Dope, reż. Rick Famuyiva, USA 2015, premiera: 01.04.2016 r.

Lata dziewięćdziesiąte w kinie amerykańskim upłynęły w dużej mierze w rytmie hip-hopu. Grupa niezależnych afroamerykańskich filmowców efektownie łączyła modne dźwięki ulicy z obrazami prezentującymi realia dalekie od estetyki American Dream. Twórcy tacy jak Spike Lee czy John Singleton na stałe zapisali się w historii dziesiątej muzy dzięki swojej bezkompromisowej wizji, ukazującej brutalną codzienność mieszkańców najgorszych dzielnic Nowego Jorku czy Los Angeles. Siłą ich dzieł była dobitna bezceremonialność. Chłopaki z sąsiedztwa i Rób, co należy działały podobnie jak protest-songi napisane przez zbuntowanych muzyków, ciskających lirycznymi kamieniami w otaczającą ich rzeczywistość. To właśnie chęć wykrzyczenia swoich poglądów wpływała na szczerość przekazu tych filmów. Afrocentryczni twórcy chętniej widzieli się w roli komentatorów politycznych niż jako przedstawiciele hollywoodzkiego show-businessu.

„Dope”, reż. Rick Famuyiva (źródło: materiały prasowe dystrybutora)

„Dope”, reż. Rick Famuyiva (źródło: materiały prasowe dystrybutora)

Dope w reżyserii Ricka Famuyiwy na pierwszy rzut oka wydaje się współczesną kontynuacją konceptów czarnoskórych reżyserów sprzed ponad dwudziestu lat. Film jest opowieścią o Malcolmie, który próbuje przetrwać w środowisku betonowej dżungli, definiowanym przez przemoc i narkotyki. Młody chłopak stara się za wszelką cenę wyrwać z tego świata i spełnić swoje marzenie, którym są studia na Harvardzie. Brzmi znajomo? To sytuacja wyjściowa, stanowiąca szkielet fabularny ogromnej liczby filmów, którymi inspirował się Famuyiwa. Niestety młody twórca za bardzo skupił się na odwzorowaniu ich niepodrabialnej atmosfery, a za mało miejsca poświęcił socjologicznemu kontekstowi opowieści.

Dope to rzecz nierówna, głównie dlatego, że jest niekonsekwentna tonalnie. Widz zostaje wrzucony w bezwzględny świat narkotykowych gangów, by po paru minutach przyglądać się scenom pełnym skatologicznych żartów. Stojąc w rozkroku między młodzieżową komedią o dorastaniu a poważnym dramatem społecznym, film Ricka Famuyiwy jawi się jako chaotyczny zlepek średnio pasujących do siebie scen. Gdy w trzecim akcie beztroski nastrój nagle został zastąpiony przez kaznodziejski ton, przywodzący na mysl występy Malcolma X i Martina Luthera Kinga, zacząłem się zastanawiać, czy to dalej ta sama historia. Braki w logice i spójności są nieudolnie tuszowane przez obsesyjne wpychanie widzowi do głowy rzekomej fajności i poczciwości głównego bohatera. Malcolm i jego koledzy słuchają rapu z lat dziewięćdziesiątych i – cytując ich samych – robią to, co biali ludzi – jeżdżą na deskorolce i grają w rockowym zespole. Poprzez takie banalne zabiegi scenopisarskie próba przełamania stereotypów nie powiodła się nawet w kilku procentach. Końcowa przemowa dotycząca rasizmu wydaje się mało przekonująca, gdy przypomnimy sobie, że reżyser uczynił ze swoich bohaterów płaskie karykatury, które za wszelką cenę starają się być przystępne dla publiczności spoza afroamerykańskiej społeczności.

Warto wspomnieć o jeszcze jednej rażącej wadzie tego filmu – otóż przebieg historii wydaje się zaprzeczeniem morału, który serwują nam twórcy. Dope zmierza do konkluzji, że łamanie rasowych stereotypów wpływa pozytywnie na międzykulturowe relacje i może znacznie poprawić jakość życia członków etnicznych społeczności. Symbolem tego szlachetnego stanowiska są poglądy protagonisty. Niestety ta misterna konstrukcja fabularna zaczyna się walić w momencie, gdy Malcolm postanawia wejść do przestępczego światka po to, by zyskać szansę na lepsze życie. To fakt, że udaje mu się sprytnie oszukać bezwzględnych antagonistów, ale robi to w sposób niewiele różniący się od działań gangsterów, których z przestrachem mija codziennie na ulicy. W momencie gdy on sam staje się częścią tej brutalnej rzeczywistości, trudno jest mu kibicować i wierzyć w jego moralne przemowy z końcówki filmu.

Dope to kino nieprzemyślane i zachłyśnięte nostalgią. Oczywiście filmowi nie brakuje zabawnych scen i przejmujących momentów, ale to jedynie migawki, które nie składają się na logiczną i spójną całość. Gatunkowa chwiejność sprawia, że dzieło Famuyiwy jest zbyt przerysowane jak na wiarygodny dramat oraz zbyt pretensjonalne, by zaliczyć je do grona udanych komedii. Tak naprawdę satysfakcjonujących wrażeń z seansu dostarcza jedynie muzyka.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń