W niedzielę, 4 października zapadł werdykt jury 18. Nagrody Literackiej Nike – laur otrzymał Karol Modzelewski za autobiografię Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca. Czy to zwycięstwo przesłonił skandal?

Prezentujemy opinię Pawła Brzeżka i zachęcamy do dyskusji.

Redakcja O.pl

Nagroda Literacka Nike 2014 – statuetka (źródło: materiały prasowe organizatora)

Nagroda Literacka Nike 2014 – statuetka (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zgodnie z werdyktem jury tegorocznej edycji Nagrody Literackiej Nike, uhonorowany został Karol Modzelewski za swoją autobiografię Zajeździmy kobyłę historii. Wyznania poobijanego jeźdźca. Bez wątpienia jest to książka ważna i wybitna, tym gorzej dla niej, że już od kilkunastu dni wynik obrad jury i tak nie miał znaczenia, a wszystko za sprawą obyczajowego skandalu, który rozpętał się wokół jednego z autorów nominowanych do tej nagrody. Smutne to i znaczące, że w kontekście należącego do najważniejszych wydarzeń kulturalnych w Polsce, w mediach pojawiły się tak mało eleganckie tytuły, jak Szambo w salonie czy Gówno wpadło do wentylatora i chlapie. Jedno jest pewne – nie zdarzyło się już od dawna, żeby kwestie literackie (albo – precyzyjniej – okołoliterackie) zagościły w brukowcach. Wszystko to każe zastanowić się: co to było – blamaż elity intelektualnej, polityczna prowokacja (polityczna w wymiarze genderowym rzecz jasna), artystyczny performance?

Wróćmy jednak na chwilę do laureata nagrody. Książka Modzelewskiego to bardzo ważny dokument, będący bogatą refleksją na temat ostatnich dziesięcioleci, opowiadający w sposób subiektywny, ale przez to arcyciekawy, powojenną historię Polski. Historia ta jest o tyle godna uwagi, że opowiedziana jest przez człowieka, którego bardzo trudno scharakteryzować – Polaka trochę z wyboru (Modzelewski urodził się w Moskwie jako syn łotewskiej Żydówki i Rosjanina, ale wychowany został przez ojczyma – Polaka), wychowanego na komunistę, ale członka opozycji demokratycznej, profesora mediewistyki, autora słynnej książki Barbarzyńska Europa, polityka i intelektualistę. Kiedy tak wybitna, tak interesująca postać, podejmuje się spisania swojej autobiografii, pozycja taka musi stać się lekturą obowiązkową.

Tym większy niesmak budzi internetowa przepychanka Ignacego Karpowicza i Kingi Dunin, której szczegółów nie warto tutaj przytaczać, nie chciałbym przecież schodzić do poziomu tabloidu. Jednak zaznaczyć trzeba, że tak ostentacyjne pranie brudów przez osoby cenione w środowisku, to działanie na szkodę nie tylko samych zainteresowanych, ale też całego środowiska. Nie chcę moralizować – szczegóły z intymnego życia artystów zawsze budziły zainteresowanie i emocje, co w niektórych wypadkach dodatkowo wzmacniało artystyczną potrzebę prowokacji i obyczajowego hardcore’u, jednak widowisko niedawno nam zaserwowane, ma znamiona absolutnie infantylnego ekshibicjonizmu. Pamiętać trzeba, że nawet szokowanie wymaga od artysty zbudowania atmosfery tajemniczości i zaintrygowania, co raczej nie jest osiągalne, kiedy epatuje się szczegółami, kto z kim i na jak dużym łóżku.

Dlatego apeluję: Drodzy Państwo! Piszcie książki, nie oświadczenia na facebooku!

Panie Karolu – przykro mi, że Nike, którą Pan zasłużenie zdobył, ma podcięte skrzydła.

Panie Ignacy – gratuluję nakładów wysprzedanych na pniu.

Pani Kingo – radziłbym następnym razem ostrożniej korzystać z wentylatora.

Paweł Brzeżek jest krytykiem literackim, absolwentem Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego na kierunku filologia polska, stypendystą Uniwersytetu Florenckiego (Facoltá di Lettere e Filosofia). Zajmuje się dziennikarstwem kulturalnym, krytyką literacką, a także prowadzeniem zajęć kreatywnego pisania.

Komentarze (3) do artykułu “Nike 2014: literatura w cieniu skandalu”

  1. Jeszcze literatura nie umarła, póki żyją skandaliści!

  2. Nie wiem o jaki skandal chodzi z udziałem Kingi Dunin i Ignacego Karpowicza, czytam już po raz któryś, że takowy był.
    Odczuwam smutek nie tylko dlatego, że pośrednio “ofiarą” skandalu został Karol Modzelewski, wielki moralny autorytet, mądry i skromny człowiek, ale pośrednio również znany mi doskonale prof. Janusz Dunin, ojciec Kingi, człowiek niezwykle delikatny, taktowny, empatyczny, o nieskończonej wiedzy…
    Okazuje się, że pozostaje aktualna zasada – jak nie można wejść do świata sztuki talentem, to trzeba skandalem…

    • Paweł

      Wystarczy zrobić risercz w Internecie, chociaż może lepiej zaniechać tego typu działań i żyć w słodkiej nieświadomości.

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Otwarcie Muzeum Podgórza

Od 26 do 29 kwietnia 2018 roku

Muzeum Podgórza, fot. Andrzej Janikowski, MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

Moc Natury. Henry Moore w Polsce

Od 21 kwietnia do 9 września 2018 roku

Henry Moore w swoim studiu z rzeźbą „Upright Internal/ External Form”, 1954 (źródło: materiały prasowe organizatora)

IV Międzynarodowy Festiwal Sztuki i Muzyki Incident / Accident

Od 21 kwietnia do 27 maja 2018 roku

Franz Sattler, Weiz, Austria (źródło: materiały prasowe organizatora)

Barwny świat wielu form – szkło artystyczne i użytkowe z huty w Ząbkowicach

Od 27 kwietnia do 30 września 2018 roku

Popielnica z zestawu „Asteroid”, Jan Sylwester Drost, Ząbkowice, 1960–1966, ze zbiorów Muzeum w Gliwicach, fot. B. Kubska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Mykola Ridnyi. Twarzą do ściany

Od 20 kwietnia do 15 czerwca 2018 roku

Mykola Ridnyi, „Blind Spot” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jarosław Kukowski i uczniowie

Od 5 do 30 kwietnia 2018 roku

Piotr Lemke, „No. 1”, akryl i olej na płycie, 100x80 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tu strzyka, tam łupie, ale rży. A sumienie kąsa. Tadeusz Brzozowski – inspiracje, konteksty, ślady

Od 22 kwietnia do 29 lipca 2018 roku

Tadeusz Brzozowski, „Spisa”, 1984, olej, płótno, własność prywatna (źródło: materiały prasowe organizatora)

12. IN OUT Festival Taniec/Obraz

Od 20 do 22 kwietnia 2018 roku

César Brodermann „Are you holding me, or am I holding myself?”, USA 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Weekend Księgarń Kameralnych

Od 20 do 23 kwietnia 2018 roku

Warszawski Weekend Księgarń Kameralnych (źródło: materiały prasowe organizatora)

Projekt wystawienniczy Buddyzm

Od 15 kwietnia do 26 sierpnia 2018 roku

„Fudō Myōō”, Yamada Goro (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR