40. Festiwal Filmowy w Gdyni, 14.09.-19.09.2015 r.

Laury 40. Festiwalu Filmowego w Gdyni zostały przyznane. Obyło się bez niespodzianek? O komentarz poprosiliśmy Marcina Adamczaka.

Redakcja O.pl

Małgorzata Szumowska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Małgorzata Szumowska (źródło: materiały prasowe organizatora)

W ostatnim sezonie, wobec oscarowego sukcesu Idy, nagrody w Berlinie dla Szumowskiej oraz rekordowej po 1989 roku liczby widzów w polskich kinach, zaczęliśmy poruszać się w obszarze snu o rodzącej się potędze polskiej kinematografii. Tegoroczny Festiwal Filmowy w Gdyni skutecznie obudził nas ze snu, pokazując, że od niecałej dekady tkwimy mniej więcej w tym samym miejscu. Kino polskie nie jest bynajmniej w złej kondycji. Od lat natomiast, niezmiennie, jest nieźle, jest solidnie, jest po prostu średnio.

Wrażenie takie bardzo mocno wzmagało kilka prozaicznych na pierwszy rzut oka czynników. Zupełnie inna jest atmosfera festiwalu, na którym konkurs wygrywa film premierowy (jak Ida w 2013 roku oraz Bogowie w roku 2014), inna zaś, gdy tryumfuje film „odgrzewany”, widziany i wielokroć komentowany, mający premierę wiele miesięcy przed festiwalem (jak Essential Killing w roku 2011 czy W ciemności w roku 2012, by sięgnąć tylko po przykłady z ostatnich lat). Festiwale poprzednie oraz samopoczucie krytyków ratowała obecność 1-2 premierowych znakomitych filmów lub – jak w roku ubiegłym – także fali interesującego kina gatunkowego. Body/Ciało to dobry film, bodaj najlepszy w dotychczasowej karierze Szumowskiej, dowodzący jej przenikliwości oraz inteligencji w rozpoznawaniu aktualnych trendów w międzynarodowym obiegu festiwalowym. W Gdyni wygrał jednak między innymi dlatego, że nie bardzo miał z kim przegrać. Potencjalny główny konkurent, Jerzy Skolimowski, nie zaproponował bowiem w 11 minutach więcej niż popis ściśle realizacyjnej zręczności. Zabrakło prawdziwych hitów i naprawdę mocnych akcentów, mimo iż co najmniej od lipca dało się odnotować głosy, iż oto zbliża się fala oryginalnych debiutów, a konkurs będzie najlepszy od lat. Nie był, fala okazała się znacznie mniejsza niż rysowała się w oddali.

Polskie kino tego sezonu okazuje się być przede wszystkim realistycznym współczesnym dramatem, osadzonym najczęściej w Warszawie (często w tych samych lokacjach), rozpisanym na kilkoro aktorów (akurat tutaj odnotować można było kilka znakomitych ról, prócz nagrodzonych Gajosa, Stroińskiego i Grochowskiej, także Dziędziela, Kuleszę, Dorocińskiego i Topę), opowiadanym dość tradycyjnym językiem i o raczej ograniczonych perspektywach.

Na tle dominujących w konkursowym menu dań jałowych w smaku zdecydowanie wyróżniało się kilka propozycji wyrazistszych i estetycznie mocniej przyprawionych. Zaliczyć do nich można przede wszystkim Hiszpankę Łukasza Barczyka, nie pozbawioną scenariuszowych i aktorskich mankamentów, ale prezentującą za to wizję powstania jako przygody ducha i intelektu, nie zaś jedynie jako widziane już setki razy bieganie z karabinem po ulicach oraz debiut Agnieszki Smoczyńskiej, Córki dancingu osadzony w Warszawie lat 80., sięgający po konwencje musicalu i estetykę kampową, by snuć opowieść o dwóch morderczych syrenach wyłowionych z Wisły. W grupie tej umieścić można również Demona Marcina Wrony, wykorzystującego konwencję horroru, legendy o Dybuku oraz elementy uniwersum Smarzowskiego dla ukazania tematyki Zagłady.

Pozytywnie zaskoczyły Moje córki krowy Kingi Dębskiej, udowadniającej, iż ciepła, rodzinna opowieść o odchodzeniu bliskich nie musi być pretensjonalna (obawę taką mogłyby umocnić dwa inne tytuły konkursowe dotykające choroby nowotworowej – Chemia i Żyć nie umierać), a także Filip Bajon, którego Panie Dulskie jawią się jako krytyczna meta-wypowiedź dojrzałego mistrza na temat kina współczesnego, nie stroniąca od środowiskowych kuksańców, i jawiąca się też jako swoisty manifest nowego szefa „Kadru”.

Nawet jednak pośród tytułów najbardziej udanych, próbujących zaoferować coś oryginalnego w warstwie obrazowej, najczęściej szwankowały scenariusze. Filmowa maszynka do opowiadania historii, mimo wszelakich szkoleń, pitchingów i developmentów, nie działa ostatnio najsprawniej. Cóż, narzekania na scenariusze po raz pierwszy pojawiło się w branżowej prasie w latach międzywojennych i od tego czasu serial najwyraźniej trwa w najlepsze.

Marcin Adamczak – wykłada w Instytucie Kulturoznawstwa UAM w Poznaniu, w PWSFTviT w Łodzi oraz na Uniwersytecie Gdańskim. Dyrektor festiwalu Cinemaforum w Warszawie. Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (2010 i 2011). Laureat konkursu im. Krzysztofa Mętraka dla młodych krytyków filmowych (2011). Autor książek Globalne Hollywood, filmowa Europa i polskie kino po 1989 roku (2010) oraz Obok ekranu. Perspektywa badań produkcyjnych a społeczne istnienie filmu (2014). Publikował m.in. w "Odrze", "Kwartalniku Filmowym", "Panoptikum", "EKRANach", "Kinie", "Magazynie Filmowym SFP" oraz w kilkunastu tomach zbiorowych.

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Joanna Borkowska. Elementy

Od 1 marca do 6 kwietnia 2017 roku

Joanna Borkowska, Field 2013, Oil on Canvas, 100x140cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

Andrzej Jarodzki. Złodziej obrazów

Od 3 marca do 1 kwietnia 2017 roku

Andrzej Jarodzki, „Urwać się stąd”, 2009 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Podróż do Edo

Japońskie drzeworyty ukiyo-e z kolekcji Jerzego Leskowicza

Od 25 lutego do 7 maja 2017 roku

Utagawa Hiroshige „Świątynia Gion w śniegu” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Akcja Lublin! Rozdział 1

Od 24 lutego do 19 marca 2017 roku

Zdzisław Kwiatkowski, fot. Andrzej Polakowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Daniel Pielucha. Nadrealizm polski

Od 24 lutego do 26 marca 2017 roku

Daniel Pielucha (źródło: materiały prasowe organizatora)

Urszula Tarasiewicz. Ogrodowa / Garden Street

Od 24 lutego do 31 marca 2017 roku

Urszula Tarasiewicz, „Ogrodowa/Garden Street” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kupując oczami

Od 22 lutego do 11 czerwca 2017 roku

Projekty aranżacji wystawy sklepu Juliusza Grossego  w Krakowie autorstwa Franciszka Seiferta, autor fot. nieznany, lata 30. XX w., wł. Muzeum Historycznego Miasta Krakowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Andrzej Mitan. Sztuka (nie)zidentyfikowana

Od 18 lutego do 23 kwietnia 2017 roku

Andrzej Mitan, „W świętej racji”, płyta analogowa, proj. Ryszard Winiarski (źródło: materiały prasowe organizatora)

ABS_2067

Od 27 lutego do 17 marca 2017 roku

Philippe Rębosz, „And all my friends are dead”, akryl i olej na płótnie, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Nature morte

Od 19 lutego do 14 maja 2017 roku

Barnaby Barford „Do it again, I didn’t press record”, 2009, dzięki uprzejmości artysty, Fot. Noah Da Costa, © Barnaby Barford (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR