Muzeum Współczesne Wrocław: Daniel Malone. Niezidentyfikowane obiekty artystyczne w epoce sztuki aktualnej, kurator: Sylwia Serafinowicz, 26.06.-07.09.2015 r.

Sztuka efemeryczna, sztuka konceptualna, sztuka procesualna, sztuka eksperymentalna, sztuka nowych mediów, sztuka po sztuce… to próby ujęcia w słowa eksplozji eksperymentalnej twórczości, która wydarzyła się w krótkim okresie między drugą połową lat sześćdziesiątych i pierwszą połową lat siedemdziesiątych, i została opisana na polskim gruncie przez Jerzego Ludwińskiego. Jak pokazały liczne publikacje i wystawy ostatnich lat, nowe postawy, wynikające z przeniesienia akcentu z obiektu na proces twórczy, ukształtowały się na wszystkich szerokościach geograficznych.

Daniel Malone, „Niezidentyfikowany obiekt artystyczny (1 2 3 4 5 6 7 8 9 0)”, fot. Małgorzata Kujda, © Muzeum Współczesne Wrocław, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości Muzeum)

Daniel Malone, „Niezidentyfikowany obiekt artystyczny (1 2 3 4 5 6 7 8 9 0)”, fot. Małgorzata Kujda, © Muzeum Współczesne Wrocław, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości Muzeum)

Mimo heterogeniczności nurtu konceptualnego, najpopularniejsze wyobrażenie na temat tej sztuki jest bezpośrednio związane z administracyjną estetyką wystawy Working drawings and other visible things on paper not necessarily meant to be viewed as art, pokazanej w 1966 w galerii New York School of Visual Arts. Jej kuratorem był Mel Bochner. Na jednym z czarno-białych zdjęć z wystawy widać artystę oraz cztery białe postumenty, na których położone są czarne segregatory. W każdym z nich Bochner umieścił kserokopie projektów, rysunków oraz notatek swoich znajomych artystów, między innymi Carla Andre, Jo Baer, Johna Cage’a, Toma Clancy’ego, Dana Flavina, Miltona Glasera, Dana Grahama, Evy Hesse, a także matematyków, biologów, choreografów i inżynierów[1]. Oszczędna forma wystawy, przygotowanej z okazji świąt Bożego Narodzenia, była wypadkową różnych czynników praktycznych – takich jak brak funduszy na oprawienie oryginalnych rysunków. Skromny budżet skłonił Bochnera, wówczas studenta historii sztuki, do zwrócenia się ku innym środkom ekspozycyjnym, dokładnie ku kserokopiom. To, co było ze strony artysty rozwiązaniem praktycznym i estetycznym, wynikającym z określonego kontekstu, z czasem stało się ikonicznym obrazem konceptualizmu i na lata utrwaliło wizerunek tego nurtu jako utrzymanego w minimalistycznej, monochromatycznej, sterylnej stylistyce. Niemniej jednak bliższe przyjrzenie się zdjęciom propozycji Bochnera, pozwala zauważyć ślady zużycia wystawy i tym samym odczarować jej wyidealizowany obraz. Postumenty u swojej podstawy są szare, najprawdopodobniej wybrudzone od butów zwiedzających. Interesująca listwa podłogowa, którą kończy się ściana galerii, może nam natomiast powiedzieć więcej o historycznym charakterze przestrzeni, w której wystawa miała miejsce. Podobnemu procesowi odczarowania, Daniel Malone poddaje eksperymentalne praktyki galerii „Pod Moną Lisą”. Podejmuje próbę zrozumienia estetyki, sposobu ekspozycji i postaw, które charakteryzowały to miejsce i czas, na podstawie zdjęć i tekstów, do których mamy dziś dostęp. Jego prace lub, jak je sam nazywa, „niezidentyfikowane obiekty artystyczne”, nie są próbą rekonstrukcji wydarzeń. Są dążeniem do zrozumienia tego, na co patrzymy i o czym czytamy w zachowanej dokumentacji.

Jerzy Ludwiński był kuratorem wystaw w galerii od 1967 roku do 1971 i w swojej działalności kierował się założeniami zawartymi w tekście Muzeum Sztuki Aktualnej we Wrocławiu napisanym w roku 1966. Galeria miała spełniać funkcję laboratorium kształtowania nowych postaw i form, ponadto być narzędziem rejestrującym zachodzące w polu sztuki zmiany i otwierającym uczestników wystaw, a także szerokie grono jej odbiorców, na rozmowę o bieżących wydarzeniach. Jednym z takich narzędzi dialogu był dwugłos artysty i krytyka publikowany z okazji otwarcia każdej wystawy w galerii na łamach „Odry”. Galeria ulokowana była w korytarzu łączącym czytelnię z wejściem w dawnym budynku przy Placu Kościuszki, gdzie miał siedzibę Klub Międzynarodowej Prasy i Książki. Artystami, dla których ta jasna, przechodnia sala stała się miejscem eksperymentu, byli między innymi Jan Chwałczyk, Zdzisław Jurkiewicz, Jerzy Rosołowicz i Wanda Gołkowska. Każdy z nich na swój indywidualny, autorski sposób przekroczył granice tradycyjnie rozumianego obiektu artystycznego, jakim był obraz i rzeźba. Jan Chwałczyk i Jerzy Rosołowicz integralnym elementem swoich prac uczynili światło. Zdzisław Jurkiewicz na swojej wystawie zaprezentował grupę obiektów – stworzonych i znalezionych, z których wylewała się zrobiona domowym sposobem farba. Obiekty poddane artystycznej interwencji to chociażby dwie, lśniące metalicznym blaskiem butelki składające się na pracę zatytułowana „14 X 67 – 19 00 h ”. Jej fotograficzne zbliżenie trafiło na łamy „Odry” jako jedna z ilustracji towarzysząca tekstom Jurkiewicza i Ludwińskiego[2]. Inną pracą pokazaną „Pod Moną Lisą” była kompozycja „4 x 67 – 21 14 h ” o kształcie prostopadłościanu, z których wycięty został stożek. Także w przypadku tej realizacji farba wypływała z wyciętego przez artystę otworu. Malone mierzy się z zadaniem odtworzenia tej pracy na podstawie fotografii, które zamieszczone zostały w „Odrze”, z całą ich niedoskonałością, niedopowiedzeniem i niemożliwością pełnego zrozumienia jej oryginalnej konstrukcji i wartości haptycznych; w tym celu opracował między innymi własny przepis na farbę, próbując uzyskać ten same efekt, co Jurkiewicz – ciała stałego, które zachowuje fotogeniczną połyskliwość płynu – utrwalony na łamach magazynu.

Malone eksperymentuje także z medium wystawy. Wykonane na wystawę przedmioty, eksponuje i fotografuje zarówno w przestrzeni Muzeum Współczesnego Wrocław, jak i w okolicach, w których planowane jest postawienie jego nowej siedziby. Zdjęcia Malone’a wykonane na świeżym powietrzu, we wrocławskim parku obok Panoramy Racławickiej, przywołują na myśl poplenerowe wystawy w Osiekach i Łazach, podczas których obrazy polskiej awangardy, eksponowane były bezpośrednio na trawie lub na naprędce zaaranżowanych sztalugach i postumentach. Ta podwójna ekspozycja prac, na wystawie zaprezentowana w formie dwóch równoległych projekcji slajdów, jest także zwróceniem uwagi na obecność koncepcji Muzeum Sztuki Aktualnej w praktyce i bardzo konkretnej przestrzeni Muzeum Współczesnego Wrocław oraz w sferze planów dotyczących nowej siedziby Muzeum. Zarówno „niezidentyfikowane obiekty” stworzone przez artystę, jak i wykonana przez niego dokumentacja fotograficzna, jest pracą z marzeniami na temat instytucji wyrażonymi przez Ludwińskiego w tekstach i w praktyce galerii, oraz we współczesnych projektach, które czekają na swoją realizację.

  1. Ponadto Alfreda Jensena, Donalda Judda, Michaela Kirby, Williama Kolakoski, Roberta Leppera, Sol LeWitta, Roberta Mangolda, Roberta Moskovitza, Roberta Smithsona, Kennetha Snelsona.
  2. Zdzisław Jurkiewicz, Wysoko, Intensywnie, marzec 1967; Jerzy Ludwiński, O Jurkiewiczu, „Odra”, 12, 1967.

Tekst ukazał się w miesięczniku Odra nr 7-8/2015

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Joanna Borkowska. Elementy

Od 1 marca do 6 kwietnia 2017 roku

Joanna Borkowska, Field 2013, Oil on Canvas, 100x140cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

Andrzej Jarodzki. Złodziej obrazów

Od 3 marca do 1 kwietnia 2017 roku

Andrzej Jarodzki, „Urwać się stąd”, 2009 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Podróż do Edo

Japońskie drzeworyty ukiyo-e z kolekcji Jerzego Leskowicza

Od 25 lutego do 7 maja 2017 roku

Utagawa Hiroshige „Świątynia Gion w śniegu” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Akcja Lublin! Rozdział 1

Od 24 lutego do 19 marca 2017 roku

Zdzisław Kwiatkowski, fot. Andrzej Polakowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Daniel Pielucha. Nadrealizm polski

Od 24 lutego do 26 marca 2017 roku

Daniel Pielucha (źródło: materiały prasowe organizatora)

Urszula Tarasiewicz. Ogrodowa / Garden Street

Od 24 lutego do 31 marca 2017 roku

Urszula Tarasiewicz, „Ogrodowa/Garden Street” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kupując oczami

Od 22 lutego do 11 czerwca 2017 roku

Projekty aranżacji wystawy sklepu Juliusza Grossego  w Krakowie autorstwa Franciszka Seiferta, autor fot. nieznany, lata 30. XX w., wł. Muzeum Historycznego Miasta Krakowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Andrzej Mitan. Sztuka (nie)zidentyfikowana

Od 18 lutego do 23 kwietnia 2017 roku

Andrzej Mitan, „W świętej racji”, płyta analogowa, proj. Ryszard Winiarski (źródło: materiały prasowe organizatora)

ABS_2067

Od 27 lutego do 17 marca 2017 roku

Philippe Rębosz, „And all my friends are dead”, akryl i olej na płótnie, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Nature morte

Od 19 lutego do 14 maja 2017 roku

Barnaby Barford „Do it again, I didn’t press record”, 2009, dzięki uprzejmości artysty, Fot. Noah Da Costa, © Barnaby Barford (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR