W tekście Ciekawie, ale niekoniecznie dobrze. Przegląd wydarzeń literackich 2014 roku Paweł Brzeżek próbował odpowiedzieć na pytanie:

„Jaki był 2014 rok dla rycerzy (i rycerek) słowa, walczących w okopach na froncie trywialności i wyższych wartości?”

Zachęcamy do przyjrzenia się 10 najciekawszym pozycjom literackim 2014 roku wybranym przez autora, wyrażania własnych opinii oraz nadrabiania ewentualnych czytelniczych zaległości!

Jacek Dehnel, „Matka Makryna”, Wydawnictwo W.A.B., 2014 – fragment okładki (źródło: materiały prasowe)

Jacek Dehnel, „Matka Makryna”, Wydawnictwo W.A.B., 2014 – fragment okładki (źródło: materiały prasowe)

 

1. Jacek Dehnel, Matka Makryna, Wydawnictwo W. A. B., Warszawa 2014.

„Nieco mniej monumentalnego zadania podjął się Dehnel w swojej powieści, oddając głos Makrynie Mieczysławskiej, historycznej postaci, która w XIX wieku zdołała oszukać samego papieża, stając się jedną z bardziej znanych i wpływowych Polek, obecnie jednak prawie zupełnie zapomnianej”.

 

2. Jacek Hugo-Bader, Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak, Wydawnictwo Znak, Kraków 2014.

Jacek Hugo-Bader, „Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak”, Wydawnictwo Znak, 2014 (źródło: materiały prasowe)

Jacek Hugo-Bader, „Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak”, Wydawnictwo Znak, 2014 (źródło: materiały prasowe)

„Przede wszystkim w ubiegłym roku na uwagę zasługiwał reportaż Jacka Hugo-Badera Długi film o miłości. Powrót na Broad Peak. Relacja ze wstrząsającej wyprawy ratunkowej po zaginionych polskich himalaistów jest okazją do odkrycia mrocznej strony pasji i miłości do gór. Jeden z bardziej elektryzujących reportaży ostatnich lat”.

3. Krzysztof Jaworski, .byłem, Biuro Literackie, Wrocław 2014.

Krzysztof Jaworski, „.byłem”, Biuro Literackie, 2014, na okładce obraz Grzegorza Wróblewskiego „VERSION 8” (źródło: materiały prasowe, dzięki uprzejmości Biura Literackiego)

Krzysztof Jaworski, „.byłem”, Biuro Literackie, 2014, na okładce obraz Grzegorza Wróblewskiego „VERSION 8” (źródło: materiały prasowe, dzięki uprzejmości Biura Literackiego)

„(…) tomik.byłem Krzysztofa Jaworskiego, w którym poeta zamieścił wiersz pod dobrze tłumaczącym zamieszanie z Szymborską tytułem: Gnijące resztki kapitalizmu, jest dowodem na to, że polska poezja ma się całkiem dobrze i stać ją jeszcze na umiejętność celnego podsumowywania rzeczywistości, w wymiarze nie tylko finansowym”.

4. Ignacy Karpowicz, Sońka, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2014.

Ignacy Karpowicz, „Sońka”, Wydawnictwo Literackie, 2014 (źródło: materiały prasowe)

Ignacy Karpowicz, „Sońka”, Wydawnictwo Literackie, 2014 (źródło: materiały prasowe)

„Zupełnie inny wymiar cierpienia przedstawia postać tytułowej Sońki Karpowicza. Bohaterka – Polka podczas wojny zakochana we wrogu, czyli Niemcu, będzie musiała odpokutować miłość i chwile szczęścia. Zakazana miłość, wywrócona perspektywa, zatarcie granicy dobro-zło, a także życie-sztuka, czyli typowa dla Karpowicza walka z konwencją i utartymi schematami, wszystkie te elementy składają się na naprawdę świetną książkę (…)”.

5. Marek Krajewski, Władca liczb, Wydawnictwo Znak, Kraków 2014.

Marek Krajewski, „Władca liczb”, Wydawnictwo Znak, 2014 (źródło: materiały prasowe)

Marek Krajewski, „Władca liczb”, Wydawnictwo Znak, 2014 (źródło: materiały prasowe)

„W stylistyce retro od dawna operuje naczelny twórca kryminałów w Polsce – Marek Krajewski. Akcja jego najnowszej powieści – Władca liczb osadzona jest w latach 50. we Wrocławiu. Edward Popielski, doskonale znany czytelnikom Krajewskiego prywatny detektyw, bohater całej serii kryminałów, jest już człowiekiem sędziwym (ma już 70 lat) i wprawdzie nie jest już detektywem (ewentualnie emerytowanym detektywem), na prośbę znajomego podejmuje się jednak kolejnego śledztwa”.

6. Dorota Masłowska (Mister D.), Społeczeństwo jest niemiłe, Galeria Raster, Warszawa 2014.

Mister D., „Społeczeństwo jest niemiłe”, Galeria Raster, 2014 (źródło: materiały prasowe, dzięki uprzejmości Galerii Raster)

Mister D., „Społeczeństwo jest niemiłe”, Galeria Raster, 2014 (źródło: materiały prasowe, dzięki uprzejmości Galerii Raster)

„Długo się zastanawiałem, czy mogę o niej wspomnieć w tym zestawieniu – w minionym roku nie wydała żadnej książki, spełniała się natomiast w zupełnie odmiennej roli, tym razem jako Masłowska-piosenkarka. Zdecydowałem jednak, że jej twórczość pozaliteracka jest tak spójna z tym, co pisze, że właściwie nie ma potrzeby dokonywania sztucznych rozgraniczeń. A jej płyta Społeczeństwo jest niemiłe stała się wydarzeniem na równi literackim i  muzycznym”.

7. Antologia polskiego reportażu. 100/XX pod red. Mariusza Szczygła, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2014.

„100/XX. Antologia polskiego reportażu XX wieku”, red. M. Szczygieł (źródło: materiały prasowe)

„100/XX. Antologia polskiego reportażu XX wieku”, red. M. Szczygieł (źródło: materiały prasowe)

„Jest to przepiękne wydana historii polskiego dziennikarstwa reportażowego, ale także historia Polski (i nie tylko Polski) i, last but not least – kawałek świetnej literatury”.

8. Wisława Szymborska, Czarna piosenka, Wydawnictwo Znak, Kraków 2014.

Wisława Szymborska, „Czarna piosenka”, Wydawnictwo Znak, 2014 (źródło: materiały prasowe)

Wisława Szymborska, „Czarna piosenka”, Wydawnictwo Znak, 2014 (źródło: materiały prasowe)

„Maszynka marketingowa została wprowadzona w ruch i obiecano nam Czarną piosenkę, tomik debiutanckich wierszy Wisławy Szymborskiej, które przeleżały w szufladzie skazane na ten los wyrokiem stalinowskiej cenzury. Rzeczywiście – wydanie tego tomiku mogło był sporym wydarzeniem literackim, przełomowym dla percepcji twórczości Noblistki, zamykającym raz na zawsze usta tym, którzy wypominali jej młodzieńczy flirt z socrealizmem i jedynie słuszną linią władzy. Osobiście uważam, że młodzieńczych błędów Noblistki nie powinniśmy oceniać – miała nieszczęście żyć w ciekawych czasach, w których każdy szukał swojego miejsca”.

9. Olga Tokarczuk, Księgi Jakubowe, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2014.

Olga Tokarczuk, „Księgi Jakubowe”, Wydawnictwo Literackie, 2014 (źródło: materiały prasowe)

Olga Tokarczuk, „Księgi Jakubowe”, Wydawnictwo Literackie, 2014 (źródło: materiały prasowe)

„O Księgach Jakubowych napisano sporo. Tysiąc stron powieści to w polskiej literaturze rzadkość i już choćby ta gigantyczna praca wykonana przez pisarkę zasługuje na szacunek. I chyba jedynie tym tłumaczyłbym ten jednostajny brak krytycyzmu, szerzący się w dyskusji na temat jej książki”.

10. Szczepan Twardoch, Drach, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2014.

Szczepan Twardoch, „Drach”, Wydawnictwo Literackie, 2014 (źródło: materiały prasowe)

Szczepan Twardoch, „Drach”, Wydawnictwo Literackie, 2014 (źródło: materiały prasowe)

„Wydana przed dwoma laty Morfina Szczepana Twardocha jest dla mnie osobiście jedną z najlepszych książek dekady, z niecierpliwością czekałem więc na Dracha – najnowszą powieść pisarza. Jak to zwykle bywa – zbyt wysokie oczekiwania często powodują spektakularne rozczarowanie”.

Paweł Brzeżek jest krytykiem literackim, absolwentem Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego na kierunku filologia polska, stypendystą Uniwersytetu Florenckiego (Facoltá di Lettere e Filosofia). Zajmuje się dziennikarstwem kulturalnym, krytyką literacką, a także prowadzeniem zajęć kreatywnego pisania.

1 komentarz do artykułu “Ranking 2014: literatura”

  1. “Matka Makryna” niezwykle interesująca, ale to był pomysł na 300 stron, nie na 600. Moim faworytem jest Olga Tokarczuk, która stworzyła swoje opus magnum. Klimat, narracja, synkretyzm gatunkowy i synteza epoki – wszystko na najwyższym poziomie.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń