Przeżyli już wiele – atak Falangi, wizyty „człowieka-kurczaka” i podpalenie dzwonu do segregacji śmieci. Przy krakowskiej ulicy Felicjanek prowadzą Massolit, kawiarnię i księgarnię amerykańską, jedno z najciekawszych miejsc na literacko-kulturalnej mapie miasta. David Miller i Lynn Suh opowiadają o odwiedzających go ludziach, planach na przyszłość, a także o tym, skąd bierze się wyjątkowy klimat ich lokalu.

Massolit, fot. Kamila Zarembska (źródło: materiały prasowe)

Massolit, fot. Kamila Zarembska (źródło: materiały prasowe)

Michał Koza: Przyszedłem tutaj rano, dobrych parę minut przed dziesiątą. Okolica nie należy do szczególnie ruchliwych, nie spodziewałem się, że przed wejściem do Massolitu będą już czekać niecierpliwie goście! Co ich tak tutaj ciągnie?

David Miller: Kawa? To przestrzeń, która ściąga wielu ludzi. Mamy taką zasadę: jeśli ktoś chce zrobić otwarte spotkanie, może użyć naszej przestrzeni za darmo – niczego nie oczekujemy w zamian. Wystarczy tylko zrobić wcześniej rezerwację. Dlatego w trakcie roku akademickiego zdarza się, że codziennie jest jakieś spotkanie. I jak się okazuje, mamy też Klub Książki, nie wiedziałem o tym! Spotykają się w poniedziałki rano, dlatego przyszło tyle ludzi. Jest wiele różnych grup, które korzystają z przestrzeni Massolitu.

Jacy są to ludzie? Pewnie już dobrze znacie swoich klientów.

D: Gdybym miał przedstawić proporcje: jedna trzecia klientów to obcokrajowcy mieszkający w Krakowie, druga: mieszkający tu Polacy, natomiast trzecia: turyści. Mam na myśli księgarnię, kawiarnia jest zazwyczaj odwiedzana przez Polaków.

Często macie okazję rozmawiać z nimi o książkach?

D: Zastanawiam się… To ciekawe, że rzadko dyskutujemy o książkach z Polakami. Czasem pojawi się ktoś, kto chce kupić prezent dla swojego dwunastoletniego dziecka i pyta, jaka anglojęzyczna książka będzie najlepsza. Turyści chcą z kolei dowiedzieć się jak najwięcej o Polsce, o historii czy kulturze. Takie pytania dostajemy najczęściej.

Lynn Suh: To bardzo fajne, że mamy zbiór literatury polskiej, który obejmuje znacznie więcej autorów niż, powiedzmy, Miłosza i Szymborską, Herberta czy nawet Zagajewskiego. Wielu turystów przybywających do Krakowa ma już sporą świadomość literacką.

D: Zabawne, że chociaż nie mam wielu okazji, żeby doradzać klientom, kiedy ktoś już chce lepiej poznać Polskę i tutejszą kulturę, przynoszę mu Sienkiewicza. Problem w tym, że coraz trudniej go już dostać. Ale Potop to naprawdę świetne wprowadzenie do polskiej kultury.

Kontrowersyjna opinia!

D: No właśnie, bo większość ludzi, którzy tu przychodzą kojarzy głównie dwudziestowieczne teksty – ale niewiele wiedzą o starszych autorach. Pamiętajmy też, że stylizowany język Sienkiewicza został przetłumaczony na dość przystępny angielski – dla osób anglojęzycznych książka jest raczej dość łatwa w odbiorze.

A kogo polecilibyście ze świeższych pisarzy?

D: Ludzie często szukają literatury wydanej po ’89 roku – problem w tym, że póki co niewiele przetłumaczono na język angielski. Ale poleciłbym na przykład Andrzeja Stasiuka…

L: …a z poezji Andrzeja Sosnowskiego i Tomasza Różyckiego, których sam znam lepiej lub gorzej.

D: Mówiąc szczerze, często polecam też kryminały Zygmunta Miłoszewskiego, w których można znaleźć bardzo konkretny obraz Polski. Z drugiej strony: nie lubię Marka Krajewskiego. Nie polecam.

Massolit, fot. Kamila Zarembska (źródło: materiały prasowe)

Massolit, fot. Kamila Zarembska (źródło: materiały prasowe)

Wspomniałeś, że rzadziej rozmawiasz o książkach z Polakami. Może jest tak, że trudniej nam się otworzyć na swobodną dyskusję i nawet w księgarni lepiej czujemy się w „oficjalnych” relacjach?

D: Do końca nie wiem – na pewno jest tak, że niektórzy przychodzą, wiedząc dokładnie, co mają kupić, i niekoniecznie chcieliby o tym rozmawiać. Wśród polskich klientów najczęściej zdarzają się tacy, którzy potrzebują taniej, naprawdę taniej książki, żeby po prostu ćwiczyć swój angielski. Są też tacy, którzy kupują książkę dla dziecka – i wtedy czasem pojawiają się bardziej szczegółowe pytania. Mamy też sporą społeczność ludzi ze środowisk akademickich, którzy również dokładnie wiedzą, czego chcą. Dlatego szansa na rozmowę po prostu się nie pojawia. Myślę, że to niekoniecznie kwestia polskiej specyfiki. To raczej kwestia tego, jaka relacja łączy danego klienta z językiem angielskim. Ludzie, którzy znają go na tyle dobrze, żeby przeczytać anglojęzyczny tekst akademicki, zwykle nie potrzebują dodatkowej pomocy.

A zdarza się, że ktoś przychodzi po prostu porozmawiać o wrażeniach z lektury?

L: Po to powstały „Massolit Discussion Series” – żeby spotkać i poznać ze sobą ekspertów (najczęściej pisarzy) i czytelników, ze środowiska akademickiego lub spoza niego. Dlatego w naszej serii spotkań proponujemy tematy, które wychodzą poza literaturę i kierują w stronę kwestii społecznych i politycznych, prowokują do dyskusji. Właśnie po to wystartowaliśmy z tym projektem: żeby skomunikować obie strony.

D: Czasem są trudności – kiedy zapraszamy angielskiego pisarza, żeby czytał swoje utwory, to zwłaszcza w wypadku poezji niektórym może być ciężko za nim nadążyć, co później utrudnia dyskusję.

Skupiliśmy się na literaturze, ale środowiska skupione wokół Massolitu niekoniecznie są z nią związane. Czasem są ukierunkowane bardziej społecznie, jak np. Krytyka Polityczna, które spotykała się tu regularnie. Mamy tu małą biblioteczkę, którą nam zostawili. To też miejsce, w którym dość regularnie organizują rozmaite wydarzenia i spotkania krakowscy studenci amerykanistyki. Zatem z tej przestrzeni korzysta wiele grup, które nie są ściśle związane z literaturą.

Co z tymi, którzy są jeszcze mniej zainteresowani?

D: Mamy ciasto!

L: Kiedyś zaprosiliśmy poetkę, która przeczytała kilka utworów. Później miała być dyskusja, więc ludzie zaczęli rozmawiać – ale nie z nią, tylko między sobą. To być może jeszcze ważniejsze. Zadawałem im podstawowe pytania, bo jej poezja była bardzo wymagająca: co myślą o tych utworach, co czują itd. – niezależnie od tego, ile wiedzą o literaturze. To było bardzo wciągające.

D: Był też pewien człowiek, który oprowadza połączone grupy Izraelczyków i Palestyńczyków po historycznych miejscach w Izraelu. Opowiedział u nas o tym, jaki jest sens takiej turystyki. Słuchaczami byli Polacy i mieszkający tutaj Amerykanie. I dyskusja naprawdę była bardzo intensywna!

L: Zdarzyła się też dyskusja o „graffiti” kibiców dwóch krakowskich klubów – Cracovii i Wisły. Zastanawialiśmy się nad ich znaczeniem, przeszłością. To była naprawdę ciekawa rozmowa – Polacy i obcokrajowcy siedzieli w kręgach, i chociaż oczywiście był z nami wykładowca-ekspert, to każdy mógł się zaangażować w dyskusję. I myślę, że to jest kierunek, w którym chce iść Massolit.

David, czy właśnie to był powód, dla którego zdecydowałeś wkomponować w krakowską przestrzeń Massolit – uznałeś, że brakuje tu takiego miejsca?

D: Co prawda głównym powodem, dla którego założyłem księgarnię, była osobista potrzeba, ale… tak, z dzisiejszej perspektywy myślę, że Kraków potrzebował takiego rodzaju przestrzeni – nie do końca krakowskiej, a nawet nie do końca polskiej. Wielu ludzi lubi Massolit właśnie za to, że znajduje się trochę „na zewnątrz” kręgów literackich Krakowa.

Strony: 1 2

Wywiad jest częścią kampanii promocyjnej krakowskich księgarń Czytaj lokalnie!, realizowanej przez Krakowskie Biuro Festiwalowe w ramach priorytetu wspierania rozwoju przemysłów kreatywnych wpisanego w program Kraków – Miasto Literatury UNESCO. Wywiady przeprowadzali autorzy z portalu Popmoderna.

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Opinie

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Diana Grabowska. XM

Od 12 do 22 grudnia 2016 roku

Diana Grabowska, „Z głowy”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Komu bije Dada?

Od 9 grudnia 2016 roku do 5 lutego 2017 roku

Wystawa „Komu bije Dada?” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jutro nie przyjdzie nigdy. Mirosław Bałka i Katarzyna Krakowiak

Od 25 listopada 2016 roku do 5 stycznia 2017 roku

Mirosław Bałka i Katarzyna Krakowiak, „Jutro nie przyjdzie nigdy”, fot. Maciek Zaniewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Yang Shuanglin – współczesny chiński wenren: malarz i erudyta

Od 6 grudnia 2016 roku do 31 stycznia 2017 roku

Yang Shuanglin, „Źródło rzeki” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marta Kochanek-Zbroja. Kalejdoskop

Od 2 grudnia 2016 roku do 28 lutego 2017 roku

Marta Kochanek-Zbroja, „Kalejdoskop”, wizualizacja (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Dramatu

Od 1 do 6 grudnia 2016 roku

„Garnitur prezydenta”, fot. Tomasz Augustyn (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kropka w kropkę. Muzealne mody

Od 25 listopada 2016 roku do 1 stycznia 2017 roku

„Kropka w kropkę” – plakat Anna Halarewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Coming Out – Najlepsze Dyplomy ASP 2016

Od 25 listopada do 11 grudnia 2016 roku

Joanna Pieczyńska, „Z natury”, przykład farbowania krokoszem barwierskim (źródło: materiały prasowe organizatora)

David Cronenberg. Evolution

Od 14 listopada 2016 roku do 26 marca 2017 roku

„Potomstwo”, 1979, reż. David Cronenberg (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zgiń i znów się przemień! Sztuka i nauka jako możliwość domniemana

Od 25 listopada 2016 roku do 29 stycznia 2017 roku

Heather Dewey-Hagborg, „Stranger visions wall of faces” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR