Ewa Nowicka: Usłyszeliśmy przed chwilą na konferencji prasowej dotyczącej nominacji do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, że trudno jest znaleźć regułę łączącą wszystkich pięciu pretendentów do tego wyróżnienia. Są to zarówno młodzi, jak i starsi poeci, początkujący i bardziej uznani. A co z rozróżnieniem na poetów polskich i zagranicznych? W tym roku zgłoszono tylko trzy tomiki tłumaczone. Czy chcieliby Państwo, żeby było ich więcej?

Michał Rusinek: Oczywiście chcielibyśmy, żeby było ich więcej. W ten sposób wyobrażamy sobie jedną z funkcji tej nagrody – jako katalizatora rynku poetyckiego w Polsce. Bardzo dobrze, jeżeli dochodzi do jakiejś proliferacji, międzynarodowego przepływu krwi poetyckiej, wydawania i promowania przekładów poezji. Przy czym mam wrażenie, że zgłoszenie do tej edycji konkursu tylko trzech przetłumaczonych książek poetyckich to nie oznaka upadku. Myślę, że poprzedni rok był po prostu nietypowy. W ciągu pięciu miesięcy tego roku ukazało się już kilka, jeśli nie kilkanaście książek poetyckich przełożonych z innych języków. Bardzo byśmy chcieli, by wreszcie pojawił się wśród nominowanych jakiś autor zagraniczny, jakiś tłumacz, bo przekład poetycki jest przekładem specyficznym – tłumaczenie poezji to czynność nieomal równoważna jej pisaniu.

Nominowany: Jacek Podsiadło, „Przez sen” (źródło: materiały prasowe Fundacji Wisławy Szymborskiej)

Nominowany: Jacek Podsiadło, „Przez sen” (źródło: materiały prasowe Fundacji Wisławy Szymborskiej)

Dociera do nas prawie całość twórczości poetyckiej wydanej w danym roku, co stanowi ciekawy materiał do podsumowań i naukowych badań. Książki nominowane do Nagrody pokazują te zjawiska, które w danym roku były zdaniem jurorów najciekawsze. Trudno powiedzieć, że pisali głównie młodzi, ale – myślę, że to by ucieszyło panią Wisławę – faktycznie młodsi poeci mieli w zeszłym roku coś najciekawszego do powiedzenia.

Czy w takim razie można mówić o jakichś kryteriach, tendencjach w nagradzaniu poetów?

To pytanie do jurorów – my, jako zarząd Fundacji, zostawiamy im całkowicie wolną rękę. Podczas konferencji pan Abel Murcia Soriano mówił o zasadzie, którą przyjęli jurorzy – że się nie spierają, nie krytykują, tylko afirmują. I oczywiście nie jest tak, że nie ma żadnego sporu, ale myślę, że ze względu na to, kim są – jak Pani słyszała, to w dużej mierze nie tylko krytycy literatury, krytycy poezji, znawcy poezji, ale też tłumacze, czyli ludzie, którzy na co dzień żyją bardzo blisko poetyckiego języka – obce im są kategorie jakichś mód literackich czy koterii. Oni raczej posługują się własnym uchem i wyczuciem. Mają też zarazem ogląd z zewnątrz. To od nich przecież często będzie zależało, czy dana książka lub dany poeta będzie tłumaczony na inne języki. To też bardzo ważny aspekt naszej Nagrody – promowanie polskiej poezji w świecie. Poezja Wisławy Szymborskiej już promowania nie wymaga, natomiast myślę, że jej nazwisko może pomagać w promowaniu innych.

W jaki sposób to działa? Jak Szymborska patronuje tej nagrodzie?

Kiedy byłem mały, pamiętam, wychodziły takie kasety wideo – można je było kupić za granicą, na zachodzie – seria Alfred Hitchcock przedstawia. To nie były filmy Hitchcocka, lecz filmy, którym Hitchcock jakoś patronował. Oczywiście ludzie przez to chętniej je oglądali. Chciałbym, żeby Wisława Szymborska była takim „Hitchcockiem poezji” i chciałbym, żeby Nagroda tak funkcjonowała. Podam Pani przykład. Krystyna Dąbrowska, współlaureatka pierwszej Nagrody im. Wisławy Szymborskiej, jest już obecna we Włoszech – zapraszana na festiwale poetyckie, tłumaczona na włoski, wydawana. Krótko mówiąc, Włosi sięgają po jej tomy wierszy właśnie dzięki tej rekomendacji, dzięki nazwisku Szymborskiej.

Czy Nagroda jest też w jakiś sposób pomocą materialną dla twórców?

Oczywiście że tak. To z jednej strony próba ogólnego dowartościowania samej poezji, która jest u nas mocno niedowartościowana, a z drugiej dowartościowania materialnego jej twórców. Pisanie wierszy to jednak bardzo specyficzna działalność i – bardzo banalnie rzecz ujmując – ludziom, którzy się tym zajmują, często bywa trudniej niż innym pisarzom zarobić na chleb.

Nagroda im. Wisławy Szymborskiej – statuetka (źródło: materiały prasowe Fundacji Wisławy Szymborskiej)

Nagroda im. Wisławy Szymborskiej – statuetka (źródło: materiały prasowe Fundacji Wisławy Szymborskiej)

Co ze stosunkiem Szymborskiej do tego typu nagród? Wcześniej powiedział Pan, że zapis w testamencie dotyczący nagrody był dosyć mglisty. Jaki zatem mógł być cel Szymborskiej, co chciała osiągnąć poprzez ustanowienie tej Nagrody?

Ona doskonale zdawała sobie sprawę, z jakimi trudnościami borykają się poeci – i ci początkujący, i ci, którzy już funkcjonują w świecie literackim – więc planowała skonstruowanie instytucji, która będzie ich wspierała. Chociaż Szymborska nie myślała w kategoriach promocyjnych – to my bardziej w ten sposób myślimy. Raczej w kategoriach artystycznych. I po prostu – ludzkich. Jaki miała stosunek do nagród? Mam wrażenie, że ambiwalentny: z jednej strony wiedziała, jak one są ważne, co dają – chociażby pomoc materialną czy impuls do dalszego pisania – a z drugiej jak wielkie zamieszanie potrafią zrobić w jakże potrzebnym poetom spokoju do pisania.

W takim razie lepiej nagradzać poetów debiutujących, zaczynających dopiero swoją literacką drogę, czy już tych uznanych?

Nasza Nagroda ma za zadanie wyłowić wydarzenie poetyckie, które było najciekawsze w danym roku. Może się zdarzyć, że to będzie debiut, może się zdarzyć, że to będzie książka poety uznanego i leciwego.

Fundacja funkcjonuje już od trzech lat i cały czas angażuje się w działania promujące twórczość literacką, poetycką. Jak Pan ocenia te działania – czy przynoszą rezultaty, czy więcej ludzi sięga po poezję?

Chyba za wcześnie na podsumowania. Wiemy już na pewno, że musimy większą wagę przyłożyć do działalności edukacyjnej. Będziemy uruchamiać jeszcze w tym roku projekt edukacyjny skierowany do uczniów gimnazjów i liceów. Chodzi nam o to, żeby przygotować świadomych czytelników, którzy później z własnej woli będą sięgali po poezję. Wydaje mi się, że to jest ważniejsze niż wszelkie kampanie społeczne. Jednak na pewno będziemy też angażować się w promowanie książek nominowanych, nie tylko samego laureata.

Czyli trzeba zacząć w pewnym sensie od podstaw.

Nawet przy promowaniu romantycznej poezji potrzebne jest, jak widać, podejście pozytywistyczne.

MICHAŁ RUSINEK (1972) − adiunkt w Katedrze Teorii Literatury na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor i tłumacz kilkudziesięciu książek dla dzieci i dorosłych. W latach 1996-2012 był sekretarzem Wisławy Szymborskiej. Prezes Fundacji Wisławy Szymborskiej [źródło: strona internetowa Fundacji Wisławy Szymborskiej, www.szymborska.org.pl].

EWA NOWICKA (1990) – absolwentka polonistyki na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie. Kierownik Redakcji O.pl Polskiego Portalu Kultury.

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Opinie

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Od marionetek do robotów. Historia teatrów lalkowych w Gdańsku

Od 28 czerwca 2017 roku do 15 stycznia 2018 roku

„Bajki robotów”, 2016 r., fot. Piotr Pędziszewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kobiece spojrzenie. O aktorstwie Antoniny Hoffmann

Od 29 czerwca 2017 roku do 4 lutego 2018 roku

Portret Antoniny Hoffmann autorstwa Julesa Vallenta, 1875, wł. MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

15. Przegląd Sztuki SURVIVAL

Od 23 do 27 czerwca 2017 roku

Dominika Oleś, „Artykulacja” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Making Places

Fieldoffice Architects Sheng-Yuan Huang

Od 22 czerwca do 27 sierpnia 2017 roku

Wieża widokowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

21. Międzynarodowy Festiwal Nova Muzyka i Architektura

Od 24 czerwca do 2 września 2017 roku

Tubicinatores Gedanenses (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczinskiego

Od 20 czerwca do 5 listopada 2017 roku

„Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczynskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tak widzą. Panorama fotografii węgierskiej

Od 13 czerwca do 10 września 2017 roku

András Bánkuti, „Zmierzch”, Moskwa, 6 listopada 1990 © Bánkuti András (źródło: materiały prasowe organizatora)

Skarbiec. Złotnictwo archikatedry wrocławskiej

Od 13 czerwca do 24 września 2017 roku

Pastorał Biskupa Georga Koppa (fragment), Wilhem Rauscher, Fulda, ok. 1890, srebro złocone, emalie, kameryzacja, fot. Arkadiusz Podstawka (źródło: materiały prasowe organizatora)

Stanisław Baj. Czarna rzeka

Od 10 czerwca do 9 lipca 2017 roku

Stanisław Baj, „Czarna rzeka” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sploty ducha, wzory codzienności

Sztuka balijska z kolekcji Krzysztofa Musiała

Od 8 czerwca do 20 sierpnia 2017 roku

„Walka kogutów”, 2007 (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR