Klasyka

Kuba Stankiewicz, koncert dedykowany pamięci Wojciecha Kilara, Synagoga Pod Białym Bocianem we Wrocławiu, 2014 (źrodło: materiały prasowe organizatora)

Kuba Stankiewicz, koncert dedykowany pamięci Wojciecha Kilara, Synagoga Pod Białym Bocianem we Wrocławiu, 2014 (źrodło: materiały prasowe organizatora)

Klasyka w jazzowym opracowaniu stała się niemal polską specjalnością. Rok Chopinowski wyczerpał (na szczęście) przynajmniej na kilka lat źródło jazzowych opracowań utworów naszego największego kompozytora. Miniony Rok Lutosławskiego przyniósł niewiele jazzowych projektów, bo i nie mógł. Bardzo zaawansowana harmonicznie i formalnie muzyka komponowana drugiej połowy XX wieku rzadko nadaje się do improwizatorskiej obróbki. Pewnie dlatego pianista Kuba Stankiewicz w projekcie Kilar sięgnął głównie po muzykę filmową i telewizyjną Wojciecha Kilara, podobnie jak trębacz Maciej Fortuna w przypadku Krzysztofa Pendereckiego na mocno nasyconej elektroniką, znakomitej płycie An On Bast. Electroacoustic Transcription of Film Music by Krzysztof Penderecki.

Piotr Orzechowski, Marcin Masecki, Jan Tomasz Adamus, Capella Cracoviensis, „Bach Rewrite”, DECCA, 2013 (źródło: materiały prasowe wydawnictwa)

Piotr Orzechowski, Marcin Masecki, Jan Tomasz Adamus, Capella Cracoviensis, „Bach Rewrite”, DECCA, 2013 (źródło: materiały prasowe wydawnictwa)

Nieco łatwiej – choć wciąż jest to zadanie wymagające nie lada kompetencji – interpretuje się modernistyczną muzykę początków XX wieku, co udowadniają świetne albumy Ravel tria Dominika Wani i Szymanowski tria RGG. Parafrazy autorstwa RGG są zresztą znacznie bardziej udane od poprzedniej próby jazzowego odczytania Szymanowskiego, czyli płyty Mity Włodzimierza Nahornego. Na elektrycznych fortepianach Wurlitzera i Fendera nagrali z kolei utwory Bacha Piotr Orzechowski i Marcin Masecki (Bach Rewrite), obaj mający za sobą wybitne solowe albumy z interpretacjami klasyki; tym razem pianistów wspomagała orkiestra Capella Cracoviensis. Pod adresem tego nagrania pojawiło się sporo krytycznych głosów, ale jest to płyta, która cały czas trzyma wysoki poziom, choć przez samą koncepcję zaangażowania klasycznego aparatu wykonawczego, nie każdemu przypadnie do gustu. Czas klasyczno-jazzowych koszmarków Eugena Cicero i Jacquesa Loussiera już minął.

 

Książki

Adam Czech, „Ordynaci i trędowaci. Społeczne role instrumentów muzycznych”, Słowo/obraz terytoria, 2013 (źródło: materiały prasowe wydawnictwa)

Adam Czech, „Ordynaci i trędowaci. Społeczne role instrumentów muzycznych”, Słowo/obraz terytoria, 2013 (źródło: materiały prasowe wydawnictwa)

Ogromna większość (jeśli nie wszystkie) publikacje polskich autorów ocierających się o socjologię muzyki były ledwie prolegomenami do tej dyscypliny. Listą postulatów, próbą zakreślenia pól badawczych, może i ważnymi manifestami – ale właściwie w żadnych wypadku nie były próbą wyjaśnienia konkretnych zjawisk z życia muzycznego. W tym sensie mogę napisać, że na dwie pozycje wydane w 2013 roku czekałem przez kilkanaście lat, bo wreszcie zajmują się one z perspektywy społecznej samą muzyką, a nie tylko postulują potrzebę zastosowania tej perspektywy. Oczywiście nie są to książki dotyczące ściśle muzyki jazzowej i improwizowanej, ale gatunki te pojawiają się na ich kartach. Doskonale zwyczajna rzeczywistość. Socjologia, geografia albo metafizyka muzyki Michała Libery to erudycyjna próba naświetlenia pewnych zdarzeń i procesów muzyki XX wieku, a miłośnik muzyki improwizowanej natrafi w niej m.in. na nazwiska Keitha Rowa z przełomowego zespołu AMM czy najsłynniejszego archiwisty amerykańskiego bluesa Johna Lomaxa. Ordynaci i trędowaci. Społeczna historia instrumentów muzycznych Adama Czecha jest pozycją o wiele bardziej przystępną, a nasycone anegdotami, choć niepozbawione też oryginalnych, często bardzo odważnych tez opowieści o saksofonie, banjo czy orkiestrach dętych pozwalają spojrzeć zupełnie inaczej na konwencjonalnie potraktowaną historię muzyki.

„Miłość”, reż. Filip Dzierżawski – plakat (źródło: materiały prasowe dystrybutora)

„Miłość”, reż. Filip Dzierżawski – plakat (źródło: materiały prasowe dystrybutora)

Mówiąc o książkach nie możemy też pominąć autobiografii „jazzmana walczącego”, czy też „jazzmana z przypadku”, czyli wywiadu-rzeki ADHD z Ryszardem Tymonem Tymańskim, kolejnego dziennikarskiego dzieła znakomitego Rafała Księżyka. Tymański oczywiście nie ma aż takiego wysokiego statusu w historii polskiej muzyki, jak Tomasz Stańko (przynajmniej na razie), ale zawartością intelektualną ADHD dorównuje, a może i przewyższa słynne Desperado wybitnego trębacza. I jedynie opisy barwnych ekscesów Tymona robią na nas nieco mniejsze wrażenie, niż skrywane jednak przez lata przed opinią publiczną, a więc dość niespodziewane, wspomnienia Stańki z najmroczniejszych lat nałogu. Pomijając już jednak skandalizujące treści i filozoficzne wywody, książka duetu Tymański/Księżyk to solidna dawka historii alternatywnego jazzu ostatniego ćwierćwiecza, z niekiedy przejmującą opowieścią o grupie Miłość na czele.

TOMASZ GREGORCZYK – dziennikarz muzyczny. W centrum jego zainteresowań znajduje się jazz i muzyka improwizowana. Od 5 lat współpracuje z Programem II Polskiego Radia („Czas na Jazz” i „Rozmowy improwizowane”). Redaktor kwartalnika kulturalnego „Fragile”. Publikował m.in. w serwisie Diapazon.pl, czasopiśmie „Glissando”, „Jazz Forum”, „K MAG”, stały felietonista miesięcznika „Muzyka w Mieście”. Pisze również o marketingu i nowych mediach.

Dodaj komentarz


Recenzje

Rzeźbiarz

Lena Wicherkiewicz

Jerzy Jarnuszkiewicz, Dwoje, 1956, depozyt CRP w Orońsku (źródło: materiały Kwartalnika Rzeźby OROŃSKO)

Mój jedyny, mój najdroższy!

Monika Malessa-Drohomirecka

„Wszystko jak chcesz. O miłości Jarosława Iwaszkiewicza i Jerzego Błeszyńskiego” (źródło: materiały prasowe wydawcy)

Tam, gdzie teraz – sztuka w procesie

Agnieszka Cieślak

Widok wystawy „Tam, gdzie teraz”, Galeria Labirynt w Lublinie, 2017, fot. Wojciech Pacewicz (źródło: materiały organizatora)

Globalna wioska, czyli Inne Brzmienia 2017

Wojciech Michalski

Tik Tu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka i mózg

Zuzanna Sokołowska

Małgorzata Jabłońska, „Neuro.Szkice” (źródło: materiały prasowe organizatora)
więcej artykułów

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Thorsten Goldberg. Konstruując chmury

Od 29 lipca do 22 października 2017 roku

Thorsten Goldberg, „Neon Cumulus”, 2011 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kierunek mebel

Od 20 lipca do 7 września 2017 roku

Barbara Stelmachowska, „Kuchnia zero” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Artists in Residence: Helytovych, Isychenko, Ugay

Od 28 lipca do 18 sierpnia 2017 roku

Andriy Helytovych (źródło: materiały prasowe organizatora)

Rewolucjoniści sztuki: Max Liebermann

Od 20 lipca do 13 października 2017 roku

Max Liebermann, „Gra w polo”, 1912, fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

IX Ogólnopolska Wystawa Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pięknych

Od 29 lipca do 27 sierpnia 2017 roku

Ogólnopolska Wystawa Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pięknych, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anita Owsianna. Defekt

Od 28 lipca do 27 sierpnia 2017 roku

Anita Owsianna, „Defekt” (źródło: materiały prasowe organizatora)

40. Europejska Konwencja Żonglerska

Od 22 do 30 lipca 2017 roku

Gandini (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alfabet sztuki

Od 21 lipca do 3 września 2017 roku

Magdalena Abakanowicz, „La Seur” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Carnaval Sztukmistrzów

Od 27 do 30 lipca 2017 roku

Carnaval Sztukmistrzów (źródło: materiały prasowe organizatora)

Adriatycka epopeja. Ivan Meštrović

Od 25 lipca do 5 listopada 2017 roku

Ivan Meštrović, „Historia Chorwatów”, Zagrzeb, 1932, brąz, autor fotografii: Filip Beusan (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR