Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia w Gdańsku: Erwin van Doorn, Inge Nabuurs, Morze oczekuje Twojego powrotu, 14.02-13.04.2014 r.

 

Wystawa pt. Morze oczekuje Twojego powrotu, prezentowana w gdańskim Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia, to rodzaj współczesnej Wunderkamery, do której zaprasza nas dwójka holenderskich artystów – Erwin van Doorn i Inge Nabuurs. Na pierwszy rzut oka ekspozycja ściśle nawiązuje do tradycyjnego gabinetu osobliwości, stanowiącego przestrzeń do kontemplacji rozmaitych kuriozów wynalezionych w przeróżnych nietypowych zakątkach świata; składają się na nie dziwy natury, sensacje technologiczne, podejrzane znaleziska o wątpliwej proweniencji.

Erwin van Doorn i Inge Nabuurs, „Morze oczekuje Twojego powrotu”, CSW Łaźnia, Gdańsk, 2014, fragment ekspozycji, foto. Bartosz Górka (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Erwin van Doorn i Inge Nabuurs, „Morze oczekuje Twojego powrotu”, CSW Łaźnia, Gdańsk, 2014, fragment ekspozycji, foto. Bartosz Górka (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Wchodząc do sali wystawienniczej, natrafiamy na stylizowany szezlong, ulokowany tuż przy ciężkim klasycznym dębowym biurku z kałamarzem. Zostajemy zachęceni do ułożenia się na tej nietypowej „kozetce”, otoczonej mrocznymi fotografiami martwych natur wanitatywnych, z których wyzierają na nas puste oczodoły trupich czaszek, symbolizujące odwieczne memento mori. W takiej atmosferze, przy ściszonym świetle lamp – czując się po trosze jak Dr Jekyll i Mr. Hyde – odpowiadamy na zadawane nam w formie projekcji wideo pytania, wypełniając tym samym dość osobliwy kwestionariusz, którego wyniki pozwalają przypisać nam jeden z ośmiu typów osobowości, w jaki przeobrażamy się w sytuacjach konfliktowych, uosobionych np. przez mieszankę punka i pirata lub hiphopowca i sierżanta. Definicję naszej nowej tożsamości poznajemy z ust przedziwnych postaci męskich, odgrywanych przez manierycznie ucharakteryzowane kobiety – ma to miejsce w niewielkich dark roomach z projekcjami wideo, w dalszej części ekspozycji, przybierającej formę tajemniczego ciemnego labiryntu. Ogarnia nas poczucie lekkiego zagubienia, jakbyśmy raptem z bezpiecznej widowni teatralnej, o ustalonym porządku numerowanych siedzeń i oznaczonych literami alfabetu sektorów, trafili za kulisy, gdzie odgrywa się zgoła inny spektakl.

Wystawa Morze oczekuje Twojego powrotu jest swoistym fenomenem w kontekście dostępnej oferty instytucji prezentujących sztukę współczesną. Przyzwyczajeni do sterylnej przestrzeni white cube’u, tu wkraczamy w odważną barokową inscenizację, która jednakże, po wnikliwym przejrzeniu, okazuje się niebywale współczesna, gdyż nieustannie cytuje pop kulturę, czy to poprzez wplatanie w zaaranżowane, jakby powstałe z obiektów wyrzuconych przez fale przypływu na jednej z bezludnych wysp, klasycznie martwe natury, współczesnych przedmiotów-fetyszy (typu smycze do telefonów komórkowych czy nowoczesne zabawki-żołnierzyki), czy też z powodu cytowania popularnych piosenek, znanych ze światowych list przebojów, przez historycznie ucharakteryzowanych aktorów projekcji wideo. Dodatkowo efektownym chwytem jest, w kontekście mówienia o wystawie, posługiwanie się terminologią silnie zakorzenioną w historii sztuki, która w pewnym sensie sankcjonuje ten nietypowy pokaz, będący amalgamatem tradycji i popu w równym stopniu relewantnych.

Erwin van Doorn i Inge Nabuurs, „Morze oczekuje Twojego powrotu”, CSW Łaźnia, Gdańsk, 2014, fragment ekspozycji, foto. Bartosz Górka (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Erwin van Doorn i Inge Nabuurs, „Morze oczekuje Twojego powrotu”, CSW Łaźnia, Gdańsk, 2014, fragment ekspozycji, foto. Bartosz Górka (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Intrygująco współgrające opozycje mnożą się nie tylko na poziomie samych prac tworzących wystawę, ale przede wszystkim w obszarze jej scenografii, która przenosi widza z tradycyjnego muzealnego świata dwuwymiarowego do nowoczesnego 3D. To właśnie w drugiej części wystawy, po wejściu za czarne kotary, w kręte i enigmatyczne ścieżki wystawienniczego labiryntu, zaczyna się magia, światy mieszają się, uruchamiają się wszystkie zmysły. Martwe natury eksponowane w formie tradycyjnych fotografii na ścianach poprzedniej sali, teraz, za szybami gablot ukrytych w czarnych ścianach labiryntowej scenografii, przybierają formy pełnowymiarowe – wchodzimy w świat obrazów, odgrywamy je, stajemy się częścią dzieła sztuki, które wręcz osacza nas z każdej strony, opresyjnie nas zawłaszcza w gąszczu splątanych korytarzy, pozwalając nam błądzić, zwodząc nas lustrzanymi odbiciami, drogami bez wyjścia.

Erwin van Doorn i Inge Nabuurs, „Morze oczekuje Twojego powrotu”, CSW Łaźnia, Gdańsk, 2014, fragment ekspozycji, foto. Bartosz Górka (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Erwin van Doorn i Inge Nabuurs, „Morze oczekuje Twojego powrotu”, CSW Łaźnia, Gdańsk, 2014, fragment ekspozycji, foto. Bartosz Górka (źródło: dzięki uprzejmości organizatora)

Co zatem wyrzuca na brzeg morze? Z pewnością ekscytującą mieszankę, będącą efektem flirtu z historią, filozofią, psychologią, a przede wszystkim historią sztuki, zarówno z wielowiekową tradycją hanzeatyckiego Gdańska i jego związków z Niderlandami, jak i współczesną kulturą popularną; ten niezwykle frapujący palimpsest można odczytywać na wielu poziomach, zachęca on do przywdziania określonego kostiumu i odegrania swojej teatralnej roli na scenie wystawy.

MARTA WRÓBLEWSKA – historyk sztuki, filolog, menadżer kultury, kurator, krytyk artystyczny. Współpracuje m.in. z O.pl, Obiegiem, Arteonem, Artlukiem, Kwartalnikiem Fotografia, Kwartalnikiem Rzeźby OROŃSKO. Mieszka i pracuje w Gdańsku.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń