Czarci Kamień

Monika Malessa-Drohomirecka

Czarci Kamień

Nic nie zapowiadało, że urlop Inżyniera zaznaczy się w jego życiu czymś szczególnym. Nie planował żadnych podróży, a jedynym wydarzeniem, które wywoływało w nim emocje była oczekiwana wizyta prezydenta Francji. W czasie pobytu w Trójmieście miał on obejrzeć najdłuższy dom mieszkalny w Polsce, a Inżynier, jako projektant obiektu, wyznaczony został przez władze do krótkiego opisu budynku. Mamy rok 1975, środek tak zwanej gierkowskiej ery PRL, i Inżynier z niecierpliwością oczekuje telefonu wzywającego do wypełnienia zadania. Do spotkania z głową państwa francuskiego jednak nie dojdzie. Inżynier odbędzie za to najdłuższą w swym życiu podróż. Podróż w czasie.

Przeklęte dziedzictwo

Monika Malessa-Drohomirecka

Przeklęte dziedzictwo

Obraz zbrodniczego systemu pozostawili pisarze tej miary co Warłam Szałamow, Aleksander Sołżenicyn czy też wciąż za mało znany Andriej Płatonow (Andriej Płatonowicz Klimentow). Siergiej Lebiediew skupia się na tym, co pozostało z czasów zniewolenia i to nie tylko w krajobrazie miast i wielkich przestrzeni. Totalitaryzm dokonał wielkiego spustoszenia w ludzkiej psychice, całe pokolenia oduczył szczęścia, okaleczył mentalnie. Od tego właśnie dziedzictwa, upostaciowanego w złowrogiej, alegorycznej postaci Drugiego Dziadka, chce uwolnić się bohater Granicy zapomnienia.

Szlak bojowy podporucznika Władysława Strzemińskiego

Monika Malessa-Drohomirecka

Szlak bojowy podporucznika Władysława Strzemińskiego

Jedna z pierwszych scen Powidoków Andrzeja Wajdy jest zaskakująca. Oto plener studentów PWSSP w Łodzi. Wśród malowniczych pagórków i łąk młodzież czeka na wykładowcę. Pojawia się wkrótce, stoi chwilę na wzniesieniu górującym nad łąką i nagle „opuszcza się” na dół turlając po zboczu. Mogłaby to być tylko pewna ekstrawagancja gdyby nie fakt, że mistrz przekroczył już pięćdziesiątkę i na co dzień porusza się o kulach (pozbawiony nogi i części przedramienia). Niezależnie od tego czy wydarzyła się naprawdę, scena ta może wydawać się mało wiarygodna. Jednak zupełnie inaczej wygląda w świetle działalności bojowej Władysława Strzemińskiego na froncie I wojny światowej. Szczegółowych informacji o tym okresie życia, opartych na raportach wojskowych dostępnych w Państwowym Archiwum Wojskowo-Historycznym w Moskwie, dostarcza książka Iwony Luby i Ewy Pauliny Wawer pt. Władysław Strzemiński – zawsze w awangardzie. Rekonstrukcja nieznanej biografii 1893–1917.

Mój jedyny, mój najdroższy!

Jarosław Iwaszkiewicz w listach do Jerzego Błeszyńskiego

Monika Malessa-Drohomirecka

Mój jedyny, mój najdroższy!

Jerzy Błeszyński pojawił się po raz pierwszy w domu Jarosława Iwaszkiewicza na Stawisku w bardzo prozaicznej roli – przyszedł wraz z kolegą poprosić pisarza o odczyt w pobliskim Brwinowie. Pracował tam w fabryce Kafar. W pierwszym roku znajomości widywali się rzadko. Dopiero spotkanie w maju 1955 roku rozpoczyna związek, który tak dramatycznie odcisnął się na życiu obydwu mężczyzn.

Taniec świetlików, czyli czas zatrzymany

Monika Malessa-Drohomirecka

Taniec świetlików, czyli czas zatrzymany

Podobno irysy były ulubionymi kwiatami mistrzów ukiyo-e. W każdym razie widać je wyraźnie na drzeworycie Eishosai Choki z 1795 roku. Przedstawia on matkę i syna spacerujących po ogrodzie w majową noc. Chłopiec z przejęciem patrzy na taniec świetlików zataczających koła na nocnym niebie. Oliwkowe kimona stapiają się z rzędami irysów, a widza przyciąga rozświetlona czerń nocy.

Na skraju rozpaczy. O Witkacym raz jeszcze

Monika Malessa-Drohomirecka

Na skraju rozpaczy. O Witkacym raz jeszcze

Dzieło Witkacego jest wielkim wyzwaniem dla badaczy, intelektualistów i dla „zwykłych” odbiorców. Najbardziej jednak frapuje on sam. Człowiek doświadczony w młodości traumatycznym przeżyciami, które utrwaliły w nim przekonanie o nie dającym się przezwyciężyć tragizmie ludzkiego istnienia.

Stambuł. Świadek historii

Monika Malessa-Drohomirecka

Stambuł. Świadek historii

Narracja Kinga jest sentymentalna. Przywoływane wydarzenia, znaczące historię miasta, oplata wokół hotelu, który stał się stambulską ikoną. Po czasach świetności Pera Palace przechodził gorsze okresy, włącznie z wybuchem bombowego ładunku, który dokonał potężnych zniszczeń. Hotel podupadał, a potem znowu się odradzał zupełnie jak miasto, do którego przynależał.

Rumunia – między Wschodem a Zachodem

Monika Malessa-Drohomirecka

Rumunia – między Wschodem a Zachodem

Spojrzenie na spis treści tej książki wprowadza raczej zamęt, a na pewno nie ułatwia lektury. W jej trakcie może się wszakże okazać, że układ materiału nie jest słabością kompozycyjną tekstu, a przeciwnie – wynika konsekwentnie z przyjętej przez autora tezy. Lucian Boia wychodzi bowiem z założenia, że Rumunia jest inna i pisząc książkę o swoim kraju próbuje odpowiedzieć na pytanie, które jest jednocześnie jej tytułem.

Literatura wobec świata

Monika Malessa-Drohomirecka

Literatura wobec świata

Festiwal Literatury zaczyna coraz bardziej nasiąkać rzeczywistością, wychodząc daleko poza wyrafinowane analizy literackie. Ten zwrot wymuszają dramatyczne wydarzenia na świecie. Wieloma spotkaniami zawładnął temat przemocy, konfliktów zbrojnych i wojen, eksterminacji etnicznych, odpowiedzialności za kolonializm.

Modernizm w Europie Środka

Monika Malessa-Drohomirecka

Modernizm w Europie Środka

Międzynarodowe Centrum Kultury nie pierwszy raz sięga do dziedzictwa Europy Środkowej. Splątane losy zamieszkujących ją narodów nie raz nabierały tragicznego wymiaru. Jednocześnie dowodziły, że różnorodność kultur i ożywczy dialog między nimi może być źródłem duchowego bogactwa i zaczynem wspólnoty.

Strona 1 z 11

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń