55. Krakowski Festiwal Filmowy, 31.05.-07.06.2015 r.

Kraków ma ponad tysiąc lat, odbywający się tu festiwal filmów dokumentalnych, krótkometrażowych i animowanych – ledwie 55, a mimo to wydaje się, że jest w tym mieście od zawsze. Wrósł w kamienice na Kazimierzu, w chodnikowe płyty na placu Szczepańskim, w wygodne fotele kina Pod Baranami. Co roku na przełomie maja i czerwca ulice grodu Kraka zapełniają się widzami, filmowcami i ludźmi „z branży”. Krakowski Festiwal Filmowy to wydarzenie przez duże „W” – nie tylko ze względu na otoczenie, w którym się odbywa, ale także na niesamowicie skonstruowany program.

55. Krakowski Festiwal Filmowy, fot. T. Korczyński (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

55. Krakowski Festiwal Filmowy, fot. T. Korczyński (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Bo chyba nigdzie w Polsce dziennikarzowi odbierającemu festiwalowy pakiet zapoznanie się z całym tym organizacyjnym bogactwem nie zajmuje tyle czasu. Jak zawsze znakomicie wydany katalog (w tym roku zaskakujący fosforyzująco pomarańczowymi elementami layoutu) skrywa w sobie taką ilość skrupulatnych opisów, biogramów i harmonogramów, że nawet najbardziej rutynowani bywalcy potrzebują dłuższej chwili, by zgłębić wszystkie festiwalowe wydarzenia. Trzeba przyznać, że KFF rozpieszcza akredytowanych dziennikarzy – pięknie wydane katalogi, broszury i magazyny stanowią mocną stronę promocji festiwalu i powodują, że chciałoby się oglądać jeszcze więcej i jeszcze częściej.

Ale co tak naprawdę kryje się pod tą litanią komplementów? Co Krakowski Festiwal Filmowy ma do zaoferowania coraz bardziej wymagającym widzom? Przede wszystkim połączenie tradycji i nowoczesności. Tradycyjne jest tu podejście do dokumentu jako sztuki prezentowania rzeczywistości, nowocześnie natomiast traktuje się tu formę i treść. W kilku sekcjach konkursowych startowały najróżniejsze filmy dokumentalne, krótkometrażowe fabuły i animacje. Na ekranach kilku krakowskich kin gościły zarówno surowe, nakręcone za niewielkie pieniądze reportaże, jak i naprawdę duże produkcje, które powstawały przy wsparciu potężnych mecenasów, jak choćby HBO czy Wajda Studio. Styl zerowy przeplatał się z kreacjonizmem, a nieszablonowi bohaterowie konkurowali o względy widzów z najzwyklejszymi ludźmi.

Triumfowali jednak ci (lub raczej – te), którzy przedstawili historię tych, którymi kino dokumentalne interesuje się niemal od zarania – outsiderów, egzystujących na marginesach społecznych z powodu płci, rasy czy choroby. W konkursie międzynarodowym wyłącznie męskie jury pod przewodnictwem Wielanda Specka, kuratora sekcji Panorama na Berlinale, nieco przekornie postanowiło nagrodzić wyłącznie kobiety. Zwyciężyła Karolina Bielawska poruszającym dziełem Mów mi Marianna, opowiadające o zmaganiach bohaterki, która rezygnuje z życia w ciele mężczyzny i wchodzi w konflikt z całą rodziną po to, by pozostać wierną sobie. Srebrny Róg za najlepszy film średniometrażowy, a także Złoty Lajkonik w konkursie polskim trafił do Aleksandry Maciuszek, która wyreżyserowała niełatwy w odbiorze film Casa Blanca, polsko-meksykańską koprodukcję opowiadającą o matce i synu, którzy zmagają się z jej starością i jego upośledzeniem. W intymnych kadrach Maciuszek, dla której Casa Blanca to debiut w nieco dłuższym metrażu i dopiero druga pozycja w filmografii, mieści potężny ładunek emocji, a poczucie nieuchronności, które towarzyszy bohaterom, jest niemal nie do zniesienia. O swoistym podwójnym wykluczeniu opowiada z kolei Agnieszka Zwiefka, laureatka Srebrnego Rogu za pełnometrażowy dokument Królowa ciszy. Znana zwłaszcza we wrocławskim środowisku reporterka i dokumentalistka skupia się na postaci, którą wielokrotnie spotykała w stolicy Dolnego Śląska. Głuchoniema romska dziewczynka Denisa egzystuje poza społecznym nawiasem, ale ani podwójne piętno, za jakie uważa się chorobę i pochodzenie bohaterki, ani złe warunki bytowe nie wpływają na jej optymistyczne podejście do życia.

55. Krakowski Festiwal Filmowy, fot. D. Rejman (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

55. Krakowski Festiwal Filmowy, fot. D. Rejman (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Nie sposób wymienić tu wszystkich laureatów i wyróżnionych twórców – Krakowski Festiwal Filmowy słynie także z tego, że obficie obdarowuje konkursowych artystów nagrodami, które niejednokrotnie stanowią potem przepustkę do innych prestiżowych wyróżnień. Filmy wyróżnione najpewniej wkrótce trafią na ekrany naszych kin, choćby tylko studyjnych, ale warto wspomnieć także o tych, które nie otrzymały żadnego lauru, a zasługują na zainteresowanie widzów. Dziełem, które porusza zarówno formą, jak i zawartymi w niej emocjami, jest K 2. Dotknąć nieba Elizy Kubarskiej. Zrealizowany we współpracy z HBO Central Europe dokument zachwyca zdjęciami, doskonałą muzyką i bardzo sprawną realizacją nawet najtrudniejszych ujęć (część scen kręcona była na wysokości ponad 5000 m n.p.m.), ale najbardziej niesamowici są bohaterowie tego dokumentu. Reżyserka zabiera czwórkę dorosłych ludzi w miejsce, w którym latem 1986 roku, podczas jednego z najtragiczniejszych sezonów w historii himalaizmu, zginęli ich rodzice. Dwójka obcych sobie Polaków i rodzeństwo Brytyjczyków rozumieją się jakby bez słów – choć każde z nich straciło mamę czy tatę na różnych etapach swego życia (lub, jak w przypadku młodej Polki, jeszcze przed jego rozpoczęciem), towarzyszą im podobne uczucia. Złość, smutek, rezygnacja, żal – te emocje bardzo szybko zostają uzewnętrznione, a artystyczny eksperyment Kubarskiej staje się formą bolesnej, choć potrzebnej terapii. Sama reżyserka natomiast dzięki temu przedsięwzięciu może spróbować odnaleźć odpowiedź na nurtujące ją pytania dotyczące konfliktu pomiędzy niebezpieczną pasją a rodzicielstwem.

Choć w odbywającym się po raz trzeci konkursie DocFilmMusic zwycięzca był znany jeszcze przed rozpoczęciem festiwalu – zyskujący powoli status kultowego – film Kurt Cobain: Montage of Heck, który po prostu nie mógł nie wygrać – program tej sekcji był w tym roku wyjątkowo mocny. Wystarczy wymienić tak oryginalne tytuły, jak Rock’n'roll i Czerwoni Khmerzy Johna Pirozziego, dzięki któremu poznajemy muzyczną historię Kambodży, czy Wacken – witajcie w piekle, nakręcony w formacie 3D szalony reportaż z jednego z największych i najdzikszych festiwali muzyki metalowej na świecie. Konkurs filmów dokumentalnych o muzyce z roku na rok staje się coraz ważniejszym elementem w festiwalowym uniwersum, a niejeden tytuł prezentowany w tej sekcji mógłby być faworytem w konkursie głównym.

55. Krakowski Festiwal Filmowy, fot. T. Korczyński (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

55. Krakowski Festiwal Filmowy, fot. T. Korczyński (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Skrupulatnie wyselekcjonowane gotowe dzieła filmowe to tylko jedna strona festiwalowego medalu – druga z nich, kto wie, czy nie ważniejsza, to część programu poświęcona szeroko pojętym aktywnościom networkingowym. Młodzi twórcy – zarówno ci, którzy już rozpoczęli prace nad swoimi filmami, jak i ci, którzy do Krakowa przyjechali jedynie z pomysłem – mają szansę na przedstawienie swoich projektów doświadczonym selekcjonerem, programerom i innym osobom zajmującym się promowaniem filmów dokumentalnych, krótkometrażowych i animowanych. Jak co roku podczas KFF odbywały się Krakowskie Targi Filmowe (a na nich aż 300 tytułów!), a bardzo okazale prezentowała się sekcja poświęcona projektom w pre- lub postprodukcji (Docs to Start, Docs to Go). Małopolski Ogród Sztuki ponownie stał się Międzynarodowym Centrum Kontaktów dla dokumentalistów z każdego zakątka świata. Nie ulega wątpliwości, że w trakcie wielogodzinnych dyskusji, pitchingów i negocjacji zrodziły się dziesiątki świetnych projektów, które w najbliższych latach podziwiać będą mogli widzowie – już na pełnowymiarowych krakowskich ekranach.

W Polsce organizuje się mnóstwo przeglądów, konkursów i festiwali filmowych – z każdym rokiem jest ich coraz więcej, choć dni kalendarzowych niestety nie przybywa. Wiele z tych imprez to małe, kameralne wydarzenia, inne specjalizują się w wybranym gatunku filmowym, zaś jeszcze inne poświęcone są konkretnym kinematografiom narodowym. Krakowski Festiwal Filmowy, najstarsza impreza filmowa w Polsce, jest w tym licznym gronie przykładem wydarzenia samoświadomego, bardzo konsekwentnie zaplanowanego i zorganizowanego na najwyższym światowym poziomie. Choć w zasięgu zainteresowań selekcjonerów KFF znajdują się dziesiątki tysięcy filmów z całego globu, poziom wyświetlanych filmów rokrocznie zdumiewa widzów – także liczonych w dziesiątkach tysięcy.

Dawid Myśliwiec – dziennikarz, filolog angielski, filmoznawca. Od kilku lat pisze o filmie na blogu Myśliwiec ogląda (www.mysliwiecoglada.pl), współpracuje z portalem Stopklatka.pl, magazynem Alterpop, serwisem Polishdocs.pl i Klubem Miłośników Filmu.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Awers/rewers. Architekt Bohdan Lachert

Od 24 listopada 2017 roku do 2 kwietnia 2018 roku

Dom własny Bohdana Lacherta przy ul. Katowickiej 9 w Warszawie, pokój stołowy i oranżeria, fot. Witalis Wolny, 1972, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk (źródło: materiały prasowe organizatora)

14. Festiwal Sztuki ArtFest im. Bogusława Wojtowicza

Od 21 listopada do 10 grudnia 2017 roku

Plakat 14. Festiwalu Sztuki ArtFest im. Bogusława Wojtowicza (źródło: materiały prasowe)

Chór Alexandrowa – polska trasa koncertowa

Od 21 do 26 listopada 2017 roku

Chór Alexandrowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Lwów, 24 czerwca 1937. Miasto, architektura, modernizm

Od 1 grudnia 2017 roku do 8 kwietnia 2018 roku

Wawrzyniec Dayczak, projekt Wyższej Szkoły Handlu Zagranicznego przy ul. Sakramentek, widok perspektywiczny, 1934–1938, flamaster i tusz na kalce technicznej, 40,5 x 53,5 cm, ze Zbiorów Specjalnych Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie (źródło: materiały prasowe organizatora)

12. Międzynarodowy Festiwal Sztuki Opowiadania Superbohaterowie

Od 15 do 19 listopada 2017 roku

Grupa Studnia O. „Don Kichot i jego opowieści” (źródło: materiały prasowe organizatora)

David Lynch. Silence and dynamism

Od 12 listopada 2017 roku do 18 lutego 2018 roku

„Shadow of a Twisted Hand Across My House”, 1988, Copyright: David Lynch (źródło: materiały prasowe organizatora)

43. Biennale Malarstwa Bielska Jesień 2017

Od 10 listopada do 31 grudnia 2017 roku

Sebastian Krok, Amor, 2016, tempera, akryl, alkid, lakier do podłóg na pościeli nabitej na krosno, 23x30 cm (źrodło: materiały prasowe organizatora)

Odciskanie świata

Od 11 listopada do 31 grudnia 2017 roku

Fot. Sandra Kępa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kryptonim Żegota – ukryta pomoc, pomoc ukrytym

Od 16 listopada 2017 roku do lipca 2018 roku

Polskie i żydowskie dzieci, podopieczni domu sierot w Poroninie, po 1945, wł. prywatna (źródło: materiały prasowe organizatora)

37. Konkurs im. Marii Dokowicz – Najlepsze Dyplomy UAP

Od 10 do 16 listopada 2017 roku

Natalia Zakrzewska, Najlepsze Dyplomy 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR