40. Festiwal Filmowy w Gdyni, 14.09.-19.09.2015 r.

Laury 40. Festiwalu Filmowego w Gdyni zostały przyznane. Obyło się bez niespodzianek? O komentarz poprosiliśmy Marcina Adamczaka.

Redakcja O.pl

Małgorzata Szumowska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Małgorzata Szumowska (źródło: materiały prasowe organizatora)

W ostatnim sezonie, wobec oscarowego sukcesu Idy, nagrody w Berlinie dla Szumowskiej oraz rekordowej po 1989 roku liczby widzów w polskich kinach, zaczęliśmy poruszać się w obszarze snu o rodzącej się potędze polskiej kinematografii. Tegoroczny Festiwal Filmowy w Gdyni skutecznie obudził nas ze snu, pokazując, że od niecałej dekady tkwimy mniej więcej w tym samym miejscu. Kino polskie nie jest bynajmniej w złej kondycji. Od lat natomiast, niezmiennie, jest nieźle, jest solidnie, jest po prostu średnio.

Wrażenie takie bardzo mocno wzmagało kilka prozaicznych na pierwszy rzut oka czynników. Zupełnie inna jest atmosfera festiwalu, na którym konkurs wygrywa film premierowy (jak Ida w 2013 roku oraz Bogowie w roku 2014), inna zaś, gdy tryumfuje film „odgrzewany”, widziany i wielokroć komentowany, mający premierę wiele miesięcy przed festiwalem (jak Essential Killing w roku 2011 czy W ciemności w roku 2012, by sięgnąć tylko po przykłady z ostatnich lat). Festiwale poprzednie oraz samopoczucie krytyków ratowała obecność 1-2 premierowych znakomitych filmów lub – jak w roku ubiegłym – także fali interesującego kina gatunkowego. Body/Ciało to dobry film, bodaj najlepszy w dotychczasowej karierze Szumowskiej, dowodzący jej przenikliwości oraz inteligencji w rozpoznawaniu aktualnych trendów w międzynarodowym obiegu festiwalowym. W Gdyni wygrał jednak między innymi dlatego, że nie bardzo miał z kim przegrać. Potencjalny główny konkurent, Jerzy Skolimowski, nie zaproponował bowiem w 11 minutach więcej niż popis ściśle realizacyjnej zręczności. Zabrakło prawdziwych hitów i naprawdę mocnych akcentów, mimo iż co najmniej od lipca dało się odnotować głosy, iż oto zbliża się fala oryginalnych debiutów, a konkurs będzie najlepszy od lat. Nie był, fala okazała się znacznie mniejsza niż rysowała się w oddali.

Polskie kino tego sezonu okazuje się być przede wszystkim realistycznym współczesnym dramatem, osadzonym najczęściej w Warszawie (często w tych samych lokacjach), rozpisanym na kilkoro aktorów (akurat tutaj odnotować można było kilka znakomitych ról, prócz nagrodzonych Gajosa, Stroińskiego i Grochowskiej, także Dziędziela, Kuleszę, Dorocińskiego i Topę), opowiadanym dość tradycyjnym językiem i o raczej ograniczonych perspektywach.

Na tle dominujących w konkursowym menu dań jałowych w smaku zdecydowanie wyróżniało się kilka propozycji wyrazistszych i estetycznie mocniej przyprawionych. Zaliczyć do nich można przede wszystkim Hiszpankę Łukasza Barczyka, nie pozbawioną scenariuszowych i aktorskich mankamentów, ale prezentującą za to wizję powstania jako przygody ducha i intelektu, nie zaś jedynie jako widziane już setki razy bieganie z karabinem po ulicach oraz debiut Agnieszki Smoczyńskiej, Córki dancingu osadzony w Warszawie lat 80., sięgający po konwencje musicalu i estetykę kampową, by snuć opowieść o dwóch morderczych syrenach wyłowionych z Wisły. W grupie tej umieścić można również Demona Marcina Wrony, wykorzystującego konwencję horroru, legendy o Dybuku oraz elementy uniwersum Smarzowskiego dla ukazania tematyki Zagłady.

Pozytywnie zaskoczyły Moje córki krowy Kingi Dębskiej, udowadniającej, iż ciepła, rodzinna opowieść o odchodzeniu bliskich nie musi być pretensjonalna (obawę taką mogłyby umocnić dwa inne tytuły konkursowe dotykające choroby nowotworowej – Chemia i Żyć nie umierać), a także Filip Bajon, którego Panie Dulskie jawią się jako krytyczna meta-wypowiedź dojrzałego mistrza na temat kina współczesnego, nie stroniąca od środowiskowych kuksańców, i jawiąca się też jako swoisty manifest nowego szefa „Kadru”.

Nawet jednak pośród tytułów najbardziej udanych, próbujących zaoferować coś oryginalnego w warstwie obrazowej, najczęściej szwankowały scenariusze. Filmowa maszynka do opowiadania historii, mimo wszelakich szkoleń, pitchingów i developmentów, nie działa ostatnio najsprawniej. Cóż, narzekania na scenariusze po raz pierwszy pojawiło się w branżowej prasie w latach międzywojennych i od tego czasu serial najwyraźniej trwa w najlepsze.

Marcin Adamczak – wykłada w Instytucie Kulturoznawstwa UAM w Poznaniu, w PWSFTviT w Łodzi oraz na Uniwersytecie Gdańskim. Dyrektor festiwalu Cinemaforum w Warszawie. Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (2010 i 2011). Laureat konkursu im. Krzysztofa Mętraka dla młodych krytyków filmowych (2011). Autor książek Globalne Hollywood, filmowa Europa i polskie kino po 1989 roku (2010) oraz Obok ekranu. Perspektywa badań produkcyjnych a społeczne istnienie filmu (2014). Publikował m.in. w "Odrze", "Kwartalniku Filmowym", "Panoptikum", "EKRANach", "Kinie", "Magazynie Filmowym SFP" oraz w kilkunastu tomach zbiorowych.

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

8. Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja

Od 19 do 22 października 2017 roku

 Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami

Od 19 października do 21 października 2017 roku

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami (źródło: materiały prasowe organizatora)

Inwencja i naśladownictwo. Dawna grafika włoska

Od 17 października do 17 grudnia 2017 roku

Gaetano Cottafavi, „Wodospad na rzece Aniene koło Tivoli”, 1835 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Dziekanka artystyczna

Od 16 października do 24 listopada 2017 roku

Mirosław Bałka, „Good God” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Tradycji Literackich

Rozdział I: Mickiewicz / Różewicz

Od 14 października do 16 listopada 2017 roku

Ballady i Romanse (źródło: materiały prasowe organizatora)

Modernizm udomowiony

Współczesna architektura chińska

Od 13 października 2017 roku do 7 stycznia 2018 roku

Projekt: Warsztat wyrobu cukru trzcinowego w gminie Zhangxi, powiat Songyang, Studio: DnA _Design and Architecture (źródło: materiały prasowe organizatora)

Centralna, Środkowo-Wschodnia

Od 13 października do 23 listopada 2017 roku

Ivars Gravlejs, „FUCK” (Early Works), 1994 źródło: materiały prasowe organizatora)

15. Warszawskie Targi Sztuki

Od 13 do 15 października 2017 roku

Stanisław Ignacy Witkiewicz, „Drań którego dotąd nie bylo i wątpliwem jest czy będzie”. Z serii Scen Improwizowanych, Zakopane, Styczeń 1932 (fotografia autorstwa Władysława Jana Grabskiego) (źródło: materiały prasowe organizatora)

Translokacje modernizmu

Architektura Kambodży i Wietnamu

Od 12 października 2017 do 7 stycznia 2018 roku

fot. Agata Bonenberg (źródło: materiały prasowe organizatora)

Biennale Sztuki Młodych Rybie Oko 9

Od 5 października do 10 grudnia 2017 roku

Grzegorz Stefański, „Restraint” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR