Skrawki dźwięku #6

PRZEWODNIK MUZYCZNY WOJCIECHA MICHALSKIEGO

Wojciech Michalski

Skrawki dźwięku #6

Trzeci kwartał 2017 roku dobiegł końca, więc najwyższy czas przyjrzeć się kilku najciekawszym polskim wydawnictwom muzycznym z tego okresu. Najlepiej późnym wieczorem i w słuchawkach.

Oko protestantyzmu. O Śląsku Cieszyńskim w 500-letnią rocznicę reformacji

Michalina Sablik

Oko protestantyzmu. O Śląsku Cieszyńskim w 500-letnią rocznicę reformacji

500 lat luteranizmu na Śląsku Cieszyńskim to długa historia nie tylko religii, ale również pewnej formacji kulturowej. To historia buntu i oporu wobec kontrreformacyjnych Habsburgów i historia pięknego współistnienia wielu kultur, religii, mniejszości etnicznych i językowych w XIX wieku, brutalnie zakończona wojną. W Bielsku, Cieszynie, Wiśle, Ustroniu czy mniejszych miejscowościach można spotkać świadectwa barwnej historii ewangelików – kościoły, szkoły, wydawnictwa, muzea, miejsca pamięci i cmentarze.

W grotach pamięci

Rafał Augustyn

W grotach pamięci

Bohaterem powieści, a później opery nie jest właściwy twórca (w tym przypadku Pirro Ligorio – skądinąd wybitny i wszechstronny artysta, który w fabule opery w ogóle się nie pojawia), lecz fundator i – zapewne – pomysłodawca, miejscowy książę Pier Francesco Orsini, zwany Vicino. Nie opisuje się tu powstania dzieła, lecz jego psychologiczne czy psychopatologiczne podłoże, a literacka i teatralna postać księcia niewiele ma wspólnego z historycznym oryginałem. Rzec można – w wyobraźni Laineza i Ginastery dokonała się projekcja upiorno-surrealistycznej aury rzeźb na sylwetki bohaterów.

Historia negatywu według Witolda Kanickiego

Krzysztof Jurecki

Historia negatywu według Witolda Kanickiego

Dlaczego negatyw? Można zadać prozaiczne pytanie. We wstępnie autor zaznacza, że pomimo popularności wszelkich form użycia negatywu, także np. w najnowszych teledyskach realizowanych cyfrowo, nie ma ten temat prac naukowych. Temat został przeoczony i tylko marginalnie pojawiał się w historycznych opracowaniach [...].

Archeolog fotografii jako uważny obserwator

Z Martą Przybyło-Ibadullajev i Zuzanną Zasacką z Fundacji Archeologia Fotografii rozmawia Maria Marszałek

Marta Przybyło-Ibadullajev, Zuzanna Zasacka, Maria Marszałek

Archeolog fotografii jako uważny obserwator

Archeolog fotografii to uważny obserwator, który patrzy na to, co jest na zdjęciu: nie tylko to, co w „centrum”, ale też na „obrzeżach” – szczegóły tła, ubioru, architektury, bada pozornie nieistotne elementy. Zadaje dużo pytań, które często pozostają bez odpowiedzi, ale otwierają też czasem nowe pola interpretacji. Dla archeologa fotografii ważna jest także materialność odbitki (czy negatywu), ślady jej użytkowania, zapisy na rewersach, wysrebrzenia, to wszystko, co pomoże odtworzyć kontekst powstania zdjęcia, ale też losy samego obiektu i jego historię. Usiłuje zrekonstruować opowieść z fragmentów – bada i zestawia ze sobą odbitki, negatywy, stykówki, opisy na dokumentach.

ZSRR w nowym kinie rosyjskim

Katarzyna Syska

ZSRR w nowym kinie rosyjskim

Nostalgiczny zwrot w kulturze rosyjskiej nie jest już dziś hipotezą, lecz faktem stwierdzonym przez badaczy wielu dziedzin rosyjskiej współczesności. Przypadek Rosji z jednej strony wpisuje się w ogólnoświatowe tendencje – modę na retro, kontestowanie następstw globalizacji i postępu naukowo-technicznego, z drugiej zaś nosi znamiona specyficznie rosyjskie, bowiem przedmiotem nostalgii jest przede wszystkim ZSRR, a deklarowana przez znaczną część społeczeństwa tęsknota za sowiecką przeszłością stanowi podstawę polityki tożsamościowej Kremla.

Serca mięsożerców

Barbara Szczekała

Serca mięsożerców

Zwycięzca tegorocznego Berlinale jest niebanalną opowieścią o miłości – ludzi do ludzi, a także ludzi do zwierząt. Dusza i ciało to znakomita w swej osobliwości i przyjemnie dziwaczna komedia romantyczna, której akcja rozgrywa się w rzeźni. I choć sceneria przemysłowej ubojni może sugerować, iż mamy do czynienia z najmniej romantycznym romansem ostatnich lat, niezwykła wrażliwość reżyserki Ildikó Enyedi sprawia, że film jest delikatny niczym plasterek najszlachetniejszej cielęciny.

Off Camera nadal kręci

Dawid Myśliwiec

Off Camera nadal kręci

Nawet jeśli tegoroczna Off Camera nie była już tak gwiazdorska, jak jej poprzednie edycje, bo zabrakło w niej gości z aktorskiego topu (przy całym szacunku dla talentu Andrew Scotta nie jest on gwiazdą wielkiego formatu), to krakowska impreza pozostawiła po sobie jak najlepsze wrażenie. SerialCon, Off Scena, skierowana do branży filmowej sekcja Pro Industry – wszystkie te elementy składają się na wizerunek bardzo profesjonalnego wydarzenia kulturalnego, które stanowi ważny punkt w kalendarzu polskich festiwali filmowych.

Mały autoportret science-fiction i większy – z rondlem

Paweł Bień

Mały autoportret science-fiction i większy – z rondlem

Na tle amerykańskiej flagi starsza pani w okularach, uhonorowana papierową koroną, trzyma – gestem zapożyczonym ze Statuy Wolności – puszkę coca-coli. To Maria Lassnig: austriacka pionierka informelu, „córka marnotrawna” figuracji, niestrudzona eksploratorka semantycznych granic autoportretu. Kobieta, która w swojej sztuce postawiła niemal znak równości między kobiecym ciałem a dziełem, odmieniając cielesność przez wszystkie plastyczne przypadki.

Wystygłe piekło Kigali i tabor niknący w polu

Marcin Adamczak

Wystygłe piekło Kigali i tabor niknący w polu

Ptaki śpiewają w Kigali to na wielu poziomach film skrajnie konceptualny, chłodny, zdystansowany i precyzyjny, ale też w osobliwy sposób, zgodnie pewnie ze swą zaplanowaną naturą, film zupełnie martwy, nieomal autystyczny. Jawi się jako właśnie rozciągnięta na dwie godziny projekcji stonowana żałobna uroczystość, podczas której żałobnicy najbardziej obawiają się okazywania emocji, szczelnie tłumiąc je w sobie, nie komunikując, ukrywając pod żelaznymi pancerzami.

Przyszłość należy do nas. Polska animacja w Tuluzie

Piotr Czerkawski

Przyszłość należy do nas. Polska animacja w Tuluzie

O tym, że polska animacja na dobre podźwignęła się dziś z kryzysu najlepiej świadczy nominacja do Oscara uzyskana w 2003 roku przez Katedrę Tomasza Bagińskiego. Sukcesy na mniejszą skalę stały się domeną także ostatnich lat. Coraz bardziej liczą się na świecie polskie animacje realizowane przez kobiety.

Absurd i realność granicy

Michalina Sablik

Absurd i realność granicy

Uwaga! Granica może być czytana jako głos w debacie przetaczającej się przez media, w których na co dzień czytamy o „problemie uchodźców”, konsekwencjach globalizacji i neoliberalnej ekonomii kapitalistycznej, o zaogniających się konfliktach na tle etnicznym, rasowym czy religijnym. Nad Europą wisi widmo powrotu do strzeżonych granic państwowych i coraz głośniej mówi się o zniesieniu strefy Schengen. Artyści prezentowani na wystawie zabierają wyraźny głos w wielu z tych spraw.

Zwrot w kierunku klasyki

Dawid Myśliwiec

Zwrot w kierunku klasyki

Gdyby na początku sierpnia ktoś zapowiedział, że naszpikowany wielkimi nazwiskami i ambitnymi dziełami konkurs festiwalu w Wenecji wygra baśniowe widowisko Guillermo del Toro, uznano by go za szaleńca, a w najlepszym razie niepoprawnego marzyciela. Po ubiegłorocznym zwycięstwie filipińskiego mistrza powolnego kina, Lava Diaza, odbywające się na wyspie Lido święto filmu wydawało się zmierzać w kierunku bardziej wyciszonych i autorskich opowieści. Tymczasem zwycięskie The Shape of Water, choć zachwycające wizualnie i pełne emocjonalnego rozmachu, jest dziełem narracyjnie i tematycznie bardzo konwencjonalnym.

O kotach w twórczości Kornela Filipowicza

Marcin Filipowicz

O kotach w twórczości Kornela Filipowicza

Podczas częstych wizyt Wisławy Szymborskiej na ul. Lea w Krakowie wydarzyło się kilka sytuacji, które potem znalazły odbicie w jej przejmującym wierszu Kot w pustym mieszkaniu.

Mianowicie trzeba było zlikwidować mieszkanie.

Zacząłem już przeglądać przedmioty, książki Ojca. Rozpocząłem od jego pokoju, gdzie było kilka niskich półek z książkami przylegających do biurka. Trochę przesuwałem te półki, żeby mieć do nich łatwiejszy dostęp. Właśnie wtedy przyszła Wisława i ze zgrozą stwierdziła: „Tu coś zostało poprzesuwane”. Ja na to: „nie poprzesuwane, tylko rozsunięte”, czy coś podobnego. Potem podobną grę słów znalazłem w jej wierszu.

Pomiędzy słowami

Alexandra Hołownia

Pomiędzy słowami

Zrobiony prostymi środkami artystyczny, wielowarstwowy, filozoficzny film, porusza głębokie życiowe prawdy, a także demaskuje rasistowską mentalność krajów zachodnich. Dotyka drażliwego i przemilczanego problemu stygmatyzowania zintegrowanych emigrantów. Sama reżyserka mimo posiadania holenderskiego obywatelstwa wielokrotnie uważana była przez zachodnią prasę i środowisko za Polkę z Amsterdamu.

Homo pyknolepticus

Marek Bieńczyk

Homo pyknolepticus

Mało bowiem kto o szybkości pisze tyle wprost, tak bardzo ją dostrzega. Jest dromologiem, twórcą dromologii, nauki, której teoriami, jak to określa, są wehikuły. Szybkość jest w jego analizach – czy to polityki, czy to sztuki, urbanistyki czy telekomunikacji i wszelkich technik, a przede wszystkim wojny – kategorią nadrzędną.

Strona 1 z 11

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń