Czarci Kamień

Monika Malessa-Drohomirecka

Czarci Kamień

Nic nie zapowiadało, że urlop Inżyniera zaznaczy się w jego życiu czymś szczególnym. Nie planował żadnych podróży, a jedynym wydarzeniem, które wywoływało w nim emocje była oczekiwana wizyta prezydenta Francji. W czasie pobytu w Trójmieście miał on obejrzeć najdłuższy dom mieszkalny w Polsce, a Inżynier, jako projektant obiektu, wyznaczony został przez władze do krótkiego opisu budynku. Mamy rok 1975, środek tak zwanej gierkowskiej ery PRL, i Inżynier z niecierpliwością oczekuje telefonu wzywającego do wypełnienia zadania. Do spotkania z głową państwa francuskiego jednak nie dojdzie. Inżynier odbędzie za to najdłuższą w swym życiu podróż. Podróż w czasie.

Zarażeni wojną

Michalina Sablik w rozmowie z Andą Rottenberg wokół wystawy Perspektywa wieku dojrzewania. Szapocznikow – Wróblewski – Wajda

Anda Rottenberg, Michalina Sablik

Zarażeni wojną

Kiedy robiłam retrospektywę Aliny Szapocznikow w Zachęcie w 1998 roku nie było problemów w zgromadzeniu na jednej, ogromnej zresztą, wystawie wszystkich jej prac. Podobnie było z retrospektywą Andrzeja Wróblewskiego, która też odbyła się za mojej dyrektury. Przez wiele lat ciężko pracowaliśmy, żeby oba te nazwiska zaistniały w świecie. Zależało nam, żeby Alina wróciła do świata, i żeby świat rozpoznał twórczość Andrzeja Wróblewskiego. I to się nam udało, o czym świadczą wielkie wystawy retrospektywne tych artystów. Niestety efektem ubocznym tego sukcesu, tego że międzynarodowy świat sztuki wie, kim byli ci artyści, jest to, że ich prace przestały być osiągalne. Mimo bardzo wielu starań nie udało mi się zgromadzić na tej wystawie całego cyklu Rozstrzelań Wróblewskiego. Obrazy i rzeźby rozeszły się po świecie, w wielu przypadkach właściciele nie zgodzili się na ich wypożyczenie. Dlatego zgromadzenie aż 100 dzieł pokazywanych na tej wystawie, to była naprawdę ciężka praca.

Rozstania i powroty

Sebastian Pytel

Rozstania i powroty

Trzeba to napisać na wstępie: Tomasz Kot i Joanna Kulig w rolach głównych są absolutnie fantastyczni. Ona – wulkan energii, kobieta nie do powstrzymania, która biegnie przez życie do utraty tchu. On – myślami gdzieś daleko, jakby urodził się za późno lub za wcześnie, od świata ucieka w muzykę. Różni ich wiele, niemal wszystko – od statusu społecznego po temperament – splata siła mocniejsza od śmierci.

Polskie lekcje z wygnania

Ada Minge

Polskie lekcje z wygnania

We współczesnym polskim kinie zaznacza się ewolucja w podejmowaniu kwestii migracji i sposobów obrazowania związanych z nią doświadczeń. Świadczą o tym Pomiędzy słowami Urszuli Antoniak i Zimna wojna Pawła Pawlikowskiego, w których odnajdujemy realizację koncepcji transkulturowości, przejawiającą się ujmowaniem świata nie jako zbioru autonomicznych, odrębnych kultur, ale jako heterogenicznej przestrzeni przepływu i kulturowych transferów. W przypadku Pomiędzy słowami przestrzenią tą jest multikulturowy Berlin i bohater, w którym niemieckość i polskość krzyżują i zderzają się ze sobą; w Zimnej wojnie zaś mamy do czynienia z transgraniczną wędrówką treści kulturowych – polskiej muzyki ludowej – która na swojej fali niesie tworzących ją bohaterów. Reprezentowane przez te filmy myślenie odchodzi od logiki jasnych podziałów, nie przypisując postaci jednoznacznie i wyłącznie do żadnej z kultur, w których się obracają. Twórcy tych transnarodowych narracji odchodzą od dychotomii miejsce ojczyste versus miejsce obcości: zamiast tego przedstawiają bohaterów jako będących wszędzie tyle w domu, co na wygnaniu.

System sztuki. Wiedeń

Anna Petelenz

System sztuki. Wiedeń

Nad pięknym, modrym Dunajem życie płynie spokojnie i regularnie. Kolejne raporty Mercera potwierdzają intuicyjne przekonanie, że stolica Austrii to jedno z najlepszych miast do życia. Świetne powietrze, dobry stosunek płacy do lokalnych cen, wygodna komunikacja miejska, godny pozazdroszczenia system mieszkań socjalnych. Dla koneserów jest jeszcze jeden walor – miłość do sztuki, wciąż powiewająca dumnie na sztandarach miasta Wiedeń. Miłość, co warto podkreślić, regularnie potwierdzana urzędowo przez liczne programy rezydencyjne (prowadzone przez instytucje miejskie lub państwowe jak MuseumsQuartier, KulturKontakt, lub galerie prywatne, w których finansowanie programów odbywa się z pieniędzy publicznych) i stypendia. Za tym podąża kilkaset eventów rocznie: wernisaży, wykładów, prelekcji. Eldorado?

Kwestia dojrzałości

Z profesorem Jackiem Purchlą rozmawia Łukasz Galusek

Jacek Purchla, Łukasz Galusek

Kwestia dojrzałości

Traktowanie dziedzictwa kłopotliwego jako obszaru debaty i kontrowersji jest wspaniałe, pod warunkiem że nie dochodzi do ikonoklazmu, aktów barbarzyństwa, często bezmyślnej agresji, które prowadzą do kolejnych konfliktów w przyszłości. I nie dotyczy to wyłącznie dziedzictwa materialnego, ale także tego mniej uchwytnego, jak na przykład zmiany nazw ulic czy miast.To jest zresztą ciekawe, że niektóre konflikty, zdawałoby się przebrzmiałe, na nowo odżywają po latach właśnie w sferze dziedzictwa. Tak jak konflikt między Północą a Południem w Stanach Zjednoczonych, mimo że od wojny secesyjnej minęło sto pięćdziesiąt lat. Okazuje się nadal żywotny i przybrał formę „bitwy na pomniki”.

A to Polska właśnie

Aleksandra Kumala

A to Polska właśnie

Wbrew pozorom i pierwszym czytelniczym intuicjom, Z nienawiści do kobiet to zbiór ośmiu reportaży, które nie koncentrują się wyłącznie na płci żeńskiej (specyfika opisywanych przez autorkę wydarzeń wyklucza użycie w tym kontekście określeń takich jak „płeć piękna” czy „słaba płeć”; nie wahałabym się stwierdzić, że podważa zasadność ich stosowania w ogóle). Charakterystyczną wielowarstwowość tekstów Kopińskiej, możliwość przechodzenia od ogółu do szczegółu i z powrotem, ujawnia już lektura pierwszego z nich. Motywem przewodnim wydaje się być odwieczny konflikt: pragnienia jednostki kontra oczekiwania społeczeństwa.

Pan Cogito i Noblistka

Anna Michalik

Pan Cogito i Noblistka

Ramy korespondencji Wisławy Szymborskiej i Zbigniewa Herberta mają wybitnie historyczno-literacki kontekst. Pierwsza wiadomość Szymborskiej była prośbą do Herberta o przesłanie kilku niepublikowanych wierszy, przeznaczonych do zamieszczenia w słynnej kolumnie „Prapremiera pięciu poetów”, w której wybitni krytycy będą rekomendować młodych poetów (Herberta zarekomenduje Jan Błoński; oprócz tego w „Prapremierze…” ukażą się także teksty i rekomendacje dla Bohdana Drozdowskiego, Mirona Białoszewskiego, Jerzego Harasymowicza i Stanisława Czycza). Ostatnia wymiana korespondencji między Herbertem a Szymborską dotyczy natomiast przyznania tej drugiej Literackiej Nagrody Nobla – po gratulacjach przesłanych w formie telegramu poetka odpowiada z typowym dla siebie dystansem: „Zbyszku, Wielki Poeto!/ Gdyby to ode mnie zależało, to Ty byś teraz męczył się nad przemówieniem…”.

Słuchając hologramu. Cielesność wirtualnych zespołów animowanych

Konrad Sierzputowski

Słuchając hologramu. Cielesność wirtualnych zespołów animowanych

Rozdział o ciele zacznę krwawą historią. Istnieje bowiem dobrze zachowana grecka opowieść o muzyku Marsjaszu, który wsławił się grą na flecie. W przypływie pychy i z braku rozsądku przechwalał się, że lepszy jest nawet od syna Latony – Apolla. Bóg, który nie mógł znieść już więcej oszczerstw, przebrany za pięknego młodzieńca z cytrą, wyzwał Marsjasza na pojedynek. Sędziami mieli być pasterze i pasterki, a wygraną możliwość dowolnego ukarania oponenta. Marsjasz przyjął wyzwanie i zagrał przepiękną melodię, która na długo jeszcze została w pamięci słuchaczy. Po nim wystąpił Apollo, którego cudowna gra i śpiew były niewątpliwie lepsze od pięknych dokonań Marsjasza. Po wygraniu przez boga pojedynku wszyscy spodziewali się, że przeciwnika spotka jedynie symboliczna kara, jednak Apollo chwycił Marsjasza, przywiązał za ręce do drzewa, tak by jego nogi lekko tylko dotykały ziemi, i począł żywcem obdzierać go ze skóry. Marsjasz cierpiał aż do ostatniego zerwanego pasma na nodze, śmierć bowiem nie przyszła szybko.

Mister Akhbar

Opowieść o doświadczeniu trzęsienia ziemi, o ogromnym zagubieniu, lęku i pustce

Jacek Zachodny

Mister Akhbar

Mister Akhbar, właściciel dużego guesthouse’u w mieście Bam, siedzi przed bramą tuż przy zakurzonej ulicy i rozmyśla. Wędruje pamięcią przez zakamarki swojego życia, patrząc prosto przed siebie. Zmrużone powieki uginają się pod naporem słońca, a odbite przez okulary promienie rzucają świetliste błyski na całą okolicę. Tuż obok potężna palma, czuła na każdy dotyk wiatru, szumi odgłosami utraconego dzieciństwa i zapomnianych miłości. Mister Akhbar poprawia okulary, a jego myśli krążą uparcie, to cofając się, to idąc naprzód, jakby próbowały wytropić sens życia lub przynajmniej jego zapach, odnaleźć okruch, który po nim pozostał.

Apartheid wyśmiany

Magdalena Kargul

Apartheid wyśmiany

Trevor Noah, znany komik mieszkający obecnie w Stanach Zjednoczonych popełnił książkę, za którą ludziom w jego wieku na ogół się obrywa. Bowiem według niepisanego prawa biografie są przywilejem mężów stanu będących w wieku, który niepokojąco zbliża się do trzycyfrowego numeru. Noah w chwili publikacji książki miał 32 lata. Tym, co broni jego wyboru jest oczywiście tło opowiadanych zdarzeń, czyli realia życia osoby kolorowej (a więc pochodzącej z nielegalnego związku międzyrasowego) w RPA, w czasie oraz krótko po obaleniu apartheidu. Broni go także płynne przechodzenie między różnymi rejestrami: od bardzo poważnych i poruszających zdarzeń do humorystycznych historyjek z życia niewydarzonego chłopaka. Noah to zabawny facet, którego wszyscy lubią, ale to, co ma do powiedzenia nie zawsze jest przyjemne.

Strona 1 z 11

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń