Wielkoformatowe, transparentne podobrazia, połączone ze sobą w formę parawanu, wypełnione były kolorowymi, malarskimi znakami. Przypominały chaotyczną kompozycję graffiti. Neofowistyczne przedstawienia postaci ludzkich, przeplatane pop-artowymi wizerunkami fantazyjnych tworów i drobnymi rysunkami słabo identyfikowalnych obiektów, tworzyły surrealistyczny obraz, na kształt baśni pozbawionej jednak płynnej, ustrukturyzowanej narracji. Realizacja będąca efektem malarskiego dialogu kilku artystów, zainicjowanego przez Krzysztofa Skarbka i jego asystenta Piotra Saula, przedstawiona została we wrocławskiej galerii Entropia w czerwcu 2015 roku. Stworzony wspólnie ze studentami ASP obraz stanowił w pewnej mierze dzieło emblematyczne, w którym jak w soczewce skupiły się najważniejsze koncepcje dwóch malarzy – mistrza i ucznia.

Wystawa Krzysztofa Skarbka i Piotra Saula „Nasz kosmos” w Galerii Entropia, Wrocław, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki tekstu)

Wystawa Krzysztofa Skarbka i Piotra Saula „Nasz kosmos” w Galerii Entropia, Wrocław, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki tekstu)

Skarbek – urodzony w 1958 roku łączy w swoich płótnach stylistyki kojarzone z neoekspresjonizmem i pop artem, jak również te wywodzące się ze sztuki prymitywnej. Jako uczestnik wrocławskiej alternatywnej sceny plastycznej w latach 80. kojarzony był także ze swobodną, agresywną estetyką Nowych Dzikich. Saul, należący do młodego pokolenia artystów, idzie o krok dalej, by w swojej sztuce zestawiać nie tylko odmienne stylistyki, ale także media i techniki plastyczne. Łącząc malarstwo z kolażem, fotografią, elementami ready made oraz estetykę pop artu z surrealizmem, fantastyką i street artem, tworzy malarskie repozytorium rzeczy, wizerunków i tematów. Niczym w dawnych kunstkamerach, na powierzchni płócien Saula odnajdujemy elementy odmiennych światów, składających się na skomplikowany obraz współczesności.

Młody malarz – mimo stosowania unikatowych środków wyrazu – nawiązuje jednocześnie dialog z dorobkiem swojego nauczyciela. Wyraźna jest wspólna dla nich obu fascynacja historycznymi kierunkami, takimi jak koloryzm, fowizm czy ekspresjonizm, które w swoich działaniach twórczych reinterpretują w podobny sposób. Oboje sięgają po zgrzytliwe zestawienia kolorystyczne, stosując ekspresyjny sposób opracowania płócien. Mieszają struktury i materie, symetrię z nieregularnością, piękno z brzydotą, uzyskując efekt pozornego trywializmu. Zarówno Skarbek, jak i Saul pozostają aktywnymi obserwatorami współczesnego świata, a w ich obrazach odnaleźć można jednocześnie wątki afirmujące codzienność oraz te będące krytyczną refleksją nad nią.

W całym złożonym imaginarium, kreowanym przez Saula od końca lat dziesiątych XXI wieku, dominuje poczucie nieuchwytności zjawisk i formalnego skomplikowania. Jeszcze mocniej niż w twórczości Skarbka uwidacznia się tu potrzeba przenoszenia na płótno najbardziej brawurowych i szalonych pomysłów, świadczących o bezgranicznym zaufaniu artysty wobec możliwości i siły malarskiego medium. Efektem jego nieskrępowanej, artystycznej wyobraźni są płótna ukazujące często absurdalno-surrealistyczne sceny, przywodzące na myśl wizualne rezultaty gry w wybornego trupa. Każdy z elementów zdaje się być częścią odrębnego świata, pokłosiem cudzej fantazji, tworząc ostatecznie trudną do rozszyfrowania kakofonię obrazów. Powracamy tu zatem do motywu ciągłego uzupełniania, dodawania i multiplikowania, determinującego przecież charakter przywołanego na początku wspólnego dzieła zatytułowanego Nasz kosmos. W realizacjach Daft Punk (2014), Turbo budda (2011), Krasnal (2015) malarz konfrontuje nieprzystające do siebie sfery, nadając tym wizerunkom silny ładunek emocjonalny i humorystyczny. Stosowana przez Saula komiksowa estetyka uzupełniania jest poetyką fantazji i iluzoryczności, co może w ostateczności decydować o ambiwalentnym odbiorze prac. Artysta traktuje bowiem malarstwo z jednej strony jako pole do prowadzenia autorefleksji, z drugiej proponuje widzom rodzaj uniwersalnej narracji kreowanej przy pomocy metafor, popkulturowych symboli i elementów świata wyobrażonego.

Piotr Saul, „On”, 2012 (źródło: dzięki uprzejmości autorki tekstu)

Piotr Saul, „On”, 2012 (źródło: dzięki uprzejmości autorki tekstu)

To co w malarstwie Skarbka określane było popartową estetyką, u Saula jest z kolei wzbogacane pokrewną jej stylistyką street artu. Charakterystyczna plakatowość i fotograficzna dosłowność będzie uzupełniana o wizerunki przetworzone językiem graffiti, którego źródeł – w przypadku sztuki Saula – można dopatrywać się w twórczości takich artystów, jak Low Bros czy Conor Harrington. Luźno powiązane tematycznie przedstawienia tworzą barwny kolaż postaci, sytuacji i obiektów ukazywanych na tle skomponowanym z neonowych barw lub linearnych ornamentów. Nasycony poczuciem humoru klimat płócien Saula, nawet gdy podejmuje on poważną tematykę związaną ze współczesnymi problemami umasowienia kultury, uniformizacji zjawisk lokalnych, agresywności mediów, pozwala widzowi na zdystansowany ogląd takiej wizji rzeczywistości. Strategia wykpienia stanowi bowiem wygodny i dość higieniczny wentyl bezpieczeństwa dla rozładowania poczucia rozczarowania czy bezsilności.

Kalejdoskopowa fizjonomia płócien tworzonych przez Skarbka i Saula, w której zapisane są surrealistyczne historie o wyraźnie groteskowym zabarwieniu, może być traktowana jako artystyczna odpowiedź na wszechobecną brutalną estetykę nadmiaru. Przy czym artyści nie podejmują się prowadzić z tym zjawiskiem eleganckiej dysputy, proponując w zamian niewygodną wizualną ripostę – jest intensywniej, dynamiczniej, jaskrawiej, aż do przesady. Mistrz i uczeń tworzą współczesną baśń, będącą, jak mówi Skarbek, „anarchistyczno-pozytywną wizją świata”.

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Nieczytelność. Palimpsesty

Od 16 grudnia 2016 roku do 30 marca 2017 roku

Piotr Korzeniowski, „Szum I”, 2015, dzięki uprzejmości artysty (źródło: materiały prasowe organizatora wystawy)

Diana Grabowska. XM

Od 12 do 22 grudnia 2016 roku

Diana Grabowska, „Z głowy”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Komu bije Dada?

Od 9 grudnia 2016 roku do 5 lutego 2017 roku

Wystawa „Komu bije Dada?” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jutro nie przyjdzie nigdy. Mirosław Bałka i Katarzyna Krakowiak

Od 25 listopada 2016 roku do 5 stycznia 2017 roku

Mirosław Bałka i Katarzyna Krakowiak, „Jutro nie przyjdzie nigdy”, fot. Maciek Zaniewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Yang Shuanglin – współczesny chiński wenren: malarz i erudyta

Od 6 grudnia 2016 roku do 31 stycznia 2017 roku

Yang Shuanglin, „Źródło rzeki” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marta Kochanek-Zbroja. Kalejdoskop

Od 2 grudnia 2016 roku do 28 lutego 2017 roku

Marta Kochanek-Zbroja, „Kalejdoskop”, wizualizacja (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Dramatu

Od 1 do 6 grudnia 2016 roku

„Garnitur prezydenta”, fot. Tomasz Augustyn (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kropka w kropkę. Muzealne mody

Od 25 listopada 2016 roku do 1 stycznia 2017 roku

„Kropka w kropkę” – plakat Anna Halarewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Coming Out – Najlepsze Dyplomy ASP 2016

Od 25 listopada do 11 grudnia 2016 roku

Joanna Pieczyńska, „Z natury”, przykład farbowania krokoszem barwierskim (źródło: materiały prasowe organizatora)

David Cronenberg. Evolution

Od 14 listopada 2016 roku do 26 marca 2017 roku

„Potomstwo”, 1979, reż. David Cronenberg (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR