Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes, 17-28.05.2017 r.

Przeczucie nie zawiodło: The Square Rubena Östlunda zdobyło Złotą Palmę podczas 70. edycji festiwalu filmowego w Cannes. Najcenniejszy festiwalowy laur przypadł w udziale ciętej społeczno-kulturalnej satyrze, która kontestuje szwedzką poprawność polityczną, sprawdzając przy okazji gdzie leżą granice definicji sztuki współczesnej. Reżyser Turysty popisał się nie tylko maestrią realizacyjną, ale też znakomitym wyczuciem niuansów środowiska, o którym opowiada.

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes 2017, plakat (źródło: materiały prasowe organizatora)

Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes 2017, plakat (źródło: materiały prasowe organizatora)

Większość widzów, która opuszczała salę Grand Théâtre Lumière po premierze filmu Östlunda, była przekonana, że jest to murowany kandydat do nagród podczas tegorocznego festiwalu – The Square okazał się jednym z najbardziej oryginalnych, świeżych i pomysłowych tytułów konkursu, a wśród ocen w portalach filmowych królowały dziewiątki i dziesiątki. Satyra Östlunda rozmontowuje przesadną szwedzką poprawność polityczną, portretując tamtejszą inteligencję jako grupę społeczną opierającą swój status na powierzchowności i braku odwagi, tak indywidualnej, jak i zbiorowej. The Square jest także ciętym komentarzem na temat roli mediów społecznościowych i nowych technologii nie tylko w życiu codziennym, ale także jako narzędzi promowania czegoś tak wysublimowanego, jak wystawa dzieł sztuki. Sposób, w jaki reżyser sportretował w nagrodzonym filmie marketingowych szamanów, którzy usiłują zainteresować masowego odbiorcę niszową instalacją artystyczną, jest zarówno zabawny, jak i przerażający, a przy okazji wywołuje skojarzenia ze „specjalistami”, będącymi głównymi bohaterami niedawnego Kebabu i horoskopu Grzegorza Jaroszuka.

Grand Prix dla BPM [Beats per Minute] Robina Campillo powinna ucieszyć przede wszystkim środowiska queerowe, gdyż historia działalności paryskiego odłamu organizacji ACT UP jest niezwykle barwnym i wiarygodnym świadectwem narodzin ważnego ruchu społecznego. Mało doświadczony Campillo (który dla autora niniejszego tekstu był faworytem do nagrody za reżyserię) stworzył obraz tętniący życiem, mimo śmiertelnej choroby toczącej młode ciała bohaterów. W BPM nie jest dziełem tak hermetycznym, jak niektóre filmy z nurtu LGBTQ – w dużym stopniu jest kroniką francuskiej rzeczywistości początku lat 90., nakręconą do rytmu pulsującej muzyki elektronicznej. Za sprawą swego najnowszego filmu Campillo dołączył  do ścisłej reżyserskiej czołówki, jeszcze nie światowej, ale na pewno francuskiej, a – być może – także europejskiej. Szkoda tylko Nahuela Péreza Biscayarta, odtwórcy jednej z głównych ról, którego niezwykle emocjonalna i inspirująca kreacja nie została wyróżniona nagrodą aktorską. Przegrana z Joaquinem Phoenixem (nagrodzony za You Were Never Really Here Lynne Ramsay) wstydu jednak nie przynosi.

Oprócz Phoenixa nagrodę aktorską podczas 70. edycji festiwalu w Cannes otrzymała także Diane Kruger. O In the Fade Fatiha Akina najczęściej mówiono: słaby film, znakomita Kruger. Komentarze te szybko znalazły pokrycie w decyzji jury – niemiecko-amerykańska aktorka w roli kobiety, która szuka sprawiedliwości po śmierci męża i syna w zamachu bombowym,  ujawniła talent dramatyczny, który dotychczas nieczęsto miała okazję prezentować. Naładowana trudnymi emocjami kreacja wymagała od Kruger nie tylko umiejętności dramatycznych, ale też niezwykłej wrażliwości i empatii, które pozwoliły aktorce zrozumieć traumatyczne przeżycia jej bohaterki. Odbierając nagrodę, Diane podziękowała Fatihowi Akinowi, który dał jej „siłę, o której posiadaniu nie miała pojęcia”. Zwróciła się także do ofiar terroryzmu, zapewniając, iż żadna z nich nie zostaje zapomniana. Jeden z najbardziej politycznych momentów gali finałowej okazał się też jednym z najbardziej chwytających za gardło.

Ranking konkursowych filmów prowadzony przez magazyn „Screen”, którego sprawdzanie stało się już czymś w rodzaju canneńskiej tradycji, najwyżej ocenił Loveless Andrieja Zwiagincewa, kolejny przygnębiający i boleśnie prawdziwy portret współczesnej Rosji, owładniętej niewyobrażalną znieczulicą. Ulubieniec festiwalu w Cannes ponownie wyjechał z Lazurowego Wybrzeża z nagrodą – po wyróżnieniu za scenariusz dla Lewiatana w 2014 roku, tym razem Zwiagincew mógł cieszyć się z Nagrody Jury, de facto trzeciej co do ważności w festiwalowej hierarchii. W rankingu ocen magazynu „Screen” Loveless wyprzedziło o zaledwie jedną dziesiątą You Were Never Really Here brytyjskiej reżyserki Lynne Ramsay, które otrzymało nagrodę za najlepszy scenariusz, ex aequo z The Killing of a Sacred Deer. O ile wybór tego pierwszego tytułu mógł być umiarkowaną niespodzianką, o tyle zaskoczeniem absolutnie nie mogło być wyróżnienie greckiego duetu Yorgos Lanthimos-Efthimis Filippou. Scenariusze tworzone przez tę parę od dobrych kilku lat zachwycają najróżniejsze gremia, a Nagroda Jury dla The Lobster w 2015 roku tylko potwierdziła, że Lanthimos staje się – i to całkiem zasłużenie! – pupilem festiwalu w Cannes. W The Killing… Grecy eksplorują konwencję kina grozy i robią to w doskonałym stylu – zarówno pod względem treści, jak i formy.

Choć trudno w to uwierzyć, w ciągu trwającej od 1946 roku historii festiwalu w Cannes zaledwie dwie kobiety otrzymały tam nagrodę za reżyserię – w 1961 roku Julija Sołncewa zdobyła ten laur za Opowieści dni płomiennych, zaś podczas ceremonii zamknięcia 70. edycji festiwalu wyczyn ten powtórzyła Sofia Coppola, która została wyróżniona za reżyserię The Beguiled, remake filmu Dona Siegela z 1971 roku. Dramat kostiumowy z Nicole Kidman, Elle Fanning, Kirsten Dunst i Colinem Farrellem w rolach głównych zdobył uznanie publiczności w Cannes, ale to nie popisy gwiazdorskiej obsady zostały docenione przez jury. Pedro Almodóvar i spółka wyrazili uznanie dla reżyserskiego talentu Coppoli, której z jednej strony udało się okiełznać składającą się z wyjątkowych jednostek ekipę aktorską, z drugiej stworzyć trzymający w napięciu, kipiący od damsko-męskich napięć spektakl. Brak indywidualnej nagrody (mimo dwóch tytułów w konkursie oraz dwóch poza nim) Nicole Kidman powetowała sobie wręczoną przez Willa Smitha nagrodą z okazji 70-lecia festiwalu. Nieobecna już w Cannes australijska aktorka nie kryła wzruszenia nagrodą, podkreślając, że jubileuszowa edycja festiwalu była świętem kina opartego na wyjątkowych historiach. I rzeczywiście – wszystkie wyróżnione tytuły, a także choćby Jupiter’s Moon Kornéla Mundruczó czy A Gentle Creature Siergieja Łoźnicy, znaczniej bardziej niż na formie skupiały się na opowieści i postaciach. Cannes AD 2017 w istocie może być wspominane jako celebracja sztuki opowiadania.

To, co bardzo wyraźnie było widoczne podczas tegorocznej edycji, to bardzo wyrównany poziom. Nie było – jak w dwóch poprzednich latach – ani absolutnych zachwytów, ani druzgocących klęsk, jakie stały się udziałem Gusa Van Santa (The Sea of Trees w 2015 roku) czy Seana Penna (The Last Face podczas ubiegłorocznej edycji). I choć podczas niektórych seansów było słuchać nieśmiałe buczenie, było ono spowodowane raczej pragnieniem skrajnych filmowych doznań niż faktycznym wyrazem negatywnych emocji w stosunku do obejrzanego dzieła. Zakończona przed kilkoma dniami 70. edycja festiwalu w Cannes mogła być rozczarowaniem dla tych, którzy w kinie szukają ekstremalnych wrażeń, ale z pewnością nie zawiodła osób poszukujących w nim po prostu dobrze opowiedzianych historii.

Dawid Myśliwiec – dziennikarz, filolog angielski, filmoznawca. Od kilku lat pisze o filmie na blogu Myśliwiec ogląda (www.mysliwiecoglada.pl), współpracuje z portalem Stopklatka.pl, magazynem Alterpop, serwisem Polishdocs.pl i Klubem Miłośników Filmu.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Balkan Playground. Michał Korta

Od 25 października do 3 grudnia 2017 roku

Michał Korta, cykl „Balkan Playground” (Randa, egipska reprezentacja karate, Sutomore, Czarnogóra), 2014 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu

Od 20 października do 30 listopada 2017 roku

Józef Robakowski, „Ćwiczenia na 2 ręce” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Cukiernia Europa

Od 19 października 2017 do 25 listopada 2017 roku

Aleksandar Stankoski, Ostatnia wyprawa, 100 x 70, olej na kartonie, 1992 (źródło: materiały prasowe organizatora)

8. Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja

Od 19 do 22 października 2017 roku

 Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami

Od 19 października do 21 października 2017 roku

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami (źródło: materiały prasowe organizatora)

Inwencja i naśladownictwo. Dawna grafika włoska

Od 17 października do 17 grudnia 2017 roku

Gaetano Cottafavi, „Wodospad na rzece Aniene koło Tivoli”, 1835 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Dziekanka artystyczna

Od 16 października do 24 listopada 2017 roku

Mirosław Bałka, „Good God” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Tradycji Literackich

Rozdział I: Mickiewicz / Różewicz

Od 14 października do 16 listopada 2017 roku

Ballady i Romanse (źródło: materiały prasowe organizatora)

Modernizm udomowiony

Współczesna architektura chińska

Od 13 października 2017 roku do 7 stycznia 2018 roku

Projekt: Warsztat wyrobu cukru trzcinowego w gminie Zhangxi, powiat Songyang, Studio: DnA _Design and Architecture (źródło: materiały prasowe organizatora)

Centralna, Środkowo-Wschodnia

Od 13 października do 23 listopada 2017 roku

Ivars Gravlejs, „FUCK” (Early Works), 1994 źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR