Kapuściński: fakty nie mówią same za siebie

Paweł Brzeżek

Kapuściński: fakty nie mówią same za siebie

Siłą twórczości Kapuścińskiego (tak – będę tu używał słowa twórczość), jest umiejętność kreowania z faktów większej całości. A do tego niezbędne jest spoiwo, czyli umiejętność kompozycji i wyobraźnia. Domosławski kilkukrotnie powtarza, za jednym ze swoich rozmówców, w dobie Internetu wszystkie nieścisłości w reportażach Kapuścinskiego zostałyby bardzo szybko wychwycone i zdemaskowane. Ale Kapuściński pisał swoje książki w dobie sprzed Internetu.

Blowin’ in the Wind, czyli o Noblu i Bobie Dylanie

Paweł Brzeżek

Blowin’ in the Wind, czyli o Noblu i Bobie Dylanie

Zastanawiałem się, jak mogę skomentować przyznanie Dylanowi nagrody Nobla w dziedzinie literatury „za tworzenie nowych form poetyckiej ekspresji w ramach wielkiej tradycji amerykańskiej pieśni”. Muszę przyznać, że w pierwszej chwili pomyślałem: szczyt intelektualnego lenistwa szanownej kapituły, jak pokojowa nagroda Nobla dla Baracka Obamy albo Unii Europejskiej.

Bez przełomu. 2015 rok w literaturze

Paweł Brzeżek

Bez przełomu. 2015 rok w literaturze

Kolejny rok pękł, a wraz z nim nadzieje, że być może będzie lepszy niż poprzedni, że być może w końcu na krajowym rynku literackim dokona się rewolucja i będziemy mogli czytać książki, które wyjdą poza ramy „przyjemnej lektury na wakacje”. Przykro to przyznać, ale dwie najważniejsze książki 2015 roku to przekłady.

Duma z polskiego kryminału

Paweł Brzeżek

Duma z polskiego kryminału

Polski kryminał miewał swoje wzloty i upadki, ale zawsze posiadał niezagrożoną pozycję na krajowym rynku wydawniczym. Co więcej – o czym chyba nie muszę przekonywać, przeżywa obecnie swój renesans. Krajewski, Miłoszewski, Wroński – to nazwiska oczywiste. Ale co mają z nimi wspólnego Świetlicki, Tokarczuk, Dehnel? Też piszą kryminały. Bo dzisiaj pisanie kryminałów jest w bardzo dobrym stylu.

Ranking 2014: literatura

Paweł Brzeżek

Ranking 2014: literatura

„Jaki był 2014 rok dla rycerzy (i rycerek) słowa, walczących w okopach na froncie trywialności i wyższych wartości?”. Zachęcamy do przyjrzenia się 10 najciekawszym pozycjom literackim 2014 roku wybranym przez Pawła Brzeżka, wyrażania własnych opinii oraz nadrabiania ewentualnych czytelniczych zaległości.

Nagrody literackie – „sława, pieniądze i wielka kariera”?

Paweł Brzeżek

Nagrody literackie – „sława, pieniądze i wielka kariera”?

Żyjemy w czasach wszechogarniającej konkurencji, także w dziedzinie literatury, a dotychczasowy intymny proces twórczy coraz częściej jest procesem online, dostępnym dla wszystkich zainteresowanych i komentowanym na bieżąco. Zjawiska te sprawiają, że również sposób poddawania ocenie musi się zmieniać.

Ciekawie, ale niekoniecznie dobrze

Przegląd wydarzeń literackich 2014 roku

Paweł Brzeżek

Ciekawie, ale niekoniecznie dobrze

Jaki był 2014 rok dla rycerzy (i rycerek) słowa, walczących w okopach na froncie trywialności i wyższych wartości? Rok to był rzeczywiście ciekawy, zwłaszcza dla nas – obserwatorów, co jednak niekoniecznie oznacza, że był dobry. Podsumowanie nasze powinniśmy rozpocząć od minuty ciszy ku czci poległych – tych którzy niestety przegrali swoje bitwy, bo rok ubiegły zaowocował licznymi niewypałami, po których pozostaje lekki niesmak (zwłaszcza w przypadku weteranów) i właśnie milczenie jest w tym przypadku najbardziej humanitarną formą krytyki.

Nike 2014: literatura w cieniu skandalu

Paweł Brzeżek

Nike 2014: literatura w cieniu skandalu

Zgodnie z werdyktem jury tegorocznej edycji Nagrody Literackiej Nike, uhonorowany został Karol Modzelewski za swoją autobiografię Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca. Bez wątpienia jest to książka ważna i wybitna, tym gorzej dla niej, że już od kilkunastu dni wynik obrad jury i tak nie miał znaczenia, a wszystko za sprawą obyczajowego skandalu, który rozpętał się wokół jednego z autorów nominowanych do tej nagrody.

Piękni trzydziestoletni, czyli „Jetlag”

Paweł Brzeżek

Piękni trzydziestoletni, czyli „Jetlag”

Sława Wiśniewskiego-blogera przekonała mnie, że ten literacki debiut nie może być rozpatrywany bez kontekstu, w jakim się rodził, a więc bez interaktywnej dynamiki sieci. I dobrze się stało. Bo książka zaprojektowana jest jako głos pokolenia (czyli abstrakcyjnej grupy ludzi, których przecież nie łączy wiele więcej niż początkowa sekwencja liczb w PESELu) i to się Wiśniewskiemu udało, bo pokolenie zapragnęło zabrać głos w swojej sprawie. Uderz w stół, a nożyce się odezwą…

Like a bad M. Hlasko story

Paweł Brzeżek

Like a bad M. Hlasko story

Postać Marka Hłaski jest w polskiej literaturze wyjątkowa – to ikona, która wciąż ożywia wyobraźnię czytelników. Równocześnie jednak, jak to z ikonami bywa – od częstego reprodukowania stała się płaska i jednowymiarowa, jak twarz Che Guevary na koszulce zbuntowanego młodzieńca.

Non-fiction w najlepszym wydaniu

Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego za 2013 rok

Paweł Brzeżek

Non-fiction w najlepszym wydaniu

Nominacje do nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki to doskonała okazja do prześledzenia rodzimego rynku wydawniczego – tego dotyczącego literatury reportażowej.

Procent haiku w haiku

Paweł Brzeżek

Procent haiku w haiku

Pisząc swoje haiku, Krynicki wpadł w pułapkę, w którą wpadamy bardzo często, kiedy myślimy o Wschodzie. Zapominamy, że ten termin nie oznacza tylko czegoś na wschodzie Zachodu, ale zupełnie odmienną rzeczywistość.

Różewicz odchodzi

Paweł Brzeżek

Różewicz odchodzi

W tych dniach, w których przyjdzie nam pożegnać Różewicza, wyraźna jest potrzeba odrobienia lekcji z tego, co nam chciał przekazać. Pozostanie po nim zapewne pustka, ale na pewno nie Nic, pozostanie bowiem jednak – jak wierzył Norwid – poezja, i to naszym obowiązkiem jest odpowiednio ją zagospodarować.

Ranking 2013: literatura

Najważniejsze pozycje literackie 2013 roku według Pawła Brzeżka

Paweł Brzeżek

Ranking 2013: literatura

Tworząc poniższe zestawienie najważniejszych książek minionego roku, posłużyłem się czysto subiektywnym kluczem swoich własnych wyborów czytelniczych, zatem nie zamierzam rościć sobie prawa do orzekania o skończoności i nieomylności tych dziesięciu pozycji.

Powtarzanie przeszłości

Podsumowanie 2013 roku w literaturze polskiej

Paweł Brzeżek

Powtarzanie przeszłości

Najsilniejsze trendy 2013 roku wyznaczone zostały przez sentyment, przez tęsknotę za przeszłością, ujawniającą się najmocniej w estetyce retro, której popularność miała w minionym roku swoje apogeum. [...] Z czego wynika ten fenomen odwrotu do przeszłości?

Kwik tysiąca Spartan

Paweł Brzeżek

Kwik tysiąca Spartan

Egzystencjalnie penetrujące są kwiki Piotra Macierzyńskiego z najnowszego „Kwiku”, zbioru wulgarnego i epatującego tym, czym wyrobiona publiczność Teatru Starego w Krakowie pogardza najbardziej, a co wydaje się już ostatnim, chociaż upadającym bastionem sztuki – bezpretensjonalną seksualnością.

Zawód: reporter, zawód: literat

Paweł Brzeżek

Zawód: reporter, zawód: literat

Polska szkoła reportażu to trzy razy K: Kapuściński, Kąkolewski, Krall. Te trzy legendy dziennikarstwa stworzyły kanon, który stał się podstawą polskiej sztuki reportażu. Co jednak ostało się z tego we współczesnej literaturze? Czy nazwiska te funkcjonują już jedynie jako niedościgniony wzór, czy też może nie wytrzymały próby czasu? Jedno jest pewne – literatura faktu przeżywa obecnie swój renesans – przynajmniej w sensie ilościowym. Mamy bowiem do czynienia z prawdziwym wysypem publikacji, które zaklasyfikować można do gatunku literatury faktu, a więc literatury, która stawia sobie za zadanie rzetelny opis rzeczywistości takiej, jaka ona jest. Ale co z jakością? Co z warsztatem?

Nagroda Goncourtów dla Au revoir la-haut Pierra Lemaître

Paweł Brzeżek

Nagroda Goncourtów dla Au revoir la-haut Pierra Lemaître

W miesiąc prawie po ogłoszeniu literackiego Nobla, przyznanego jak zwykle za zachowawczość i ku pochwale cnót, we Francji przyznano Nagrodę Goncourtów. Osobiście uważam tę nagrodę za znacznie istotniejszą od Nobla, bo wprawdzie honoruje jedynie Francuzów, ale przynajmniej nie rości sobie prawa do uniwersalnych światowych wartości, których przecież podobnie jak Nobel – nie reprezentuje. W tym roku to symboliczne wyróżnienie dla najlepszej francuskiej powieści przyznane zostało Au revoir la-haut Pierra Lemaître.

Strona 1 z 212Następna »

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń