65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 05.-15.02.2015 r.

Złotego Niedźwiedzia, czyli główną nagrodę w sekcji konkursowej Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Berlinie, otrzymał w tym roku Irańczyk Jafar Panahi za film Taxi. Krytykujący społeczeństwo oraz politykę Iranu reżyser w 2010 został aresztowany i na 20 lat pozbawiony prawa wykonywania zawodu. Początkowo uprowadzony w nieznane miejsce przez władze, a później przebywający w areszcie domowym, dostał zakaz opuszczania kraju. Akcja potajemnie nakręconego i przemyconego na festiwal filmowy Berlinale Taxi rozgrywa się w Teheranie. Panahi siedzi za kierownicą taksówki i wozi przypadkowych gości pod różne adresy. W aucie zamontowano kamery. Rozmowy z pasażerami, a także widoki ulicznych pejzaży przybliżają widzom obraz oraz kulturę współczesnej stolicy Iranu. Oglądamy obowiązujące stroje, czarne burki. Ludzi idących obok siebie w znacznym odstępie, gdyż kobiety i mężczyźni nie mogą siebie dotykać.

Małgorzata Szumowska, „Body”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Małgorzata Szumowska, „Body”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Jeden z pasażerów, rozpoznając znanego niegdyś reżysera, mówi: „Nisko upadłeś…”. Lecz taksówkarz tylko się uśmiecha. Podczas konferencji prasowej postawiono Złotego Niedźwiedzia na pustym podium. Wiadomo, że reżyser, aktor, autor scenariusza i producent nie mógł przyjechać po odbiór nagrody. Irańska agencja informacyjna Tasnim skomentowała nagrodę dla Panahiego pisząc: „Berlinale nagradzając film «Taxi» Złotym Niedźwiedziem osiągnęło najwyższy punkt politycznych rozgrywek”, a agencja prasowa Mashregh nazwała decyzję jurorów „politycznym znakiem skierowanym przeciw Iranowi”.

Srebrny Niedźwiedź Wielka Nagroda Jurorów przypadł Pablo Larrain’owi z Chile za film El Club. Ten psychodramat podejmuje temat konfrontacji grupy księży w podeszłym wieku, mieszkających w domu spokojnej starości, z przeszłością. Dawna ofiara, wykorzystywany seksualnie mężczyzna, publicznie szkalował swych oprawców. Ci zaś, dla zatuszowania prawdy o popełnionym niegdyś grzechu, gotowi byli nawet zniszczyć inne życia. Bardzo poruszyły mnie mordy psów dokonane przez spiskujących księży w celu zastraszenia mieszkańców. „Mój pies to jedyna istota, która się cieszy, jak mnie zobaczy, dlaczego mam się go pozbyć ? – pytał ksiądz, właściciel rasowego charta. „Pies odciąga Cię od Boga. Jesteś człowiekiem, a przebywając z psem staniesz się «zezwierzęcony»…” – tłumaczył swemu koledze ksiądz przełożony. El Club ma wymowę uniwersalną, religia katolicka ma 1,1 miliarda wyznawców na całym świecie. „Reżyserzy nie robią broni, tylko filmy, które mogą być niebezpieczne dla władz, dla kościoła, dla elit i to jest fascynujące, że tak trudno uciszyć reżyserów szukających prawdy…” – mówił podczas konferencji prasowej reżyser, Pablo Larrain.

Pablo Larrain, „El Club”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Pablo Larrain, „El Club”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Srebrnego Niedźwiedzia – Nagrodę Alfreda Bauera dla filmu otwierającego nowe perspektywy – przyznano Ixcanul w reżyserii Jayro Bustamantego. Bustamante dorastał w regionie Kakchiqel w Gwatemali. Jego film dotyczy marginalizowanych przez rząd gwatemalskich grup etnicznych. Biedni indiańscy chłopi planują wesele swej siedemnastoletniej córki. Przyszły zięć zarządza farmą. Niestety Maria zachodzi w ciążę ze zbieraczem kawy, zdecydowanym na nielegalną emigrację do USA. Ixcanul ukazuje historię niespełnionych marzeń, trudnego życia, obyczajów związanych z kulturą Indian. Obie bohaterki, matka i córka, mówią językiem maya, więc gdy przyjeżdżają do miejskiego szpitala nikt ich nie rozumie. W Gwatemali językiem urzędowym jest hiszpański. Kobiety potrzebują tłumacza, przez którego zostają brutalnie oszukane. „Dlaczego większość ludności Gwatemali musi podporządkować się hiszpańskojęzycznej mniejszości…?” – pytał na konferecji prasowej Bustamante. Zdaniem reżysera Gwatemala powinna być dwujęzyczna.

Jayro Bustamante, „Ixcanul”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Jayro Bustamante, „Ixcanul”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Srebrnego Niedźwiedzia dla najlepszego reżysera przyznano Radu Jude za Aferim! Ten czarno-biały rumuński western ukazuje okrutny świat „dzikiego wschodu” w 1835 roku. Podstarzały kapitan wraz ze swym młodym synem ściga zbiegłego cygańskiego niewolnika. Przez 90 minut trwającego 108 minut filmu bohaterowie jadą konno. Podczas owej podróży słyszymy ekscentryczne powiedzonka kapitana, wynikające z osobistych uprzedzeń wobec mniejszości, cygańskiej, tureckiej, rosyjskiej czy żydowskiej. Radu Jude przedstawił czasy feudalnej hierarchii, niewolnictwa oraz ucisku kobiet. Reżyser uważa, że bez dobrego zrozumienia przeszłości swego kraju nie można budować przyszłości. Podczas konferencji prasowej „męski” Radu Jude oburzał się na żarty dziennikarzy, którzy proponowali mu, by pozując do zdjęcia pocałował Srebrnego Niedźwiedzia.

Radu Jude, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Radu Jude, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Srebrnego Niedźwiedzia dla najlepszego reżysera dostała również Małgorzata Szumowska za film Body/Ciało. „Jestem reżyserką i kobietą, a to dobra kombinacja…” – powiedziała Polka odbierając nagrodę. „Polscy widzowie nie lubią tego filmu, ale międzynarodowa publiczność śmiała się w odpowiednich momentach…” – schlebiała dziennikarzom Szumowska. Bohaterowie filmu Body/Ciało próbują na swój własny sposób pogodzić się z tragiczną śmiercią matki. Pogrążony w pracy zawodowej ojciec, cyniczny prokurator nie zajmuje się popadającą w anoreksję córką. Małgorzata Szumowska pokazała ludzki strach, karanie własnego ciała i ucieczkę w ezoterykę. „Film zawiera głęboką psychologiczną prawdę i jest próbą zmierzenia się ludzi ze światem…” – stwierdził członek międzynarodowej grupy jurorów, Matthew Weiner.

Charlotte Rampling, Tom Courtenay, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Charlotte Rampling, Tom Courtenay, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Srebrne Niedźwiedzie dla najlepszej aktorki i najlepszego aktora otrzymali Brytyjczycy, Charlotte Rampling i Tom Courtenay za kreacje w filmie 45 Years. Seniorzy podnieśli swymi kreacjami rangę filmu, który w innej obsadzie z pewnością nie odniósłby tak wielkiego sukcesu. „Zgubiony ten, kto nie jest z nami. Gdzie się podział reżyser?”żartowali siedemdziesięciolatkowie podczas konferencji prasowej. Charlotte Rampling stwierdziła, że przez całe życie celowo pomijała role w filmach komercyjnych na rzecz kina autorskiego. Dlatego Srebrny Niedźwiedź 65. Berlinale to jej druga nagroda za dokonania aktorskie. Tom Courteany przypomniał, iż 30 lat temu Srebrnego Niedźwiedzia za najlepszą kreację aktorską otrzymał jego przyjaciel, dziś wielki angielski aktor, Albert Finney. „My jesteśmy starymi ludźmi i nie będziemy długo żyć. Ale staruszkowie są nadal w kinie poszukiwani i potrzebni..” – kontynuował Tom Courteany. 45 Years opowiada o przygotowaniach do jubileuszu małżeńskich złotych godów i niespodziewanie ujawnionych faktach z przeszłości męża.

Patricio Guzman, „The Pearl Button”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Patricio Guzman, „The Pearl Button”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Srebrnym Niedźwiedziem za najlepszy scenariusz nagrodzono chilijskiego reżysera Patricio Guzmana za film dokumentalny El boton de nacar (The Pearl Button). Ten wyjątkowy film został poświęcony wodzie – ocean mieści w sobie historię ludzkości. Morze „łapie” wszystkie głosy świata, woda odbiera impulsy wysyłane przez gwiazdy i przenosi je na żyjące organizmy. W El boton de nacar reżyser pokazał krajobraz i ludzi Patagonii przy pomocy aluzji i poetyckich metafor. „Chile fascynuje mnie. To jest ogromny kraj pełen kontrastów i nierówności. Lecz ja nie kręcę filmów etnograficznych. Pracując nad obrazem łączę ze sobą urywki, nazywam je dramaturgią atomów…” – mówił 73-letni Guzman.

Sturla Brandth Grøvlen, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Sturla Brandth Grøvlen, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Srebrnym Niedźwiedziem za wybitne osiągnięcia artystyczne nagrodzono mieszkającego w Kopenhadze norweskiego operatora Sturla Brandtha Grøvlena za zdjęcia do niemieckiego filmu Victoria. Reżyser Sebastian Schipper miał pomysł zrobienia eksperymentalnego filmu bez cięć, dlatego szukał operatora potrafiącego sprostać temu zadaniu. Sturla Brandth Grovlen nakręcił cały 140 minutowy film za jednym zamachem, tworząc przy tym prawdziwe dzieło. Tak więc sukces trzymającego w napięciu filmu Victoria to przede wszystkim zasługa operatora. „Przez cały czas kręcenia, ponad dwie godziny, trzymałem sześciokilową kamerę na moich barkach. Tak naprawdę nie wierzę, że w przyszłości będę się specjalizował w tego typu filmach” – mówił Sturla Brandth Grovlen.

Producenci Artem Vasiliev, Andrey Saveliev, „Under electric clouds”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Producenci Artem Vasiliev, Andrey Saveliev, „Under electric clouds”, fot. Alexandra Hołownia, 65. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, 2015 (źródło: dzięki uprzejmości autorki)

Srebrny Niedźwiedź za wybitne osiągnięcia artystyczne przypadł także rosyjskim operatorom Evgeniy Privinowi i Sergeyowi Mikhalchukowi za film Pod Electricheskimi Oblakami (Under Electric Clouds) w reżyserii Alexeya Germana Jr. Filmowany przez operatora, wkomponowany w realną scenografię komputerowy design świadczy o najwyższym kunszcie sztuki zdjęciowej. Szary krajobraz surrealistycznych ścieków wodnych. Wystające z ziemi betonowe filary. Rozproszone po okolicy posągi. Neon jako symbol nigdy nie wybudowanego hotelu. Oto droga w nicość. Pod Electricheskimi Oblakami jest zabawną polityczną mozaiką pokazaną z wielkim wyrafinowaniem i smakiem. Prawdziwe mistrzostwo kina.

Komentarze (2) do artykułu “Niedźwiedzie 65. Berlinale”

  1. Michał

    Laureata srebrnego Niedzwiedzia widziałem, teraz czas na zwycięzce :) czekam do 22 maja

  2. ania

    w końcu zobaczymy zwycięzce festiwalu w Polsce! Taxi w kinach od 22 maja:)

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Balkan Playground. Michał Korta

Od 25 października do 3 grudnia 2017 roku

Michał Korta, cykl „Balkan Playground” (Randa, egipska reprezentacja karate, Sutomore, Czarnogóra), 2014 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu

Od 20 października do 30 listopada 2017 roku

Józef Robakowski, „Ćwiczenia na 2 ręce” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Cukiernia Europa

Od 19 października 2017 do 25 listopada 2017 roku

Aleksandar Stankoski, Ostatnia wyprawa, 100 x 70, olej na kartonie, 1992 (źródło: materiały prasowe organizatora)

8. Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja

Od 19 do 22 października 2017 roku

 Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami

Od 19 października do 21 października 2017 roku

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami (źródło: materiały prasowe organizatora)

Inwencja i naśladownictwo. Dawna grafika włoska

Od 17 października do 17 grudnia 2017 roku

Gaetano Cottafavi, „Wodospad na rzece Aniene koło Tivoli”, 1835 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Dziekanka artystyczna

Od 16 października do 24 listopada 2017 roku

Mirosław Bałka, „Good God” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Tradycji Literackich

Rozdział I: Mickiewicz / Różewicz

Od 14 października do 16 listopada 2017 roku

Ballady i Romanse (źródło: materiały prasowe organizatora)

Modernizm udomowiony

Współczesna architektura chińska

Od 13 października 2017 roku do 7 stycznia 2018 roku

Projekt: Warsztat wyrobu cukru trzcinowego w gminie Zhangxi, powiat Songyang, Studio: DnA _Design and Architecture (źródło: materiały prasowe organizatora)

Centralna, Środkowo-Wschodnia

Od 13 października do 23 listopada 2017 roku

Ivars Gravlejs, „FUCK” (Early Works), 1994 źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR