11 minut, reż. i scen. Jerzy Skolimowski, Polska 2015.

W tym mieście dzieje się coś złego. Wyją syreny, bija dzwony, samolot leci niebezpiecznie blisko ziemi. Wszelkie przygotowania do katastrofy zostały poczynione, trzeba tylko poinformować mieszkańców. Ale o tym za chwilę, na razie wszyscy w pośpiechu – trzeba uratować żonę z szemranego castingu, uciec od kochanki przed mężem, dotrzeć do szpitala z rodzącą kobietą. Bezlitosny czas nie sprzyja, często wyręczając fatum i przypadek. Gdzieś w tle bezduszny demiurg o głosie Jerzego Skolimowskiego mówi, że niczego nie można już naprawić; wyrok został więc wydany.

„11 minut”, reż. Jerzy Skolimowski, fot. Robert Jaworski (źródło: materiały prasowe dystrybutora – Kino Świat)

„11 minut”, reż. Jerzy Skolimowski, fot. Robert Jaworski (źródło: materiały prasowe dystrybutora – Kino Świat)

Rzecz ma miejsce w Warszawie, choć ulice miasta wyglądają jak jedna wielka makieta, przygotowana do rozpędzenia akcji. W sukurs przychodzą rozsiane w przestrzeni i wepchnięte w realizm, zwiastujące nieszczęście znaki. Złowrogą aurę dopełnia katalog grzechów, z wolna rozpisywany na kolejne postacie. Ale w 11 minutach pokątnie zaznaczana symbolika zawsze ma dwa bieguny. Dziwne zjawisko na niebie przypomina drugi księżyc z prozy Harukiego Murakamiego (trylogia 1Q84), planetę z Melancholii Larsa von Triera albo asteroidę z bombastycznego Armageddonu Michaela Baya. Podobnie spadający samolot przywodzi na myśl World Trade Center i strach przez terroryzmem, ale to również standardowa figura podniebnego kina akcji made in Hollywood. Ten dysonans poznawczy, dezorientujący gatunkowo, jest świadomym strukturalnym wyborem Skolimowskiego. Stąd banał i arcydzieło, wtórność i nowofalowość, jedna gwiazdka i pięć gwiazdek, jakimi okładali się krytycy podczas festiwalu w Gdyni i Wenecji. Cały sens 11 minut zawarty został bowiem w zakończeniu, gdzie efekt motyla zastępuje efekt domina.

W pieczołowicie przygotowywanej kodzie rozwiązanie znajdują wszystkie wątki. Klepsydra odmierzyła tytułowe jedenaście minut, na scenę wkracza otchłań, która zabiera bohaterów, a wraz z nimi analogie do Altmana (Na skróty), Inarritu (Babel), Thomasa Andersona (Magnolia) czy nawet Borowskiego (Zero). Skolimowski płynnym ruchem odwraca ścieżki, którymi podąża percepcja widza, unieważnia ekranowe wydarzenia, wychyla się za kadr w stronę alegorii. Celowo zderza nieefektowne, nudne i przyziemne małe sprawy zwykłych ludzi z absurdalnie rozbuchanym finałem. Bo 11 minut odbija potok obrazów, przykrywających się wzajemnie historii zebranych w kakofonii wizualnych komunikatów, jakimi zewsząd atakuje nas otoczenie. Filmiki z telefonów, zrzuty z kamer przemysłowych, zapętlone reklamy niepotrzebnych produktów, fabularyzowane reportaże. Jesteśmy więźniami tych obrazów, toniemy w ich nadmiarze, chłoniemy wszystko. Trzydzieści trzy lata temu, zalane migawkami Los Angeles z Blade Runnera było szokiem przyszłości, trzynaście wiosen temu wypełniony marketingiem profilowanym Waszyngton z Raportu mniejszości stanowił namacalną zapowiedź nowych realiów, których zaznajemy dziś za dnia. Coraz doskonalsze technologie, z arsenałem czułych filtrów ostrości, i szereg programów benedyktyńsko zbierających o nas informacje z sieci wyznaczają horyzont rzeczywistości.

„11 minut”, reż. Jerzy Skolimowski, fot. Robert Jaworski (źródło: materiały prasowe dystrybutora – Kino Świat)

„11 minut”, reż. Jerzy Skolimowski, fot. Robert Jaworski (źródło: materiały prasowe dystrybutora – Kino Świat)

Cechą filmowca-artysty jest pokazanie widzom destylatu świata, przestrzeni w której żyją, ale nie wiedzą jak ją rozpoznać lub właściwie nazwać. Skolimowski potrafi to jak nikt. Muzykę Pawła Mykietyna brzmiącą jak tykanie zawieszonego na ścianie zegara zestawia z ogłuszającym gitarowym riffem, fatalizm ludzkiego losu z językiem tabloidów, codzienne tragedie z egzaltowanymi emocjami. To film z ducha baudrillardowski – o rzeczywistości rozbitej na atomy, sprowadzonej do ciągu symulakrów, kopii bez oryginału – możemy się w nim przejrzeć jak w lustrze. Cały czas pytamy o prawdę, domagamy się transparentności, ale złożoność danego problemu nas odstrasza, oczekujemy przystępnych, krótkich skryptów.

Twórca Rysopisu i Walkowera, pokoleniowych autobiografii o poszukiwaniu tożsamości, stworzył ironiczny i konceptualny akt kreacji i zniszczenia, czym obnażył wyprzedaż form i motywów epoki nadmiaru, jakiej jesteśmy uczestnikami. Pokazał współczesność jako mydlaną bańkę, gdzie żywot informacji trwa kilkadziesiąt sekund, a potem następuje inna treść. Tak jak nienazwani mieszkańcy falsyfikatu Warszawy, wyrugowani ze swoich osobowości, zaistnieją na moment przy śniadaniu lub kolacji dla rozrywki everymana, który wraz z kanapką i herbatą, łyknie też litość i trwogę.

SEBASTIAN PYTEL – doktorant literaturoznawstwa UKSW, wyróżniony w XX Konkursie im. Krzysztofa Mętraka. W chwilach wolnych od kina zajmuje się badaniem narracji literackiej w grach wideo. Publikował w „ArtPapier”, „Filmie" i „Kinie", na portalach O.pl i gameplay.pl oraz w czytelni magazynu „Fragile”. Współautor książki David Cronenberg w oczach krytyków filmowych (2016). Psychofan Arcade Fire, Swans i The National.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Józef Hałas. Poszukiwania

Od 23 marca do 28 maja 2017 roku

Józef Hałas, „Przeciwstawienie O”, 1979 (źródło: materiały prasowe organizatora)

IDEA HOMINI. Wystawa malarstwa Marcina Kowalika

Od 29 marca do 29 kwietnia 2017 roku

Marcin Kowalik, „Grosz czynszowy”, 2017, 130 x 220 cm, akryl na płótnie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Blue Republic. Made in Blue Republic

Od 17 marca do 4 maja 2017 roku

Blue Republic, „Made in Blue Republic”, widok ogólny wystawy, fot. Maciej Zaniewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Short Waves Festival 2017

Od 21 do 26 marca 2017 roku

„Więzi”, reż. Zofia Kowalewska – kadr z filmu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alina Belyagina. Body Building

Od 22 marca do 1 kwietnia 2017 roku

Alina Belyagina. Body Building, fot. Dymitry Pankov (źródło: materiały prasowe organizatora)

Prawie wszystko o Zwierzyńcu

Od 25 marca do 3 września 2017 roku

Z wystawy „Prawie wszystko o Zwierzyńcu” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Piotr Michałowski (1800–1855). Malarstwo i rysunek

Od 18 marca do 21 maja 2017 roku

Piotr Michałowski, „Krakus na koniu”, fot. A.R. Skowroński  (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jednoczesność zdarzeń

Wystawa wybranych prac laureatów i finalistów konkursu Artystyczna Podróż Hestii

Od 17 marca do 16 kwietnia 2017 roku

Olga Kowalska „Dom” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kolekcja sfragistyczna Friedricha Augusta Vossberga

Od 14 marca do 28 maja 2017 roku

Typariusz pieczęci sekretnej Olsztyna, 2 poł. XIV w. (źródło: materiały prasowe organizatora)

Skrzywienie kręgosłupa

Wieczór dla osób z wadą postawy

11 marca 2017 roku

Ingrid Lausund, „Skrzywienie kręgosłupa”, reż. Natalia Sołtysik. Fot. BTW photographers Maziarz Rajter (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR