XIII Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera w Warszawie, 27.08.-04.09.2016 r.

Tegoroczny XIII Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera, który odbył się w dniach od 27 sierpnia do 4 września, w moim odczuciu upłynął w odmiennej atmosferze niż ubiegłoroczny. Owszem, obfitował w wiele atrakcyjnych wydarzeń, ale wszystkie one spowijała aura nostalgii za tym, co minione. W tym przypadku nie chodziło jednak o dawne żydowskie obyczaje i historię. Chociaż o historię właściwie tak, ale Teatru Żydowskiego im. Estery Rachel i Idy Kamińskich, bez którego ta fascynująca i mimo przesłania (głoszącego zachowanie pamięci o Holocauście), pod wieloma względami radosna impreza, już tak nie cieszyła. Teatr ten uosabiał całą ideę Festiwalu, łączył dramatyczną przeszłość z teraźniejszością i właśnie ta krwiożercza kapitalistyczna rzeczywistość go „pożarła”. Ogrodzony z „przyczyn technicznych” przez dewelopera budynek przy Placu Grzybowskim 12/16, w którym od 1970 r. mieściła się siedziba Teatru Żydowskiego, przygnębiał. Nic dziwnego, że jednym z punktów programu stała się prowadzona przez Mike’a Urbaniaka debata: „Teatr Żydowski. Po co to komu?”.

The Klezmatics (źródło: materiały prasowe organizatora)

The Klezmatics (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwalowe przedstawienia odbywały się w warszawskim Teatrze Kwadrat. Zabrakło tej specyficznej aury, jaką miał Teatr Żydowski, co jednakże nie wpłynęło negatywnie na poziom prezentowanych sztuk. Ogromne wrażenie wywarł na mnie wstrząsający spektakl Eichmann, genialnie zrealizowany przez Franza Froschauera (rewelacyjny w tytułowej roli) i Georga Mittendreina. Sztukę wystawiono w języku niemieckim, co stanowiło duży atut, mimo że polskie napisy były mało wyraźne. W żadnym bowiem innym języku wyznania jednego z największych zbrodniarzy wszech czasów Adolfa Eichmanna, podczas trwającego 275 godzin przesłuchania, nie brzmiałyby tak sugestywnie i przerażająco.

Oprócz intrygujących przedstawień warte zainteresowania były również czytania performatywne, w tym zwłaszcza „Czytanie Tyrmanda”, ale nie ze względu na improwizowane przez aktorów fragmenty Złego. Całą uwagę skradł młody dziennikarz i filmowiec Marcel Woźniak, który z pasją opowiadał o burzliwym życiu Leopolda Tyrmanda. Jeśli mającą się ukazać jesienią biografię pisarza Woźniak napisał z nie mniejszą namiętnością, to zapowiada się idealna lektura na listopadowe chandry. Smaku całości dodała wizyta syna bohatera wieczoru – Matthew Tyrmanda, amerykańskiego inwestora i ekonomisty.

Podczas Festiwalu mogliśmy uczestniczyć w licznych spotkaniach. Najciekawsze w ramach Żydowskiego Salonu Literackiego, moim zdaniem, przeprowadził Remigiusz Grzela. Dotyczyło ono zaprzeczonej tożsamości. Rozmowa toczyła się wokół trzech biografii – działaczki komunistycznej Heleny Kozłowskiej (o której w Ulicy cioci Oli wspominała jej wnuczka Aleksandra Domańska), łączniczki Żydowskiej Organizacji Bojowej Ireny Gelblum vel Waniewicz vel Conti di Mauro (opowiedziała o niej córka Janka Kaempfer Louis, a losy opisał w Wyborze Ireny prowadzący Remigiusz Grzela) oraz pisarza i tłumacza Henryka Krzeczkowskiego (książkę Henryk Wojciecha Karpińskiego prezentował publicysta Aleksander Smolar, który co ciekawe nie zgadzał się z przesłaniem w niej zawartym). Zresztą postać Krzeczkowskiego rozpaliła nie tylko zaproszonych gości, ale i publiczność, przede wszystkim Adama Michnika. Arcyciekawa dyskusja wciągnęła wszystkich do tego stopnia, że nie zważano na przekroczony czas, jaki wyznaczono na spotkanie.

Leszek Żądło (źródło: materiały prasowe organizatora)

Leszek Żądło (źródło: materiały prasowe organizatora)

Singer nie może się obyć bez tradycyjnych potraw, zatem i w tym roku odbył się festiwal kulinarny „Kuchnia mamy Soni”. Podczas warsztatów zainteresowani mieli okazję poznać jidyszową gastronomię i nauczyć się między innymi, jak przygotować mycwę, czyli świąteczną chałkę. Skosztować przysmaków oraz nabyć wyroby rękodzieła, książki i płyty można było w trakcie organizowanego corocznie jarmarku. Nie zabrakło także znakomitej muzyki, głównie jazzowej, gdzie prym wiódł niemiecki saksofonista Leszek Żądło.

Festiwal zakończył się burzliwie i nie jest to przenośnia. W trakcie finałowego koncertu Tribute to Warsaw amerykańskiego zespołu The Klezmatics, rozpętała się potworna nawałnica. Przemoczeni od stóp do głów, obijani przez grad o wielkości śliwki, próbowaliśmy się bezskutecznie schronić przed żywiołem pod niewielkimi daszkami kamienic przy ulicy Próżnej. Czyżby Singer niczym Zeus gromowładny wyraził swój „głos” w sprawie Teatru Żydowskiego?

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

JEMS Architekci. (RE)KOLEKCJE

Od 28 kwietnia do 20 sierpnia 2017 roku

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anna Przybył. Pragnienia

25 kwietnia 2017 roku

Anna Przybył, „Pragnienia” (źródło: materiały prasowe wydawcy)

14. Wiosna Jazzowa Zakopane 2017

Od 28 kwietna do 2 maja 2017 roku

Mateusz Gawęda Trio (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk. Niewidzialna ściana

Od 28 kwietnia do 1 czerwca 2017 roku

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk, stopklatka z wideo „Niewidzialna Ściana”, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka w sztuce

Od 28 kwietnia do 1 października 2017 roku

Tezi Gabunia, „Włóż głowę do galerii (Luwr”), 2015–2016, instalacja, 50 × 82 × 50 cm, dzięki uprzejmości T. Gabunii, Popiashvili Gvaberidze Window Project, Tbilisi (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tu jesteśmy

Wybrane prace z kolekcji Krzysztofa Musiała

Od 28 kwietnia do 15 sierpnia 2017 roku

Henryk Stażewski, „Kompozycja nr 33”, 1975, akryl, płyta, fot. Agata Ciołek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Bratislava pro Wratislavia / Wratislavia pro Bratislava

Od 27 kwietnia do 3 czerwca 2017 roku

Martin Špirec, „Morze spokoju”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Okupanci. Niemcy w Krakowie

Od 27 kwietnia do 29 października 2017 roku

Żołnierz niemiecki na moście Dębnickim pozujący do zdjęcia na tle Wawelu. Na rewersie odręczny podpis: „Przed wyruszeniem transportu z Krakowa do Berdyczowa” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Presja istnienia

Od 21 kwietnia do 12 maja 2017 roku

Piotr Ambroziak, „Urban cave III”, akryl, spray, 2017 (źródło: materiały autora)

Henryk Stażewski. Kolekcja sztuki XX wieku

Od 21 kwietnia do 11 czerwca 2017 roku

Henryk Stażewski, bez tytułu, poł 70. XX ., fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR