Podsumowanie roku 2017 w kulturze

Jakub Woynarowski, Piotr Czerkawski, Beata Bochińska, Radosław Gajda, Natalia Szcześniak, Bartosz Rosenberg, Wojciech Michalski, Agnieszka Bednarek

Podsumowanie roku 2017 w kulturze

Koala Lukasa Bärfussa, Norman Leto i Photon, film Po tamtej stronie Akiego Kaurismakiego czy powstanie Galerii Wzornictwa Polskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie – nasi autorzy i zaproszeni eksperci podsumowują dla Was rok 2017 w kulturze.

Domus politicus

Ada Minge

Domus politicus

Tradycyjna wizja domu jako prywatnego schronienia, w którym odpoczywamy od konieczności negocjacji ze światem zewnętrznym czy też jako materialnego „archiwum”, repozytorium rodzinnej pamięci, jest dziś bowiem dekonstruowana przez dwie tendencje. Pierwsza z nich to postępująca dematerializacja; odchodzenie od przywiązania do obiektów fizycznych i stałych siedzib ze względu na częste przemieszczenia i elastyczny model życia. Druga zaś związana jest z wyzwaniami, jakie stawia funkcjonowanie w społeczeństwie wielokulturowym, którego podstawą jest współdzielenie jednej przestrzeni przez jednostki o różnym pochodzeniu i historii. Odbicie tych przemian obserwujemy we współczesnym kinie, które coraz częściej stawia przed nami pytanie: dom jako domena prywatności czy wspólnoty?

Schulz o Piłsudskim – i co z tego wynikło

Grzegorz Józefczuk

Schulz o Piłsudskim – i co z tego wynikło

Trzeba od razu przyznać, że bodaj najlepsze, najbardziej naturalne i najwymowniejsze pierwsze zdanie, jakim wypada rozpocząć artykuł o związkach Brunona Schulza i Józefa Piłsudskiego, zostało już napisane. Zatem nie pozostaje mi nic innego, jak rozpocząć cytatem: „Piłsudski i Schulz? Zaskakujące połączenie. Przez całe lata czytania Schulza nie przyszło mi – a chyba też innym – do głowy, żeby postawić obok siebie te dwa nazwiska”.

Nowe życie amerykańskiego horroru

Grzegorz Fortuna Jr.

Nowe życie amerykańskiego horroru

Popularność filmów o opętaniu może zaskakiwać, bo trudno byłoby ją połączyć z jakimkolwiek społecznym fenomenem, a na przestrzeni minionych dekad amerykański horror chętnie komentował współczesne mu zbiorowe lęki. W latach 50., okresie zimnej wojny i strachu przed konfliktem nuklearnym, twórcy filmów grozy opowiadali o efektach zetknięcia z radioaktywnymi substancjami, a w latach 60. i 70. – gdy nagłówki gazet wypełnione były doniesieniami o zabójstwach politycznych i przerażającymi relacjami z Wietnamu – o psychopatycznych mordercach.

Pełny człowiek

Piłsudski w życiu i twórczości Józefa Czechowicza

Jarosław Cymerman

Pełny człowiek

Bo Piłsudski to nie fakt fizyczny: to idea, to możliwość każdego Polaka, ale tylko możliwość. Lecz on sam przestał być swą własną możliwością; on jest swym urzeczywistnieniem, tym zawsze był, odkąd poczuł się twórcą, a nie nędznym widzem dziejów, i dlatego przerósł w Polsce wszystko.

Kazuo Ishiguro. Spotkania z kinem

Alicja Helman

Kazuo Ishiguro. Spotkania z kinem

Kazuo Ishiguro powiedział w jednym z wywiadów: „Jako pisarz jestem profesjonalistą posługującym się słowem, w kinie staję się amatorem, tam ważne są obrazy i muzyka, słowo jedynie je dopełnia. Ale w samotnym pisaniu powieści przez całe życie jest coś niezdrowego. Kino pozwala współpracować z innymi”. Literacki profesjonalizm przyniósł Ishigurze liczne nagrody i wyróżnienia za niemal wszystkie kolejne powieści, a całokształt dorobku uhonorowała Nagroda Nobla. Ale pytanie o to, co dało mu kino prócz osobistej satysfakcji współpracy z wybitnymi ludźmi sztuki, należałoby raczej odwrócić i zapytać o to, co Ishiguro dał kinu.

„Syn Europy” – duch Azji. Refleksje nad rysunkami tuszowymi Andrzeja Strumiłły

Agata Jóźwiak

„Syn Europy” – duch Azji. Refleksje nad rysunkami tuszowymi Andrzeja Strumiłły

W twórczości Strumiłły przewija się wiele tematów, jednak przez cały czas hołduje on kulturze znaku opartej na zasadzie współistnienia dwóch stron: yin-yang, pełnej tajemnic i namiętnych poszukiwań transcendencji. Pytanie o dramatyczny los stworzenia, jego przynależność zarówno do ziemi, jak i do nieba, niepewność i niewiadoma z jednej oraz pewność istnienia tajemnic z drugiej strony, zdają się być podstawową siłą skłaniającą Strumiłłę do twórczego działania. Postawa badacza od początku wyznacza drogę artysty.

Stare nowe media

Polska fotografia w Pawilonie Czterech Kopuł

Elżbieta Łubowicz

Stare nowe media

Na wystawie, w imponujących wnętrzach pawilonu Czterech Kopuł, pokazane zostało 156 prac, a więc niewielki fragment zbiorów, wyselekcjonowanych na ekspozycję zarówno ze względu na reprezentatywność dla kolejnych okresów historycznych, dla różnych estetyk, jak i ze względu na nowatorstwo oraz wizualną atrakcyjność konkretnych dzieł. Co ważne, solidny objętościowo i ciekawie zaprojektowany katalog nie dokumentuje charakteru wystawy, ale stanowi jej naukowe uzupełnienie. Jest to przejrzyście ułożone, według chronologicznie podanych rozdziałów, wielkie kompendium wiedzy o przemianach tematyki i estetyki, istotnych wystawach, czasopismach, grupach twórczych i poszczególnych fotografach.

Oko protestantyzmu. O Śląsku Cieszyńskim w 500-letnią rocznicę reformacji

Michalina Sablik

Oko protestantyzmu. O Śląsku Cieszyńskim w 500-letnią rocznicę reformacji

500 lat luteranizmu na Śląsku Cieszyńskim to długa historia nie tylko religii, ale również pewnej formacji kulturowej. To historia buntu i oporu wobec kontrreformacyjnych Habsburgów i historia pięknego współistnienia wielu kultur, religii, mniejszości etnicznych i językowych w XIX wieku, brutalnie zakończona wojną. W Bielsku, Cieszynie, Wiśle, Ustroniu czy mniejszych miejscowościach można spotkać świadectwa barwnej historii ewangelików – kościoły, szkoły, wydawnictwa, muzea, miejsca pamięci i cmentarze.

ZSRR w nowym kinie rosyjskim

Katarzyna Syska

ZSRR w nowym kinie rosyjskim

Nostalgiczny zwrot w kulturze rosyjskiej nie jest już dziś hipotezą, lecz faktem stwierdzonym przez badaczy wielu dziedzin rosyjskiej współczesności. Przypadek Rosji z jednej strony wpisuje się w ogólnoświatowe tendencje – modę na retro, kontestowanie następstw globalizacji i postępu naukowo-technicznego, z drugiej zaś nosi znamiona specyficznie rosyjskie, bowiem przedmiotem nostalgii jest przede wszystkim ZSRR, a deklarowana przez znaczną część społeczeństwa tęsknota za sowiecką przeszłością stanowi podstawę polityki tożsamościowej Kremla.

O kotach w twórczości Kornela Filipowicza

Marcin Filipowicz

O kotach w twórczości Kornela Filipowicza

Podczas częstych wizyt Wisławy Szymborskiej na ul. Lea w Krakowie wydarzyło się kilka sytuacji, które potem znalazły odbicie w jej przejmującym wierszu Kot w pustym mieszkaniu.

Mianowicie trzeba było zlikwidować mieszkanie.

Zacząłem już przeglądać przedmioty, książki Ojca. Rozpocząłem od jego pokoju, gdzie było kilka niskich półek z książkami przylegających do biurka. Trochę przesuwałem te półki, żeby mieć do nich łatwiejszy dostęp. Właśnie wtedy przyszła Wisława i ze zgrozą stwierdziła: „Tu coś zostało poprzesuwane”. Ja na to: „nie poprzesuwane, tylko rozsunięte”, czy coś podobnego. Potem podobną grę słów znalazłem w jej wierszu.

Homo pyknolepticus

Marek Bieńczyk

Homo pyknolepticus

Mało bowiem kto o szybkości pisze tyle wprost, tak bardzo ją dostrzega. Jest dromologiem, twórcą dromologii, nauki, której teoriami, jak to określa, są wehikuły. Szybkość jest w jego analizach – czy to polityki, czy to sztuki, urbanistyki czy telekomunikacji i wszelkich technik, a przede wszystkim wojny – kategorią nadrzędną.

Wojna w teatrze

Barbara Chabior

Wojna w teatrze

W stanie wojennym jedynymi miejscami, w których można było publicznie wypowiadać nieocenzurowane (nie mylić z niecenzuralnymi) słowa, były kościoły. Dziś – najprawdopodobniej to już ostatnie chwile takiego stanu rzeczy, bo proces znaczącej zmiany klimatu, dotyczący narodowej sceny trwa w najlepsze – takim miejscem jest jeszcze teatr.

Dobra zmiana generała Franco

Andrzej Ficowski

Dobra zmiana generała Franco

Powiem tak: naprawdę najfajniej na Lanzarote robi się wtedy, gdy artysta swoimi dziełami sztuki nie ingeruje w pustynny krajobraz, przeradzający się z każdą minutą pobytu w nastrój nostalgii, wspomnienia, melancholii. Bo ten na pierwszy rzut oka niedokończony krajobraz jest kompletny do tego stopnia, że można się zakrztusić z zachwytu.

Literatura doświadczenia. O powieściach Bohdana Zadury

Tomasz Kłusek

Literatura doświadczenia. O powieściach Bohdana Zadury

Bohdan Zadura jest poetą – być może najwybitniejszym żyjącym poetą polskim. I właśnie jako autor wierszy został w pełni doceniony: jego poezji poświęcają uwagę literaturoznawcy oraz krytycy literaccy i do niej nawiązują liczni poeci, zwłaszcza ci debiutujący w ostatniej dekadzie XX wieku. Inaczej jest w przypadku pisanej przez Zadurę prozy.

Patriotyczny i pozytywny powidok

Krzysztof Winnicki

Patriotyczny i pozytywny powidok

Idee stwarzają pozór destylatu rzeczywistości. Wsparte quasi-autorytetami pokoleń, odwołując się doń jako do tradycji uświęconej, multiplikują błąd, wykrzywiając teraźniejszość rzeczywistości. Oszukują. Nie służą prawdzie. Są cichymi wspólnikami Ciemnej Strony Mocy.

Kino postwolnościowe

Magdalena Urbańska

Kino postwolnościowe

Polskie kino od połowy pierwszej dekady XXI wieku podejmuje próbę zbudowania nowej narracji tożsamościowej poprzez spoglądanie w przeszłość kraju. Spojrzenia te są tak różne, jak różne jest dziś pojmowanie samej tradycji narodowej czy rozumienie patriotyzmu: od tonacji heroicznej po oskarżycielską czy – jak pisał Jan Józef Lipski w Dwóch ojczyznach, dwóch patriotyzmach – służącą megalomanii narodowej lub krytycznym gorzkim obrachunkom.

Z bielą mu do twarzy. Magiczny świat sztuki Jana Gryki

Lechosław Lameński

Z bielą mu do twarzy. Magiczny świat sztuki Jana Gryki

Okruchów drobnego ciasta o różnorodnych kształtach i wielkości, a także mącznego pyłu i drobnych fragmentów tynku i farby ze ścian uzbierało się aż kilkanaście pudełek. Artysta nazwał to medium drobinami ciasta z wystawy TYP 650 i uznał, że dzięki zawartej w nich energii (zwłaszcza potu, oddechu i linii papilarnych 66 współtworzących je osób oraz wchłonięciu energii setek wystaw wiszących przez kilkanaście lat na tych ścianach galerii) od tego momentu wyłącznie one mogą być medium jego przyszłych projektów.


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Prawem naszym – zmartwychwstanie

Od 11 grudnia 2018 roku do 24 marca 2019 roku

Pierwodruk "Było to pod Jeną" Walerego Przyborowskiego, Warszawa 1904; ZNiO (źródło: materiały prasowe organizatora)

11. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

Od 8 do 16 grudnia 2018 roku

11. Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia (źródło:materiały prasowe organizatora)

Veronica Taussig. Red Black and Yellow

Od 14 grudnia 2018 roku do 3 lutego 2019 roku

Veronica Taussig, fot. Urszula Tarasiewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Janusz Mielczarek – W poszukiwaniu różnych stanów piękna

Od 16 grudnia 2018 roku do 20 stycznia 2019 roku

Janusz Mielczarek, fot. Tomasz Sętowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krzysztof Mańczyński. Malarstwo. 50 lat pracy twórczej

Od 14 grudnia 2018 roku do 24 lutego 2019 roku

„Przystanek IV”, 1984/1985, olej, płyta pilśniowa, Fot. Marcin Kucewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marcin Płonka. Topiel

Od 7 grudnia 2018 do 11 lutego 2019 roku

Marcin Płonka, „Topiel”, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Joanna Concejo. Concetto

Od 6 grudnia 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

Joanna Concejo, „Studnia” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Grupa Krakowska 1932–1937

Od 2 grudnia 2018 roku do 31 marca 2019 roku

„Kompozycja”, Bolesław Stawiński, ok. 1934, fot. Wojciech Rogowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego

Od 28 listopada 2018 roku do 22 kwietnia 2019 roku

„Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wystawa Coming Out 2018 w Koneserze

Od 30 listopada do 21 grudnia 2018 roku

Wystawa „Coming Out 2018” w Koneserze (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR