W czasie pobytu w Polsce francuski artysta o światowej renomie – Daniel Buren – powiedział: „skoro wszystko wolno, dlaczego wszyscy robią to samo?!”.

Galerie miejskie, publiczne instytucje sztuki w ogóle, wszystkie z grubsza biorąc robią to samo. Wynika to z dyktatu ducha czasu. Zwłaszcza progresywne skrzydło życia artystycznego skwapliwie poddaje mu się. To efekt posłuszeństwa wobec obowiązujących tendencji – pomimo owej jakoby powszechnej, w istocie pozornej wolności – w myśleniu, w obrazowaniu, w wydawaniu sądów. Z jakichś powodów środowiska artystyczne o skłonnościach dekonstrukcyjnych wobec tradycji (jak tam się powiada) szczególnie podatne są na postępowanie stadne, przejawiają takież nawyki umysłowe.

Grafika O.pl

Grafika O.pl

Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu kierowana przez Piotra Bernatowicza odróżnia się od innych instytucji sztuki – w swoim mieście i w Polsce. Jej szef wprowadził do działania tej placówki namysł. Pomijam konkretne wybory artystyczne, czasem je podzielałem, innymi razy mniej lub wcale. Cechą jednak najmocniej uwidaczniającą się w działalności Arsenału była myślność, tak odmienna od bezmyślności cechującej aktywność tylu innych miejsc sztuki. Nie tylko w Polsce zresztą. Ta tendencja nowego zniewolenia umysłu (samo-zniewolenia tym razem), prawdę mówiąc, zdumiewa. A przecież wciąż rozpowszechnia się w środowiskach artystycznych. Do takich postaw dopasowują się adepci sztuki, zwłaszcza ludzie młodzi chcący wystawiać, zdobywać owe osławione „granty”, realizować swoje „projekty” (pracownie artystów, ba, akademie, zmieniły się w jakieś „biura projektowe”). Co najgorsze to fakt, że takimi miejscami-celami więziennymi stają się głowy wielu osób aspirujących do uczestniczenia w życiu artystycznym. Istnienie miejsca, które nie wymusza konformizmu, które właśnie – co wynika z postawy Piotra Bernatowicza – podważa tamte obowiązujące oportunistyczne tendencje jest żywotnie ważne. Dla młodszych artystów, kuratorów, dla odbiorców sztuki i jej miłośników, placówki, gdzie dokonywane są świadome wybory, potrzebne są jak tlen. Miejsce sztuki, demokratyczna miejska galeria powinna dawać oddech, szansę na namysł, na postawę sumiennie krytyczną i takie miejsce usiłował tworzyć Bernatowicz w Arsenale. Zresztą o takim charakterze galerii decydują przecież nie tylko wystawy, także spotkania, dyskusje, wydawnictwa, generalnie dialog, który tu się odbywa. Administracja miejska winna się szczycić istnieniem takiej placówki, wspierać jej niezależność. Oczywiście miasto będzie miało takie galerie, takie muzea itp., na jakie zasługuje.

Pojawiają się głosy, że program Bernatowicza na charakter konserwatywny. To dobrze. Instytucje sztuki, gdy mają poważnie funkcjonować w swej domenie, z natury swojej mają taki charakter. Kultura to ciągłość, to kultywowanie wartości, to nasadzanie na tym, co dokonane tego, co dopiero nastaje obecnie. Rudi Fuchs, niegdyś dyrektor Stedelijk (miejskiego) Museum w Amsterdamie, bardzo znaczącej instytucji poświęconej sztuce nowoczesnej i współczesnej, powtarzał, że kieruje się w swych wyborach i praktyce „dynamicznym konserwatyzmem”. Ważne też jest, by osoby prowadzące instytucje sztuki kumulowały w dłuższym czasie praktykę i doświadczenie. Częste wymienianie na inne takich osób, kiedy nie dały wyraźnego powodu ku takiej decyzji, zazwyczaj prowadzi do pogorszenia sytuacji instytucji. Czyhają na posadę w niej wtedy karierowicze kokietujący administrację i środowisko. Placówka mająca uobecniać sztukę nie powinna być targowiskiem próżności. Obecny dyrektor Arsenału z pewnością nikogo nie kokietował i nic nie wskazuje na to, by w ogóle był do tego zdolny. To wielka jego zaleta!

Po raz drugi, jak dowiaduję się, doktor Piotr Bernatowicz wybrany został przez komisję konkursową na drugą kadencję na stanowisko dyrektora Arsenału. Słyszę również, że podwoił za swej pierwszej kadencji liczbę osób odwiedzających Galerię Miejską. W sprawach sztuki, zwłaszcza sztuk plastycznych, w Poznaniu nie ma sprzyjających warunków. Istnienie galerii publicznej, która nie powiela podobnych sobie w innych miastach – powtórzyć warto – jest wobec poznańskiego pustynnienia kulturalnego ważne. Nie warto tego psuć, by przypodobać się tym, którzy są krzykliwi na podobieństwo papug lub pawi.

W świetle mojej opinii na temat stanu życia artystycznego, o czym powiedziałem parę zdań, a oceniając przy tym alternatywne propozycje magistratu, uważam, że prezydent miasta winien zawierzyć rekomendacji komisji konkursowej i powołać doktora Bernatowicza na kolejną kadencję w Arsenale. Chyba, że prezydent wybierze potulność wobec wrzasków, jak jego poprzednik, który dyscyplinował poprzedniego szefa Galerii Miejskiej Arsenał.

Czy górę weźmie demokratyczny wybór, czy „dyscyplina pracy”? Zależy to od włodarza miasta.

Panie prezydencie, Piotr Bernatowicz jest dyrektorem Galerii Miejskiej Arsenał i niech będzie.

Jaromir Jedliński

11.02.2017 r.

JAROMIR JEDLIŃSKI (ur. 1955) – niezależny kurator, krytyk. Wcześniej dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi oraz kierownik Galerii Foksal w Warszawie, członek AICA (Międzynarodowe Stowarzyszenie Krytyków Sztuki), członek CIMAM (Międzynarodowy Komitet Muzeów i Kolekcji Sztuki Nowoczesnej) przy ICOM-UNESCO, członek Stowarzyszenia Historyków Sztuki.

Komentarze (6) do artykułu “Wokół Galerii Miejskiej w Poznaniu”

  1. adam kalinowski

    w pełni popieram treści tu wyrażone;

  2. Edwin

    “Kultura to ciągłość, to kultywowanie wartości, to nasadzanie na tym, co dokonane tego, co dopiero nastaje obecnie.” ???

    • Jaromir

      No tak, właśnie: do Wyspiańskiego sięgnął Kantor, potem też Grotowski; Kantor sięgnął później do Witkacego; do Wyspiańskiego później jeszcze, a poprzez pośrednictwo Grotowskiego sięgnął Chlanda; może też ktoś twórczo (nasadzi nowe, na tym co dokonane, a co znów zaowocuje) sięgnie do Kantora, do Chlandy

  3. Krzysztof Jurecki

    Trzeba dodać, że Jaromir Jedliński ma nie tylko określone i bezkompromisowe poglądy na sztukę i wszystko to, co się wokół niej rozgrywa, ale dla wielu z nas w środowisku jest autorytetem. Dlatego jego rozważny głos jest tak istotny.

  4. Dariusz Bujak

    Dzięki za wnikliwy komentarz, może to przemówi do wyobrażni włodarzy miasta.Merytoryczność i pryncypia najważniejsze.

  5. Radoslaw

    Co zrobic kiedy właśnie kończy się kontrakt?

Dodaj komentarz


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Zrób to sama

Od 16 listopada do 2 grudnia 2018 roku

Guerilla Girls, It’s even worse in Europe, 1986, plakat, © Guerrilla Girls, dzięki uprzejmości guerrillagirls.com (źródło: materiały prasowe organizatora)

Julia Curyło. Moje kosmogonie

Od 14 listopada do 12 grudnia 2018 roku

Curyło Julia, „Narodziny”, 2016, fot. Adam Gut (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wyjście z centrum

Od 16 listopada 2018 roku do 10 stycznia 2019 roku

Alicja Łukasiak, „Pożeracz gatunków”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Nierzeczywiste. przedmioty wyobrażone

Od 9 listopada 2018 roku do kwietnia 2019 roku

Damian Dudek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Malarstwo wciąż żywe

Od 11 listopada 2018 roku do 13 stycznia 2019 roku

Rene Magritte, „Kochankowie”, 1928, CSW Znaki Czasu w Toruniu (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Plakaty patriotyczne z daru prof. Mariana Morelowskiego

Od 10 listopada do 30 grudnia 2018 roku

Plakat werbunkowy autorstwa Zygmunta Kamińskiego, 1920 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Dzieci Światła 10. Wystawa Kuratorska Bielskiej Jesieni

Od 9 listopada do 30 grudnia 2018 roku

„Dzieci Światła”, 10. Wystawa Kuratorska Bielskiej Jesieni 2018, Galeria Bielska BWA (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Pocztówki z cmentarza

Od 10 listopada 2018 roku do 5 stycznia 2019 roku

Małgorzata Żerwe, „Pocztówki z cmentarza”, USA, Nowy Orlean, fot. Małgorzata Żerwe, Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

Miasto i sen

Agnieszka Wielewska, Barbara Iwańska, Joanna Kałdan, Natalia Buchta

Od 10 listopada do 2 grudnia 2018 roku

Agnieszka Wielewska, „Bez tytułu” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zderzacz kultur. Sztuka postegzotyczna

Od 10 listopada 2018 roku do 27 stycznia 2019 roku

Lei Xue, „Drinking Tea”, 2013, photo: Lei Xue, Darmstadt, courtesy of the artist and Galerie Hubert Winter, Vienna (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR