W czasie pobytu w Polsce francuski artysta o światowej renomie – Daniel Buren – powiedział: „skoro wszystko wolno, dlaczego wszyscy robią to samo?!”.

Galerie miejskie, publiczne instytucje sztuki w ogóle, wszystkie z grubsza biorąc robią to samo. Wynika to z dyktatu ducha czasu. Zwłaszcza progresywne skrzydło życia artystycznego skwapliwie poddaje mu się. To efekt posłuszeństwa wobec obowiązujących tendencji – pomimo owej jakoby powszechnej, w istocie pozornej wolności – w myśleniu, w obrazowaniu, w wydawaniu sądów. Z jakichś powodów środowiska artystyczne o skłonnościach dekonstrukcyjnych wobec tradycji (jak tam się powiada) szczególnie podatne są na postępowanie stadne, przejawiają takież nawyki umysłowe.

Grafika O.pl

Grafika O.pl

Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu kierowana przez Piotra Bernatowicza odróżnia się od innych instytucji sztuki – w swoim mieście i w Polsce. Jej szef wprowadził do działania tej placówki namysł. Pomijam konkretne wybory artystyczne, czasem je podzielałem, innymi razy mniej lub wcale. Cechą jednak najmocniej uwidaczniającą się w działalności Arsenału była myślność, tak odmienna od bezmyślności cechującej aktywność tylu innych miejsc sztuki. Nie tylko w Polsce zresztą. Ta tendencja nowego zniewolenia umysłu (samo-zniewolenia tym razem), prawdę mówiąc, zdumiewa. A przecież wciąż rozpowszechnia się w środowiskach artystycznych. Do takich postaw dopasowują się adepci sztuki, zwłaszcza ludzie młodzi chcący wystawiać, zdobywać owe osławione „granty”, realizować swoje „projekty” (pracownie artystów, ba, akademie, zmieniły się w jakieś „biura projektowe”). Co najgorsze to fakt, że takimi miejscami-celami więziennymi stają się głowy wielu osób aspirujących do uczestniczenia w życiu artystycznym. Istnienie miejsca, które nie wymusza konformizmu, które właśnie – co wynika z postawy Piotra Bernatowicza – podważa tamte obowiązujące oportunistyczne tendencje jest żywotnie ważne. Dla młodszych artystów, kuratorów, dla odbiorców sztuki i jej miłośników, placówki, gdzie dokonywane są świadome wybory, potrzebne są jak tlen. Miejsce sztuki, demokratyczna miejska galeria powinna dawać oddech, szansę na namysł, na postawę sumiennie krytyczną i takie miejsce usiłował tworzyć Bernatowicz w Arsenale. Zresztą o takim charakterze galerii decydują przecież nie tylko wystawy, także spotkania, dyskusje, wydawnictwa, generalnie dialog, który tu się odbywa. Administracja miejska winna się szczycić istnieniem takiej placówki, wspierać jej niezależność. Oczywiście miasto będzie miało takie galerie, takie muzea itp., na jakie zasługuje.

Pojawiają się głosy, że program Bernatowicza na charakter konserwatywny. To dobrze. Instytucje sztuki, gdy mają poważnie funkcjonować w swej domenie, z natury swojej mają taki charakter. Kultura to ciągłość, to kultywowanie wartości, to nasadzanie na tym, co dokonane tego, co dopiero nastaje obecnie. Rudi Fuchs, niegdyś dyrektor Stedelijk (miejskiego) Museum w Amsterdamie, bardzo znaczącej instytucji poświęconej sztuce nowoczesnej i współczesnej, powtarzał, że kieruje się w swych wyborach i praktyce „dynamicznym konserwatyzmem”. Ważne też jest, by osoby prowadzące instytucje sztuki kumulowały w dłuższym czasie praktykę i doświadczenie. Częste wymienianie na inne takich osób, kiedy nie dały wyraźnego powodu ku takiej decyzji, zazwyczaj prowadzi do pogorszenia sytuacji instytucji. Czyhają na posadę w niej wtedy karierowicze kokietujący administrację i środowisko. Placówka mająca uobecniać sztukę nie powinna być targowiskiem próżności. Obecny dyrektor Arsenału z pewnością nikogo nie kokietował i nic nie wskazuje na to, by w ogóle był do tego zdolny. To wielka jego zaleta!

Po raz drugi, jak dowiaduję się, doktor Piotr Bernatowicz wybrany został przez komisję konkursową na drugą kadencję na stanowisko dyrektora Arsenału. Słyszę również, że podwoił za swej pierwszej kadencji liczbę osób odwiedzających Galerię Miejską. W sprawach sztuki, zwłaszcza sztuk plastycznych, w Poznaniu nie ma sprzyjających warunków. Istnienie galerii publicznej, która nie powiela podobnych sobie w innych miastach – powtórzyć warto – jest wobec poznańskiego pustynnienia kulturalnego ważne. Nie warto tego psuć, by przypodobać się tym, którzy są krzykliwi na podobieństwo papug lub pawi.

W świetle mojej opinii na temat stanu życia artystycznego, o czym powiedziałem parę zdań, a oceniając przy tym alternatywne propozycje magistratu, uważam, że prezydent miasta winien zawierzyć rekomendacji komisji konkursowej i powołać doktora Bernatowicza na kolejną kadencję w Arsenale. Chyba, że prezydent wybierze potulność wobec wrzasków, jak jego poprzednik, który dyscyplinował poprzedniego szefa Galerii Miejskiej Arsenał.

Czy górę weźmie demokratyczny wybór, czy „dyscyplina pracy”? Zależy to od włodarza miasta.

Panie prezydencie, Piotr Bernatowicz jest dyrektorem Galerii Miejskiej Arsenał i niech będzie.

Jaromir Jedliński

11.02.2017 r.

JAROMIR JEDLIŃSKI (ur. 1955) – niezależny kurator, krytyk. Wcześniej dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi oraz kierownik Galerii Foksal w Warszawie, członek AICA (Międzynarodowe Stowarzyszenie Krytyków Sztuki), członek CIMAM (Międzynarodowy Komitet Muzeów i Kolekcji Sztuki Nowoczesnej) przy ICOM-UNESCO, członek Stowarzyszenia Historyków Sztuki.

Komentarze (6) do artykułu “Wokół Galerii Miejskiej w Poznaniu”

  1. adam kalinowski

    w pełni popieram treści tu wyrażone;

  2. Edwin

    “Kultura to ciągłość, to kultywowanie wartości, to nasadzanie na tym, co dokonane tego, co dopiero nastaje obecnie.” ???

    • Jaromir

      No tak, właśnie: do Wyspiańskiego sięgnął Kantor, potem też Grotowski; Kantor sięgnął później do Witkacego; do Wyspiańskiego później jeszcze, a poprzez pośrednictwo Grotowskiego sięgnął Chlanda; może też ktoś twórczo (nasadzi nowe, na tym co dokonane, a co znów zaowocuje) sięgnie do Kantora, do Chlandy

  3. Krzysztof Jurecki

    Trzeba dodać, że Jaromir Jedliński ma nie tylko określone i bezkompromisowe poglądy na sztukę i wszystko to, co się wokół niej rozgrywa, ale dla wielu z nas w środowisku jest autorytetem. Dlatego jego rozważny głos jest tak istotny.

  4. Dariusz Bujak

    Dzięki za wnikliwy komentarz, może to przemówi do wyobrażni włodarzy miasta.Merytoryczność i pryncypia najważniejsze.

  5. Radoslaw

    Co zrobic kiedy właśnie kończy się kontrakt?

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Not a Pretty Story

Magdalena Kargul

„I Am Not Your Negro”, reż. Raoul Peck (źródło: materiały prasowe Magnolia Pictures)

Otwieranie formy

Paweł Bień

Oskar i Zofia Hansenowie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Ucieczka do przodu

Sebastian Pytel

„Człowiek z magicznym pudełkiem”, reż. Bodo Kox, 2017 (źródło: materiały prasowe dystrybutora)

Świat zahibernowany

Piotr Jemioło

„Zero K”, Don DeLillo, Oficyna literacka Noir sur Blanc, 2017 (źródło: materiały prasowe wydawcy)

W grotach pamięci

Rafał Augustyn

Alberto Ginastera, „Bomarzo”, fot. Javier del Real (źródło: materiały prasowe Teatro Real w Madrycie)
więcej artykułów

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Awers/rewers. Architekt Bohdan Lachert

Od 24 listopada 2017 roku do 2 kwietnia 2018 roku

Dom własny Bohdana Lacherta przy ul. Katowickiej 9 w Warszawie, pokój stołowy i oranżeria, fot. Witalis Wolny, 1972, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk (źródło: materiały prasowe organizatora)

14. Festiwal Sztuki ArtFest im. Bogusława Wojtowicza

Od 21 listopada do 10 grudnia 2017 roku

Plakat 14. Festiwalu Sztuki ArtFest im. Bogusława Wojtowicza (źródło: materiały prasowe)

Chór Alexandrowa – polska trasa koncertowa

Od 21 do 26 listopada 2017 roku

Chór Alexandrowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Lwów, 24 czerwca 1937. Miasto, architektura, modernizm

Od 1 grudnia 2017 roku do 8 kwietnia 2018 roku

Wawrzyniec Dayczak, projekt Wyższej Szkoły Handlu Zagranicznego przy ul. Sakramentek, widok perspektywiczny, 1934–1938, flamaster i tusz na kalce technicznej, 40,5 x 53,5 cm, ze Zbiorów Specjalnych Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie (źródło: materiały prasowe organizatora)

12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania Superbohaterowie

Od 15 do 19 listopada 2017 roku

Grupa Studnia O. „Don Kichot i jego opowieści” (źródło: materiały prasowe organizatora)

David Lynch. Silence and dynamism

Od 12 listopada 2017 roku do 18 lutego 2018 roku

„Shadow of a Twisted Hand Across My House”, 1988, Copyright: David Lynch (źródło: materiały prasowe organizatora)

43. Biennale Malarstwa Bielska Jesień 2017

Od 10 listopada do 31 grudnia 2017 roku

Sebastian Krok, Amor, 2016, tempera, akryl, alkid, lakier do podłóg na pościeli nabitej na krosno, 23x30 cm (źrodło: materiały prasowe organizatora)

Odciskanie świata

Od 11 listopada do 31 grudnia 2017 roku

Fot. Sandra Kępa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kryptonim Żegota – ukryta pomoc, pomoc ukrytym

Od 16 listopada 2017 roku do lipca 2018 roku

Polskie i żydowskie dzieci, podopieczni domu sierot w Poroninie, po 1945, wł. prywatna (źródło: materiały prasowe organizatora)

37. Konkurs im. Marii Dokowicz – Najlepsze Dyplomy UAP

Od 10 do 16 listopada 2017 roku

Natalia Zakrzewska, Najlepsze Dyplomy 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR