowicz

Documenta 14. Ateńska lekcja

Kurator 14. edycji documenta, Adam Szymczyk, podjął decyzję bardziej radykalną, przyjmując za hasło wystawy „Learning from Athens” i lokując znaczną jej część w stolicy Grecji. Bezpośrednim powodem miał być grecki kryzys ekonomiczny, jako rodzaj lustra odbijającego kondycję współczesnej Europy. Adam Szymczyk podkreśla jednak, że nie było jego założeniem wyznaczenie centrum i peryferiów, ale ukazanie dwu równorzędnych punktów na kulturowej mapie Europy.

W szponach happyterroru

Czyli pożyteczne pasożyty na wysypisku hiperkapitalizmu

Tomasz Kozłowski

W szponach happyterroru

W tej tyrańskiej atmosferze trudno o trafniejszą puentę aniżeli ta, która pojawia się na stronach Pętli dobrego samopoczucia Carla Cederströma i André Spicera: w dzisiejszych czasach o wiele trudniej byłoby przebić się ponownie Sartre’owi. Nie mówiąc już o Dostojewskim czy Kafce. Zbyt ponurzy. Zbyt przegrani. Zbyt zapuszczeni. W sam raz do odpimpowania.

Kresowy matecznik kultury

Eliza Leszczyńska-Pieniak

Kresowy matecznik kultury

Dzięki działalności Alicji i Stefana Szmidtów do Nadrzecza zaczęli przyjeżdżać ludzie z odległych miejsc, bo ściągały ich tu wydarzenia i nazwiska o wymiarze ogólnopolskim. Do legendy przeszedł koncert Janusza Olejniczaka z orkiestrą AUKSO Marka Mosia. Muzycy siedzieli między drzewami, w dali pasły się krowy i gdakały kury. Bryczką zaprzężoną w konie nadjechał pianista… tak rozpoczął się koncert fortepianowy f-moll Fryderyka Chopina.

Nowa przygoda made in Poland

Mateusz Katner

Nowa przygoda made in Poland

Ogłoszenie stanu wojennego to wyraźna cezura w historii polskiej kinematografii. Produkcję wielu filmów z dnia na dzień zawieszono, zespoły filmowe poddano weryfikacji, szereg uzdolnionych filmowców udało się na emigrację, a mnóstwo ukończonych dzieł trafiło na półki. Zmienił się także repertuar polskich kin. W celu tonowania nastrojów społecznych na ekranach zamiast partyjnej ideologii pojawił się radosny eskapizm. Tak zaczął się wysyp zagranicznych produkcji rozrywkowych: azjatyckich filmów sztuk walki oraz amerykańskich blockbusterów, szybko ochrzczonych mianem Kina Nowej Przygody.

Czas patriotów: neopatriotyczne blockbustery

Kaja Łuczyńska

Czas patriotów: neopatriotyczne blockbustery

Neopatriotyczne blockbustery, zgodnie ze swoją etykietą, proponują nową wersję przywiązania do ojczyzny, będącego wynikiem nie heroicznych, nadludzkich czynów, lecz rzetelnie wykonywanej codziennej pracy. Ich protagonista wstaje bladym świtem, ubiera roboczy strój, całuje żonę na pożegnanie i wychodzi z domu z pudełkiem na lunch w ręku. Stanowi kwintesencję przeciętności, choć różni się od szarych pracowników biurowych.

Walter Benjamin. Myśliciel skupiony na peryferiach

Mateusz Palka

Walter Benjamin. Myśliciel skupiony na peryferiach

Wywarł jednak potężny wpływ na humanistykę. Przyglądał się temu, co było przez nią dotychczas najczęściej odrzucane i bagatelizowane: reklamie, kiczowi, nudzie, tłumowi, modzie, fotografii, zabawkom, zapomnianym książkom, kolekcjonerstwu, językowi dzieci. Był wnikliwym obserwatorem nowoczesności i fantasmagorycznej kultury masowej. Krytykiem pozoru, fałszywego postępu i mitu.

Makuszyński: akademik przed wielką bramą

Mariusz Urbanek

Makuszyński: akademik przed wielką bramą

Występuje w obronie książek, które nie żądają dla siebie miary olimpijskiej, mówił dalej. W obronie niesłusznie niedocenianych dzieł Michała Bałuckiego czy Marii Rodziewiczówny, którzy dostarczają Polakom chleba być może razowego, ale za to bez zakalca i sporyszu. Za swoją misję w literaturze uznał dawanie czytelnikom radości, a nie smutku i zwątpienia, umilanie im gorzkiego narodowego losu zamiast wciągania w „smugę cienia” i zabijania uśmiechu.

Nadzieje i złudzenia. Polskie wizje koprodukcji

Marcin Adamczak

Nadzieje i złudzenia. Polskie wizje koprodukcji

Polskie środowisko filmowe po przełomie roku 1989 wiązało duże nadzieje z możliwością szerszego wejścia w system europejskich koprodukcji. Był to wyraz chęci integracji z upragnionym od dekad światem Zachodu i stania się wreszcie jego nierozerwalną częścią. Kusiły ogromne z perspektywy postsocjalistycznej Polski zasoby kapitałowe europejskich przemysłów filmowych, jawiące się przede wszystkim jako szansa na podniesienie poziomu rodzimej kinematografii, zapóźnionej wówczas technologicznie i produkcyjnie.

Feelingi „ponglishu”: Piąta kolumna

Maciej Świerkocki

Feelingi „ponglishu”: Piąta kolumna

Znacznie bardziej destrukcyjnie niż tłumacze książek działa natomiast swoista piąta kolumna przekładowa, czyli najczęściej przypadkowi, domorośli translatorzy pracujący dorywczo w prasie, zwłaszcza codziennej, w reklamie i elektronicznych środkach przekazu, dziś już nie z telewizją, lecz internetem na czele. Cierpienia, jakie ci prowokatorzy zadają narodowi, niosą daleko poważniejsze konsekwencje niż wandalizm nawet najbardziej partackich tłumaczy literatury.

Prąd stały – prąd zmienny. Rok 2016 w polskiej sztuce

Natalia Cieślak

Prąd stały – prąd zmienny. Rok 2016 w polskiej sztuce

Pytanie „co dalej?” nasuwa się nie tylko w kontekście dalszych losów poznańskiej galerii miejskiej czy innych instytucji, w których stery przejęli nowi dyrektorzy. Poczucie coraz większego rozchwiania i braku stabilności piętnuje polskie życie artystyczne w różnych jego przejawach. Proces zainicjowanej w ubiegłym roku zmiany (jakimkolwiek epitetem by jej nie określić) zatacza coraz szersze kręgi i nabiera rozpędu.

Predestynacja a wolna wola. Młodzieńcze opowiadanie Stanisława Lema

Paweł Okołowski, Stanisław Lem

Predestynacja a wolna wola. Młodzieńcze opowiadanie Stanisława Lema

W 2012 roku Wiktor Jaźniewicz zamieścił w rosyjskim wyborze wczesnych opowiadań Stanisława Lema jedną z pierwszych publikacji pisarza w ogóle – opowiadanie Hauptsturmfuhrer Koestnitz. W Polsce nigdy nie było ono przedrukowywane ani komentowane – przez siedemdziesiąt lat. Napisane zostało w ostatnich trzech dniach września 1945, dwa miesiące po repatriacji autora ze Lwowa.

Przeznaczenie i bunt. Rzecz o pisarstwie Bogdana Madeja

Tomasz Kłusek

Przeznaczenie i bunt. Rzecz o pisarstwie Bogdana Madeja

Krakowskie „Życie Literackie” pożegnało laureata Nagrody Nobla z 1949 roku krótką notką, w której uwypuklono znaczenie, jakie dla jego twórczości miały powieści Henryka Sienkiewicza, niezbyt wyraźną czarno-białą fotografią oraz tłumaczeniem tytułowego opowiadania ze zbioru Zejdź, Mojżeszu. Autorem przekładu był – zatrudniony podówczas w charakterze drobnego urzędnika w lubelskim „Energomontażu” – Bogdan Madej.

O pewnej reprezentacji wieczności. Na przykładzie „Rzymu” Mikołaja Gogola

Bogusław Żyłko

O pewnej reprezentacji wieczności. Na przykładzie „Rzymu” Mikołaja Gogola

W nowej geografii zwyciężył holistyczny, kartograficzny pogląd na świat jako syntezę natury i kultury. Mapa i pejzaż stały się wzajemnie powiązanymi środkami badania i rozpowszechniania wiedzy geograficznej. Przy czym to zbliżenie odbywało się nie tylko w – by tak rzec – naukowych reprezentacjach ziemi, ale także w twórczości artystycznej.

Nie tylko Warszawa. Jak miasta i regiony produkują polskie filmy

Natalia Stysło

Nie tylko Warszawa. Jak miasta i regiony produkują polskie filmy

Czasy samodzielnych produkcji filmowych, finansowanych przez jeden publiczny lub prywatny podmiot, dawno już odeszły w niepamięć. Dziś, aby domknąć budżet, trzeba mieć wielu partnerów, a chętnych do inwestowania w produkcję filmową znajdziemy wśród firm farmaceutycznych, operatorów telekomunikacyjnych czy banków.

Zawsze chodzi o coś więcej

Anna Michalik

Zawsze chodzi o coś więcej

Stanisław Czycz – bo o nim mowa – przez wiele lat pozostawał poza głównym kręgiem świadomości czytelniczej, dokąd zepchnęły go hermetyczność własnych utworów oraz ich (wtedy często niezrozumiane) nowatorstwo. Od kilku lat ma miejsce renesans jego twórczości; wznowień doczekują się nawet mniej znane utwory pisarza.

Popowi eksperymentatorzy

Łukasz Krajnik

Popowi eksperymentatorzy

Proste zwrotki i melodyjne refreny są często czynnikami obniżającymi wartość artystyczną albumów, które nad niekonwencjonalność stawiają bezpieczną przewidywalność, gwarantującą miejsce w radiowej playliście. Należy jednak pamiętać, że popowa estetyka nie musi być kiczem schlebiającym mało wymagającym gustom. XXI wiek przyniósł nam bowiem artystów eksperymentujących z formułą chwytliwych melodii w bardzo intrygujący sposób.

Owoce udanej modernizacji. Rok 2016 w polskim kinie

Marcin Adamczak

Owoce udanej modernizacji. Rok 2016 w polskim kinie

Kino, w stopniu większym niż jakakolwiek inna dyscyplina sztuki, skłania do parafrazy Berkeley’owskiego pytania: czy jeśli drzewo przewraca się w lesie, w którym nikogo nie ma, to czy wydaje ono dźwięk? Jaką moc mają filmy, które nie znajdują swojej widowni? Gdzie jest granica niepopularności, na którą może pozwolić sobie dobre kino?


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Prawem naszym – zmartwychwstanie

Od 11 grudnia 2018 roku do 24 marca 2019 roku

Pierwodruk "Było to pod Jeną" Walerego Przyborowskiego, Warszawa 1904; ZNiO (źródło: materiały prasowe organizatora)

11. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

Od 8 do 16 grudnia 2018 roku

11. Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia (źródło:materiały prasowe organizatora)

Veronica Taussig. Red Black and Yellow

Od 14 grudnia 2018 roku do 3 lutego 2019 roku

Veronica Taussig, fot. Urszula Tarasiewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Janusz Mielczarek – W poszukiwaniu różnych stanów piękna

Od 16 grudnia 2018 roku do 20 stycznia 2019 roku

Janusz Mielczarek, fot. Tomasz Sętowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krzysztof Mańczyński. Malarstwo. 50 lat pracy twórczej

Od 14 grudnia 2018 roku do 24 lutego 2019 roku

„Przystanek IV”, 1984/1985, olej, płyta pilśniowa, Fot. Marcin Kucewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marcin Płonka. Topiel

Od 7 grudnia 2018 do 11 lutego 2019 roku

Marcin Płonka, „Topiel”, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Joanna Concejo. Concetto

Od 6 grudnia 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

Joanna Concejo, „Studnia” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Grupa Krakowska 1932–1937

Od 2 grudnia 2018 roku do 31 marca 2019 roku

„Kompozycja”, Bolesław Stawiński, ok. 1934, fot. Wojciech Rogowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego

Od 28 listopada 2018 roku do 22 kwietnia 2019 roku

„Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wystawa Coming Out 2018 w Koneserze

Od 30 listopada do 21 grudnia 2018 roku

Wystawa „Coming Out 2018” w Koneserze (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR