Klasyka

Kuba Stankiewicz, koncert dedykowany pamięci Wojciecha Kilara, Synagoga Pod Białym Bocianem we Wrocławiu, 2014 (źrodło: materiały prasowe organizatora)

Kuba Stankiewicz, koncert dedykowany pamięci Wojciecha Kilara, Synagoga Pod Białym Bocianem we Wrocławiu, 2014 (źrodło: materiały prasowe organizatora)

Klasyka w jazzowym opracowaniu stała się niemal polską specjalnością. Rok Chopinowski wyczerpał (na szczęście) przynajmniej na kilka lat źródło jazzowych opracowań utworów naszego największego kompozytora. Miniony Rok Lutosławskiego przyniósł niewiele jazzowych projektów, bo i nie mógł. Bardzo zaawansowana harmonicznie i formalnie muzyka komponowana drugiej połowy XX wieku rzadko nadaje się do improwizatorskiej obróbki. Pewnie dlatego pianista Kuba Stankiewicz w projekcie Kilar sięgnął głównie po muzykę filmową i telewizyjną Wojciecha Kilara, podobnie jak trębacz Maciej Fortuna w przypadku Krzysztofa Pendereckiego na mocno nasyconej elektroniką, znakomitej płycie An On Bast. Electroacoustic Transcription of Film Music by Krzysztof Penderecki.

Piotr Orzechowski, Marcin Masecki, Jan Tomasz Adamus, Capella Cracoviensis, „Bach Rewrite”, DECCA, 2013 (źródło: materiały prasowe wydawnictwa)

Piotr Orzechowski, Marcin Masecki, Jan Tomasz Adamus, Capella Cracoviensis, „Bach Rewrite”, DECCA, 2013 (źródło: materiały prasowe wydawnictwa)

Nieco łatwiej – choć wciąż jest to zadanie wymagające nie lada kompetencji – interpretuje się modernistyczną muzykę początków XX wieku, co udowadniają świetne albumy Ravel tria Dominika Wani i Szymanowski tria RGG. Parafrazy autorstwa RGG są zresztą znacznie bardziej udane od poprzedniej próby jazzowego odczytania Szymanowskiego, czyli płyty Mity Włodzimierza Nahornego. Na elektrycznych fortepianach Wurlitzera i Fendera nagrali z kolei utwory Bacha Piotr Orzechowski i Marcin Masecki (Bach Rewrite), obaj mający za sobą wybitne solowe albumy z interpretacjami klasyki; tym razem pianistów wspomagała orkiestra Capella Cracoviensis. Pod adresem tego nagrania pojawiło się sporo krytycznych głosów, ale jest to płyta, która cały czas trzyma wysoki poziom, choć przez samą koncepcję zaangażowania klasycznego aparatu wykonawczego, nie każdemu przypadnie do gustu. Czas klasyczno-jazzowych koszmarków Eugena Cicero i Jacquesa Loussiera już minął.

 

Książki

Adam Czech, „Ordynaci i trędowaci. Społeczne role instrumentów muzycznych”, Słowo/obraz terytoria, 2013 (źródło: materiały prasowe wydawnictwa)

Adam Czech, „Ordynaci i trędowaci. Społeczne role instrumentów muzycznych”, Słowo/obraz terytoria, 2013 (źródło: materiały prasowe wydawnictwa)

Ogromna większość (jeśli nie wszystkie) publikacje polskich autorów ocierających się o socjologię muzyki były ledwie prolegomenami do tej dyscypliny. Listą postulatów, próbą zakreślenia pól badawczych, może i ważnymi manifestami – ale właściwie w żadnych wypadku nie były próbą wyjaśnienia konkretnych zjawisk z życia muzycznego. W tym sensie mogę napisać, że na dwie pozycje wydane w 2013 roku czekałem przez kilkanaście lat, bo wreszcie zajmują się one z perspektywy społecznej samą muzyką, a nie tylko postulują potrzebę zastosowania tej perspektywy. Oczywiście nie są to książki dotyczące ściśle muzyki jazzowej i improwizowanej, ale gatunki te pojawiają się na ich kartach. Doskonale zwyczajna rzeczywistość. Socjologia, geografia albo metafizyka muzyki Michała Libery to erudycyjna próba naświetlenia pewnych zdarzeń i procesów muzyki XX wieku, a miłośnik muzyki improwizowanej natrafi w niej m.in. na nazwiska Keitha Rowa z przełomowego zespołu AMM czy najsłynniejszego archiwisty amerykańskiego bluesa Johna Lomaxa. Ordynaci i trędowaci. Społeczna historia instrumentów muzycznych Adama Czecha jest pozycją o wiele bardziej przystępną, a nasycone anegdotami, choć niepozbawione też oryginalnych, często bardzo odważnych tez opowieści o saksofonie, banjo czy orkiestrach dętych pozwalają spojrzeć zupełnie inaczej na konwencjonalnie potraktowaną historię muzyki.

„Miłość”, reż. Filip Dzierżawski – plakat (źródło: materiały prasowe dystrybutora)

„Miłość”, reż. Filip Dzierżawski – plakat (źródło: materiały prasowe dystrybutora)

Mówiąc o książkach nie możemy też pominąć autobiografii „jazzmana walczącego”, czy też „jazzmana z przypadku”, czyli wywiadu-rzeki ADHD z Ryszardem Tymonem Tymańskim, kolejnego dziennikarskiego dzieła znakomitego Rafała Księżyka. Tymański oczywiście nie ma aż takiego wysokiego statusu w historii polskiej muzyki, jak Tomasz Stańko (przynajmniej na razie), ale zawartością intelektualną ADHD dorównuje, a może i przewyższa słynne Desperado wybitnego trębacza. I jedynie opisy barwnych ekscesów Tymona robią na nas nieco mniejsze wrażenie, niż skrywane jednak przez lata przed opinią publiczną, a więc dość niespodziewane, wspomnienia Stańki z najmroczniejszych lat nałogu. Pomijając już jednak skandalizujące treści i filozoficzne wywody, książka duetu Tymański/Księżyk to solidna dawka historii alternatywnego jazzu ostatniego ćwierćwiecza, z niekiedy przejmującą opowieścią o grupie Miłość na czele.

TOMASZ GREGORCZYK – dziennikarz muzyczny. W centrum jego zainteresowań znajduje się jazz i muzyka improwizowana. Od 5 lat współpracuje z Programem II Polskiego Radia („Czas na Jazz” i „Rozmowy improwizowane”). Redaktor kwartalnika kulturalnego „Fragile”. Publikował m.in. w serwisie Diapazon.pl, czasopiśmie „Glissando”, „Jazz Forum”, „K MAG”, stały felietonista miesięcznika „Muzyka w Mieście”. Pisze również o marketingu i nowych mediach.

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

JEMS Architekci. (RE)KOLEKCJE

Od 28 kwietnia do 20 sierpnia 2017 roku

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anna Przybył. Pragnienia

25 kwietnia 2017 roku

Anna Przybył, „Pragnienia” (źródło: materiały prasowe wydawcy)

14. Wiosna Jazzowa Zakopane 2017

Od 28 kwietna do 2 maja 2017 roku

Mateusz Gawęda Trio (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk. Niewidzialna ściana

Od 28 kwietnia do 1 czerwca 2017 roku

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk, stopklatka z wideo „Niewidzialna Ściana”, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka w sztuce

Od 28 kwietnia do 1 października 2017 roku

Tezi Gabunia, „Włóż głowę do galerii (Luwr”), 2015–2016, instalacja, 50 × 82 × 50 cm, dzięki uprzejmości T. Gabunii, Popiashvili Gvaberidze Window Project, Tbilisi (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tu jesteśmy

Wybrane prace z kolekcji Krzysztofa Musiała

Od 28 kwietnia do 15 sierpnia 2017 roku

Henryk Stażewski, „Kompozycja nr 33”, 1975, akryl, płyta, fot. Agata Ciołek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Bratislava pro Wratislavia / Wratislavia pro Bratislava

Od 27 kwietnia do 3 czerwca 2017 roku

Martin Špirec, „Morze spokoju”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Okupanci. Niemcy w Krakowie

Od 27 kwietnia do 29 października 2017 roku

Żołnierz niemiecki na moście Dębnickim pozujący do zdjęcia na tle Wawelu. Na rewersie odręczny podpis: „Przed wyruszeniem transportu z Krakowa do Berdyczowa” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Presja istnienia

Od 21 kwietnia do 12 maja 2017 roku

Piotr Ambroziak, „Urban cave III”, akryl, spray, 2017 (źródło: materiały autora)

Henryk Stażewski. Kolekcja sztuki XX wieku

Od 21 kwietnia do 11 czerwca 2017 roku

Henryk Stażewski, bez tytułu, poł 70. XX ., fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR