Trafostacja Sztuki w Szczecinie: Nicola Samori, Religo, kurator: Marie-Eve Lafontaine, 18.01.-22.03.2015 r.

Wkraczasz w mrok, w którym ledwo dostrzec możesz nikłe zarysy przestrzeni. Coś jednak uderza Cię po oczach – przez przeszklone fragmenty podłogi wyziera agresywna szpitalna biel, zauważasz jakieś pokraczne kształty. Światło płata ci figle. Odwracasz bolący wzrok – znów widzisz ciemność.

Nicola Samori, „Religo”, Trafostacja Sztuki w Szczecinie, piwnica, fot. Adam Słomski/Underlight (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Nicola Samori, „Religo”, Trafostacja Sztuki w Szczecinie, piwnica, fot. Adam Słomski/Underlight (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Jeszcze do 22 marca podziwiać można wystawę prac włoskiego artysty Nicoli Samoriego zatytułowaną Religo. Trudna i nietypowa przestrzeń szczecińskiej Trafostacji Sztuki tym razem stała się jej atutem – zagrała niemal organicznie z pracami artysty i intrygującym projektem kuratorskim autorstwa Marie-Eve Lafontaine. TRAFO zainstalowane w zabytkowej starej transformatorowni z 1910 roku, mimo procesu restauracji stanowi duże wyzwanie. Hol główny to przestronne pomieszczenie z trzema mniejszymi boksami skrytymi po prawej stronie. Monumentalna, biała przestrzeń rozciąga się przez wszystkie piętra odsłaniając nagie, białe klatki schodowe, surowe elementy konstrukcji i oświetlenia. W przypadku minimalistycznie zakomponowanej wystawy wygląda to zachwycająco, w przypadku zaś dużej wystawy zbiorowej bądź wystawy słabej, działa przytłaczająco i podkreśla nieudolność prac bądź kompozycji. Dodatkowy problem stanowią okna, które za każdym razem trzeba przykrywać białymi plandekami lub pracami większego formatu.  

Samori w 2004 roku ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Bolonii, a prace zgromadzone na szczecińskiej wystawie powstały na przestrzeni lat 2010-2014 i w różnych konfiguracjach były prezentowane wcześniej, między innymi w Modenie, Mediolanie, Berlinie i Nowym Jorku. W 2011 roku artysta prezentował swoje prace w pawilonie włoskim na 54. Biennale Sztuki w Wenecji. W Trafostacji Sztuki zobaczymy jego realizacje rozmieszczone na czterech poziomach: w piwnicy, w holu głównym, na pierwszym i drugim piętrze, co odpowiada podziałom formalnym i ideowym dzieł. Prezentowany jest także obraz olejny, który stanął na ołtarzu sąsiedniego kościoła.

I tak, zwiedzanie zacząć należy od holu głównego, gdzie w potężnej, monumentalnej przestrzeni znalazło się jedynie pięć dzieł. Każde z nich jest odizolowane, z każdym kontakt jest intymny, tu  spotykamy się z sacrum. Nieco na prawo, spomiędzy gęstej ciemności i piwnicznego blasku, emanującego z przeszklonych fragmentów podłogi, wyrastają ciemne ściany kubu. Wewnątrz niego, na wysokim postumencie posąg postaci: zdeformowanej, z której suchotniczego ciała spływają krągłe fałdy materii, niweczące granicę między ciałem a nie-ciałem. To pogańskie bóstwo płodności. Snopy punktowego światła wydobywają z tej figury, co chcą. Na prawo trzy boksy, a w każdym po jednej pracy: w pierwszym monumentalne rdzawe płótno skąpane w kontrastach światła i cienia, w środkowym płótno zainstalowane na przytwierdzonym do ściany drewnianym stole, w ostatnim pozbawiony głowy marmurowy tors, którego powierzchnia przeorana miedzią i żelazem wygląda jak poranione, umęczone ciało.

Nicola Samori, „Religo”, Trafostacja Sztuki w Szczecinie, hol główny, fot. Adam Słomski/Underlight (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Nicola Samori, „Religo”, Trafostacja Sztuki w Szczecinie, hol główny, fot. Adam Słomski/Underlight (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Nieodłączną część ekspozycji w holu głównym stanowi piwnica. Poprzez przeszklone fragmenty podłogi dostrzegamy przede wszystkim bolesną, oślepiającą biel. Piwnica, w koncepcie kuratorskim określona mianem „poziomu archeologicznego”, jest obezwładniająco biała, przepełniona jaskrawym światłem. Mieści wszystko to, co się nie udało. Destrukty aktu stworzenia – choć i w holu głównym wszystko zdawało się już być nadkruszone, zdeformowane, zdzierane.

Wchodząc w oślepiającą jasność natrafiamy najpierw na Breeding, stół-gablotę, na którym równomiernie rozłożone zostały małe figurki: poskręcane, pokurczone, splątane bliźnięta syjamskie, pokruszone odpadki, martwe płody, poronione idee Genesis. Trochę na prawo zawieszony fragment ciała naturalnej wielkości, bez głowy, bez ramion. To ciało wyłania się z bloku materiału jeszcze niepełne, bądź – już niepełne. Może w procesie formowania się wstrzymane, już wadliwe, nierokujące. Dalej na lewo kobiece popiersie wykonane z najszlachetniejszego kamienia na świecie: marmuru karraryjskiego. Zdeformowane, lejące się fragmenty twarzy, błyszcząca powierzchnia marmuru. W przeciwległym narożniku zgromadzone zostały trzy głowy na żelaznych podpórkach: z marmuru z dodatkiem czerwonego trawertynu, z onyksu i odlew z brązu. Klasyczne, gładko wymodelowane twarze. Każda jednak z niewielkim, ale gryzącym, natrętnym defektem: brakiem nosa, dziurą, wykruszeniem.

Nicola Samori, „Religo”, Trafostacja Sztuki w Szczecinie, 1 piętro, fot. Adam Słomski/Underlight (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Nicola Samori, „Religo”, Trafostacja Sztuki w Szczecinie, 1 piętro, fot. Adam Słomski/Underlight (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Pierwsze piętro to ciemna, mroczna sala. Po jej lewej i prawej stronie powieszone zostały płótna – parafrazy tematów biblijnych, obrazoburcza gra ze sztuką sakralną. Figury świętych i ich otoczenie wystawione są tu na „walkę materii” – fragmenty powierzchni malarskiej są zdzierane, nadszarpywane, przemalowywane, rozklejane. Samori doskonale czuje materiał, płótna i warstwę malarską. Żongluje ich możliwościami, wytwarza nową materię i przekształca poprzednią, bo jego artystyczny akt tworzenia odbywa się na raz już ustanowionej powierzchni.

Na drugim piętrze, zgodnie z klasyczną hierarchią tematów, zgromadzono dzieła grające z konwencją portretu i martwej natury. W pracach Samoriego jednak, choć dialog z historią sztuki i tradycyjną sztuką sakralną jest bardzo wyraźny, nic nie poddaje się łatwej charakteryzacji. Portret stanowi tu dialog z wizerunkiem, który prowadzony jest konsekwentnie, aż do zaniku figury. Miejsce twarzy zajmuje monochromatyczne płótno w typie color field painting, będące popisem czystej malarskiej materii.

Strony: 1 2

DARIA SKOK – studentka historii sztuki UJ. Rozczarowana hermetycznością instytucji, szuka kontaktu ze sztuką poza uczelnią. Interesuje się sztuką i kulturą współczesną oraz kinem.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Telemach Pilitsidis. Przemijanie

Od 30 czerwca do 27 sierpnia 2017 roku

Telemach Pilitsidis (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krakowskie Spotkania Artystyczne 2017: Konfiguracje

Malarstwo. Rzeźba. Rysunek

Od 30 czerwca do 31 lipca 2017 roku

Leszek Oprządek, „Kres puszczy”, 2016, drewno, 44x65x70 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

Od marionetek do robotów. Historia teatrów lalkowych w Gdańsku

Od 28 czerwca 2017 roku do 15 stycznia 2018 roku

„Bajki robotów”, 2016 r., fot. Piotr Pędziszewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kobiece spojrzenie. O aktorstwie Antoniny Hoffmann

Od 29 czerwca 2017 roku do 4 lutego 2018 roku

Portret Antoniny Hoffmann autorstwa Julesa Vallenta, 1875, wł. MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

15. Przegląd Sztuki SURVIVAL

Od 23 do 27 czerwca 2017 roku

Dominika Oleś, „Artykulacja” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Making Places

Fieldoffice Architects Sheng-Yuan Huang

Od 22 czerwca do 27 sierpnia 2017 roku

Wieża widokowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

21. Międzynarodowy Festiwal Nova Muzyka i Architektura

Od 24 czerwca do 2 września 2017 roku

Tubicinatores Gedanenses (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczinskiego

Od 20 czerwca do 5 listopada 2017 roku

„Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczynskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tak widzą. Panorama fotografii węgierskiej

Od 13 czerwca do 10 września 2017 roku

András Bánkuti, „Zmierzch”, Moskwa, 6 listopada 1990 © Bánkuti András (źródło: materiały prasowe organizatora)

Skarbiec. Złotnictwo archikatedry wrocławskiej

Od 13 czerwca do 24 września 2017 roku

Pastorał Biskupa Georga Koppa (fragment), Wilhem Rauscher, Fulda, ok. 1890, srebro złocone, emalie, kameryzacja, fot. Arkadiusz Podstawka (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR