Temat współpracy między biznesem a sektorem kultury często wzbudza wiele kontrowersji. Z jednej strony wsparcie sponsora okazuje się niezbędne do realizacji dużych projektów, ale z drugiej strony taka współpraca może odbierać wiarygodność i niezależność inicjatywom kulturalnym. Coraz częściej na polskim rynku pojawiają się także instytucje lub osoby pośredniczące pomiędzy światem kultury i biznesu, które inicjują kontakty z potencjalnymi sponsorami i patronują wspólnym inicjatywom. Powstaje w tym miejscu pytanie: czy interesy sponsora mogą iść w parze z interesami instytucji kultury? Jakie jest oblicze sponsoringu kultury w Polsce?

O zabranie głosu postanowiliśmy poprosić sponsorów, osoby odpowiedzialne za pozyskiwanie funduszy w instytucjach kultury, przedstawicieli organizacji pozarządowych, fundraiserów, naukowców, a także reprezentantów organizacji zajmujących się programami sponsoringowymi. Zapraszamy do lektury cyklu Kultura szuka sponsora, sponsor szuka kultury.

Poniżej prezentujemy opinię Tomasza Gutkowskiego – członka Rady Miesiąca Fotografii 2014, prezesa Zarządu Fundacji Sztuk Wizualnych.

Przegląd portfolio, Miesiąc Fotografii 2014, dzięki uprzejmości Tomasza Gutkowskiego

Przegląd portfolio, Miesiąc Fotografii 2014, dzięki uprzejmości Tomasza Gutkowskiego

Na wstępie trzeba dokonać rozróżnienia między mecenatem a sponsoringiem. Mecenat, rozumiany jako bezinteresowne wspieranie sztuki zarówno w Polsce, jak i na świecie, jest stosunkowo ograniczony. W naszym kraju właściwie jedynym aktywnym mecenasem pozostaje państwo. Natomiast w przypadku sponsoringu mamy do czynienia z wymianą usług. Dajemy tyle samo, ile dostajemy od sponsora, co jest bliskie zasadzie wzajemnego kupna i sprzedaży (nie zapominając przy tym, że to, co najważniejsze, to nowe wartości, które są niejako „efektem ubocznym” tej wymiany). Transakcja ta musi oczywiście przynieść korzyść obydwu stronom. A zatem żeby w ogóle do niej doszło, konieczna jest nie tylko otwartość ze strony biznesu na kulturę, ale także, a może przede wszystkim, przygotowanie organizatorów wydarzeń kulturalnych do współpracy z biznesem.

Niestety prywatnych pieniędzy w kulturze nie jest zbyt dużo (w porównaniu do rzeczywistych potrzeb). Z jednej strony wynika to z ograniczonej świadomości biznesu co do możliwości „wykorzystania” kultury w budowaniu swojego wizerunku – łatwiej wykupić reklamę w telewizji niż angażować się w projekty artystyczne. Ale z drugiej strony większość organizatorów wydarzeń kulturalnych nie posiada niezbędnego przygotowania biznesowego. Pośród licznych ofert współpracy, zapełniających skrzynki mailowe działów sponsoringu, mało które są porządnie przygotowaną, konkretną ofertą handlową. Dobra oferta to taka, w której poprzez dopasowane „na miarę” świadczenia promocyjne, reklamowe czy eventowe przedstawimy produkt, za który warto danej firmie zapłacić. Szukamy potencjalnych partnerów, którzy wiążą rozwój swego wizerunku z kulturą i dla których możemy przygotować ofertę dostosowaną do ich działalności. Skuteczność i umiejętność rozmawiania o sponsoringu polega na doborze właściwych narzędzi oraz odpowiedniej oferty adekwatnej do profilu sponsora.

Większość organizatorów przecenia moc logotypów. Dziś logotyp z pewnością już nie wystarczy, konieczne stają się rozwiązania produktowe i marketingowo-eventowe. Przykład z naszego podwórka: przy współpracy z deweloperem ważna jest promocja jego inwestycji na przykład poprzez organizację wystaw w jego budynku. Ale dotyczy to każdej innej branży; gdyby był to producent elektroniki, oczekiwałby konkursów i warsztatów, dających potencjalnym klientom (naszym widzom) okazję do kontaktu z produktem; producentowi jogurtów zaproponowalibyśmy serwowanie jogurtu zamiast wina na wernisażach itd. Podsumowując, trzeba w sprytny, mądry i nienachalny sposób powiązać wydarzenie i narzędzia, którymi dysponujemy, z produktem oferowanym przez firmę. Istotne jest, aby nie skupiać się na logotypach (choć są ważne), ale na rozwiązaniach. Szczególnie w przypadku organizacji wydarzeń, które potrzebują szumu medialnego.

Właściwe pozyskanie sponsora zależy przede wszystkim od dobrze przygotowanej oferty. Nie wierzę w skuteczność masowych wysyłek, nie ma bowiem uniwersalnej oferty dla wszystkich sponsorów. Najważniejsza jest konsekwencja w dotarciu do konkretnej osoby i umiejętność zwrócenia się do niej z odpowiednią propozycją. Jeżeli rozwiązanie będzie dobre, to i sponsor się znajdzie.

Ostatnim czynnikiem mogącym ograniczać rozwój sponsoringu kultury jest – paradoksalnie – szeroka społeczna akceptacja. Dla wielu naszych rodaków mit biednego artysty lub kapitalisty, chcącego ocieplić swój wizerunek czyimś kosztem, jest ciągle żywy. Jeżeli społeczeństwo nie doceni pozytywnej roli społecznie odpowiedzialnego biznesu, to sponsorzy nie będą tak chętnie angażować się we wspieranie kultury. Dlatego twórcy kultury i organizatorzy powinni promować wszelkie przejawy chęci współpracy ze strony przedsiębiorców i wspólnymi siłami je stymulować, wspierać i propagować.

TOMASZ GUTKOWSKI (1979) – menadżer kultury z wieloletnim doświadczeniem, animator życia fotograficznego w Polsce, organizator kilkudziesięciu wystaw fotograficznych w kraju i za granicą. Prezes Zarządu Fundacji Sztuk Wizualnych, były dyrektor międzynarodowego festiwalu Miesiąc Fotografii w Krakowie, współtwórca Galerii ZPAF i S-ka, współzałożyciel i wieloletni redaktor portalu fotopolis.pl. Wykładowca Akademii Fotografii, prowadzi zajęcia na UJ (Podyplomowe Studia Kuratorskie oraz Zarządzanie Kulturą, z zakresie zarządzania projektem kulturalnym), ASP w Krakowie (Narracja Wizualna) oraz PWSFTViT w Łodzi (Fotografia na rynku sztuki). Mieszka i pracuje w Krakowie.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń