Fundacja Art Transparent, Europejska Stolica Kultury Wrocław 2016: Stanisław Dróżdż. Ścieżki tekstu, autorka projektu: Małgorzata Dawidek, 06.09-31.12.2016 r.

Nasza codzienność często wygląda jak harmonia w dłoniach wprawnego muzyka: od-do-od-do… i tak aż do zaśnięcia. W tym rytmie zapominamy o pierwotnym sensie podjętych przez nas gestów, często gubiąc gdzieś potrzebę ciągłej refleksji. Zmęczenie tłumi świadomość, pozostaje nam dziki pęd od-do-od-do.

Mural „Czasoprzestrzennie”, fot. Olga Jasnowska (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Mural „Czasoprzestrzennie”, fot. Olga Jasnowska (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Z tego marazmu codziennych czynności wyrwało mnie ostatnio coś niespodziewanego. Na bocznej ścianie poniemieckiej kamienicy – jednej z nielicznych, które ostały się we Wrocławiu przy ul. Legnickiej – został namalowany mural odwzorowujący pracę Stanisława Dróżdża. Mowa tutaj o Czasoprzestrzennie z 1969 roku, czyli o słowach „od” i „do” następujących po sobie, szczelnie zajmujących kolejne linijki tekstu. Tuż obok powstał mural Zapominanie – przedstawiający kanoniczną już pracę wrocławskiego poety. Tytułowy wyraz powtarza się kilka razy, z każdą odsłoną coraz bardziej znikając sprzed oczu odbiorcy.

Wzrok wydaje się w tym kontekście kluczowy, ponieważ poezja Stanisława Dróżdża to przede wszystkim słowa, które widzimy. Są one jeszcze bardziej widoczne za sprawą projektu Stanisław Dróżdż. Ścieżki tekstu, którego autorką jest Małgorzata Dawidek. Fundamentem akcji są działania w przestrzeni miejskiej Wrocławia spoza głównego, turystycznego traktu – szczególnie w dzielnicach mieszkalnych miasta. Akcji towarzyszy mapa z zaznaczonymi punktami wskazującymi współczesne ingerencje (również te powstałe przed rozpoczęciem samego projektu) oraz miejsca historyczne związane z życiem Stanisława Dróżdża.

Poza opisywanymi wcześniej muralami zaprezentowano również pracę optimum (1967), namalowaną na jednej z kamienic przy ul. Hubskiej. Ten wizualny poemat o niestabilności harmonii przedstawia słowo „minimum” powoli, wręcz niezauważalnie zmieniające się w „maximum”. Pod wpływem tego zabiegu między dwoma przeciwstawnymi pojęciami można postawić znak równości.

Mural „Zapominanie”, fot. Małgorzata Kujda (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Mural „Zapominanie”, fot. Małgorzata Kujda (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Przedsięwzięcie nie tylko dotyczy samego Stanisława Dróżdża, lecz także próbuje przedstawić jego osobę na tle szerszego kontekstu. Do działań o takim charakterze można zaliczyć m.in. planowaną realizację projektu Barbary Kozłowskiej, który powstał podczas jednego z najważniejszych manifestów sztuki konceptualnej w Polsce, czyli Sympozjum Plastycznego Wrocław ’70. Artystka, nawiązując do pracy Stanisława Dróżdża Samotność (1970), stworzyła plan instalacji, składającej się z 45 betonowych bloków w kształcie cyfry „1”. Teraz ta koncepcja ma zostać wykonana w parku Popowickim.

Dodatkowo cały projekt jest pogłębiony przez mapę towarzyszącą akcji, która poza głównymi wydarzeniami wskazuje też związane z poezją konkretną miejsca historyczne we Wrocławiu. Krótkie informacje o ważnych lokacjach zapraszają do spaceru m.in. po Ośrodku Teatru Otwartego Kalambur czy też Instytucie Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Na trasie znalazły się również miejsca już nie istniejące, takie jak Galeria Sztuki pod Mona Lisą, oraz działania sprzed zainicjowania projektu, takie jak np. mural Było-jest-będzie na fasadzie Muzeum Współczesnego Wrocław czy też ingerencja artystyczna na placu Nowy Targ nawiązująca do pracy Koło.

Tom poetycki, fot. Małgorzata Kujda (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Tom poetycki, fot. Małgorzata Kujda (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

W ramach projektu wydano również tomik poezji POZASŁOWNE ŚRÓDSŁÓW MIĘDZYSŁOWIA, który prezentuje utwory Dróżdża z lat 1962–1969. Stanowią one artystyczny debiut tego twórcy, zapowiadający jego późniejsze poszukiwania. Wiersze zostały przedrukowane z dbałością o ich pierwowzory. Zestawiono je ze skanami oryginalnych poematów, które powstały na maszynie do pisania. Można w nich zauważyć zalążki koncepcji, takich jak fascynacja czasem oraz tautologizacja rzeczywistości,  rozwijanych przez Dróżdża w późniejszych pracach.

Działania odbywające się w ramach projektu Ścieżki tekstu zostały rozpoczęte 6 września i mają trwać do grudnia 2016 roku. Jedną z zaplanowanych akcji jest wykorzystanie nośników reklamowych do prezentacji wspominanych wyżej stron maszynopisów. We wrześniu 2016 wiersze można było odnaleźć na 43 wrocławskich przystankach tramwajowych i autobusowych. W ten sposób przybliża się twórczość jednego z najważniejszych artystów związanych z Wrocławiem. Sam Dróżdż najprawdopodobniej w tej chwili by mnie poprawił – zawsze powtarzał, że jest poetą. To właśnie w tym miejscu – na styku obrazu i słowa – zrodził się jego niesamowity talent.

Dodaj komentarz


Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń