6. Grolsch ArtBoom Festival w Krakowie: Monika Kozub, Ciepło/Zimno, 08.06.-22.06.2014 r.

Monika Kozub jest autorką projektu nagrodzonego w ramach konkursu Fresh Zone na 6 .Grolsch ArtBoom Festival w Krakowie, który w tym roku odbywa się w przestrzeni Nowej Huty.

Katarzyna Golec: Każdy projekt ma swoją historię. Realizowanie projektu Ciepło/Zimno w Nowej Hucie nie jest przypadkowe?

Monika Kozub: Urodziłam się w Nowej Hucie i chyba dlatego tak mi zależało, aby wziąć udział w tym projekcie. W momencie nadsyłania zgłoszeń przebywałam jednak w Warszawie. Stwierdziłam, że żałowałabym, gdybym nie spróbowała. Całe życie mieszkałam na Osiedlu Kolorowym. W tym miejscu wyjaśnia się temat schronów. Mam jeden pod swoim blokiem. Jako dziecko bawiłam się w jego pobliżu. Nazywaliśmy go „domkiem”, bo tak wygląda – mały z czterospadowym daszkiem, mniej więcej półtora na półtora metra i o wysokości dopasowanej do wzrostu dziecka. To miłe, ciepłe wspomnienia. Wszystkie ciasta oraz chleby uformowane z błota były pieczone obok albo na schronie. Stwierdziłam, że to jest przecież doskonały temat. Odkryłam, że schronów jest zdecydowanie więcej, niż mi się wydawało. Zaczęłam czytać artykuły im poświęcone, wchodzić na różne fora. Okazuje się że jest bardzo dużo ludzi, którzy są zainteresowani tym tematem. Próbowałam również stworzyć ich mapę. Zdałam sobie też sprawę, że istnieją różne modele schronów; do tamtej pory sądziłam, że wszystkie schrony wyglądają tak, jak mój – że taki powinien być wzorcowy schron.

Monika Kozub, „Ciepło/Zimno”, 6. Grolsch ArtBoom Festival w Krakowie, 2014 (źródło: dzięki uprzejmości Katarzyny Golec)

Monika Kozub, „Ciepło/Zimno”, 6. Grolsch ArtBoom Festival w Krakowie, 2014 (źródło: dzięki uprzejmości Katarzyny Golec)

W moim projekcie uwzględniłam ich odmienne kształty. Wybrałam między innymi te obiekty, które zaprojektowano na planie koła, jak również i klasyczne czterospadowe „domki”. Jeden schron ma na przykład wielki czterospadowy dach, ale za to jest niziutki. „Zapakowane” schrony również nie stają się identyczne.

W jaki sposób projekt Ciepło/Zimno wpisuje się w ideę Festiwalu ArtBoom?

Kiedy zaczęłam się zastanawiać nad projektem, myślałam przede wszystkim o tym, co to znaczy „redefinicja Nowej Huty”. Nie chciałam stawiać żadnych tez, posługiwać się uproszczeniami czy stereotypami. Stwierdziłam, że najlepiej byłoby, gdyby ludzie po prostu przyjechali tutaj – niejako weszli w ten projekt, by mogli zobaczyć różne miejsca w Nowej Hucie, by wypracowali sobie nowe hasła do aktualnej definicji Nowej Huty. Wydaje mi się, że największa wartość tej dzielnicy kryje się w osiedlach. Jest tam zielono, spokojnie, architektura została dostosowana do tego, jak człowiek żyje i co mu jest potrzebne do życia. Wszystkie kwartały wokół Placu Centralnego zbudowano tak, by tworzyły małe enklawy. Ograniczenie przestrzeni, charakterystyczne dla współczesnych ogradzanych osiedli, w Nowej Hucie rozwiązano poprzez specyficzne ustawienie budynków, które tworzą wewnątrz małe dziedzińce. Znajdują się w nich przedszkola oraz szkoły. Oczywiście nie jest to jedyny tego typu przykład architektury w Polsce.

Czy mogłaby Pani przypomnieć główną ideę, przesłanie projektu Ciepło/Zimno?

Postanowiłam zrobić coś, co uwidoczni schrony na nowo, pozwoli je dostrzec ludziom, którzy mieszkają w Nowej Hucie i są do nich przyzwyczajeni oraz zwróci uwagę tych, którzy przyjadą tutaj po raz pierwszy. Zastanawiałam się, jakie działanie mogłoby „spiąć” formalną i ideową stronę zagadnienia schronów. Kluczem stała się antynomia ciepło-zimno. Ciepło dlatego, że posiadam miłe wspomnienia związane ze schronami z dzieciństwa. To miejsca, w których możemy się schować, poczuć się bezpiecznie. Z drugiej strony obiekty te kojarzą się z sytuacją opresji, tworzone są przecież, by dać ludziom schronienie na wypadek zagrożenia. Schrony zaczęto budować w 1950 roku, kiedy ZSRR bało się wojny atomowej. Uważano, że Nowa Huta, ze względu na produkcję stali, jest istotnym celem. Postanowiono, że pod każdym blokiem, który będzie nowobudowany, taki schron się pojawi. Hasło Zimnej Wojny zderzyłam więc z ciepłymi wspomnieniami, charakterystycznymi dla ostatnio tak popularnej fali nostalgii za PRL-em.

Czy udało dotrzeć się do informacji o ilości schronów znajdujących się na terenie Nowej Huty?

Podobno w Nowej Hucie zostało stworzonych trzysta schronów. Wlicza się do nich również te, które znajdują się na terenie samych zakładów Huty, kiedyś imienia Lenina, obecnie Sędzimira. Informacje te nie są rozpowszechnione. Niektóre osoby uważają, że liczbę schronów można uzyskać, udając się do odpowiedniej instytucji. Inni twierdzą, że nie, bo to cały czas jest tajne. Cały czas nad tym pracuję. Na tę chwilę jeszcze nie mogę potwierdzić, czy rzeczywiście są to dokładne dane.

Monika Kozub, „Ciepło/Zimno”, 6. Grolsch ArtBoom Festival w Krakowie, 2014 (źródło: dzięki uprzejmości Katarzyny Golec)

Monika Kozub, „Ciepło/Zimno”, 6. Grolsch ArtBoom Festival w Krakowie, 2014 (źródło: dzięki uprzejmości Katarzyny Golec)

Projekt ten daje ogromną szansę na obserwację reakcji mieszkańców Nowej Huty, poznanie ich punktu widzenia. Czy okazują zainteresowanie?

Jestem zaskoczona bardzo pozytywnymi reakcjami. Mieszkam w Nowej Hucie i nie zgadzam się ze stereotypem, że mieszka tu sama zła młodzież i ludzie, którzy nie lubią innych. Część mieszkańców chce zadawać pytania, ale trochę się wstydzą. Bardzo podobają mi się niektóre teorie dotyczące mojego projektu. Usłyszałam, że te opakowywanie schronów jest przed tym, żeby szczury nie wychodziły z nich na zewnątrz.

Podsumowując Ciepło/Zimno w liczbach, ile schronów zostanie opakowanych?

Planowałam opakować około trzydziestu. Teraz widzę, że będzie ich mniej. Okazuję się, że niektóre schrony są dla nas niedostępne. Staramy się jednak nie poddawać.

W jaki sposób teraz wykorzystywane są schrony?

Bardzo różnie. Jeżeli są to schrony, które są pod blokami prywatnymi, to w dużej części zostały one niejako udomowione i zamienione na piwnice. W moim bloku schron służy do zebrań wspólnoty mieszkańców. Te które znajdują się pod przedszkolami oraz szkołami często pełnią funkcję magazynów. Pod kinem Światowid mieści się ogromny schron. Ma około trzy tysiące metrów kwadratowych. Na pewno jest jednym z największych tutaj obiektów tego typu.

Monika Kozub, „Ciepło/Zimno”, 6. Grolsch ArtBoom Festival w Krakowie, 2014 (źródło: dzięki uprzejmości Katarzyny Golec)

Monika Kozub, „Ciepło/Zimno”, 6. Grolsch ArtBoom Festival w Krakowie, 2014 (źródło: dzięki uprzejmości Katarzyny Golec)

Postanowiła Pani wzbogacić projekt o nowy element…

Były plany zorganizowania wycieczki do wspomnianego schronu, na razie jednak ciągle prowadzimy na ten temat dyskusje. Może uda nam się gdzie indziej, w mniejszym obiekcie.

Przewiduje Pani kontynuowanie badań, pogłębianie wiedzy dotyczącej omawianych obiektów, z czego powstałaby kolejna artystyczna inicjatywa?

Najpierw myślałam, że będzie to jednorazowy projekt, ale teraz otwierają się przede mną nowe możliwości, nawiązuję kolejne kontakty. Stwierdzam, że dużym błędem byłoby to porzucać. Zobaczymy gdzie mnie to zaprowadzi. Dużo czasu spędzam obecnie w Warszawie, a jeśli chcę ten projekt kontynuować, powinnam pozostać w Nowej Hucie.

Kiedy możemy się spodziewać zakończenia pierwszego etapu prac, a tym samym długo oczekiwanego spaceru?

Dziewiątego czerwca ruszamy, chociaż będzie to również ostatni dzień pakowania schronów. Przygotowujemy mapkę, która ułatwi przejście, spacer po obiektach. Udostępnimy ją w wersji pdf na stronie internetowej festiwalu, skąd będzie można ją ściągnąć i wydrukować. Mam świadomość, że jak ktoś przyjedzie tutaj pierwszy raz, to może się po prostu pogubić czy zniechęcić, a warto zobaczyć wszystkie schrony.

Co stanie się z projektem po zakończeniu Festiwalu?

To jest tymczasowy projekt. Po festiwalu zostanie on zdemontowany. Słyszałam o pomyśle – nie jestem jednak jego autorem, nie przypisuję więc sobie żadnych zasług z tego tytułu – aby folie zostawić dla bezdomnych, są to w końcu folie termoizolacyjne. Jedyne czego się obawiam, bo to ideowo jest piękne i rzeczywiście się z tym zgadzam, ale prawdopodobnie będą one na tyle poszarpane w momencie, w którym je zdemontujemy, że nie nadadzą się do jakiegokolwiek użytku. Natomiast te, które mi zostaną, na pewno rozdam.

1 komentarz do artykułu “Ciepło/Zimno. Znajdź swój nowohucki schron”

  1. tom

    projekty, duperele, foliwanie, bzdury fejzukowego pokolenia:( Nie zycze sobie foliowania “domkow” (jak nie wiesz, co to jest, to nie osmieszaj sie – to sa czerpnie, w zaawansowanych schronach wchodzily do komory filtrow, ale nie blokach) na moim podworku, jak zobacze folie, to bede wiedzial, kogo scigac. Schronow pod blokami de facto nie ma, sa piwnice, a jedynymi sladami pod blokami sa pancerne drzwi (takze ciekawe dla tych, co nie sa w stanie zobaczyc wiecej

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Rzeźbiarz

Lena Wicherkiewicz

Jerzy Jarnuszkiewicz, Dwoje, 1956, depozyt CRP w Orońsku (źródło: materiały Kwartalnika Rzeźby OROŃSKO)

Mój jedyny, mój najdroższy!

Monika Malessa-Drohomirecka

„Wszystko jak chcesz. O miłości Jarosława Iwaszkiewicza i Jerzego Błeszyńskiego” (źródło: materiały prasowe wydawcy)

Tam, gdzie teraz – sztuka w procesie

Agnieszka Cieślak

Widok wystawy „Tam, gdzie teraz”, Galeria Labirynt w Lublinie, 2017, fot. Wojciech Pacewicz (źródło: materiały organizatora)

Globalna wioska, czyli Inne Brzmienia 2017

Wojciech Michalski

Tik Tu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka i mózg

Zuzanna Sokołowska

Małgorzata Jabłońska, „Neuro.Szkice” (źródło: materiały prasowe organizatora)
więcej artykułów

Opinie

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Kierunek mebel

Od 20 lipca do 7 września 2017 roku

Barbara Stelmachowska, „Kuchnia zero” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Artists in Residence: Helytovych, Isychenko, Ugay

Od 28 lipca do 18 sierpnia 2017 roku

Andriy Helytovych (źródło: materiały prasowe organizatora)

Rewolucjoniści sztuki: Max Liebermann

Od 20 lipca do 13 października 2017 roku

Max Liebermann, „Gra w polo”, 1912, fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

IX Ogólnopolska Wystawa Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pięknych

Od 29 lipca do 27 sierpnia 2017 roku

Ogólnopolska Wystawa Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pięknych, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anita Owsianna. Defekt

Od 28 lipca do 27 sierpnia 2017 roku

Anita Owsianna, „Defekt” (źródło: materiały prasowe organizatora)

40. Europejska Konwencja Żonglerska

Od 22 do 30 lipca 2017 roku

Gandini (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alfabet sztuki

Od 21 lipca do 3 września 2017 roku

Magdalena Abakanowicz, „La Seur” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Carnaval Sztukmistrzów

Od 27 do 30 lipca 2017 roku

Carnaval Sztukmistrzów (źródło: materiały prasowe organizatora)

Adriatycka epopeja. Ivan Meštrović

Od 25 lipca do 5 listopada 2017 roku

Ivan Meštrović, „Historia Chorwatów”, Zagrzeb, 1932, brąz, autor fotografii: Filip Beusan (źródło: materiały prasowe organizatora)

Stale o Nowej Hucie

Od 18 lipca do 8 października 2017 roku

Wnętrze mieszkalnia na osiedlu w Nowej Hucie, lata 50. XX w., aut. fot. nieznany, wł. MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR