Katarzyna Kowalska: Gdzie, Pana zdaniem, jest miejsce rysunku pośród różnorodnego wachlarza wielu innych aktualnych dziedzin sztuki?

Mariusz Tarkawian: Rysunek w swojej jak najbardziej konwencjonalnej formie, na przykład wykonany ołówkiem 2b na papierze formatu A4, w świadomości krytyków sztuki oraz jej odbiorców nie zajmuje tak znaczącego miejsca jak chociażby malarstwo lub video art. Lecz nie należy się tym przejmować, ponieważ rysunek od zawsze towarzyszy wszystkim dziedzinom sztuki – w szkicach do obrazów, projektach instalacji, osobistych notatkach. Myślę, że dla wielu artystów zajmujących się najróżniejszymi mediami, rysunek jest w pewnym stopniu ważny może nawet w sposób sentymentalny, ponieważ prawie każdy zaczynał swoją edukację od rysowania. Reasumując, rysunek nie będąc na piedestale sztuk, mimo wszystko zawsze będzie jej stałym elementem, co mnie osobiście bardzo cieszy.

Mariusz Tarkawian, „Kuśmirowski w Galerii Białej”, 2005, dzięki uprzejmości artysty

Mariusz Tarkawian, „Kuśmirowski w Galerii Białej”, 2005, dzięki uprzejmości artysty

Czym dla Pana jest rysunek?

Rysunek jest sposobem komunikowania się podobnym do języka migowego, w którym to ręce mówią.

Gdzie, Pana zdaniem, znajduje się granica między rysunkiem przeznaczonym do notesu, a tym, który wisi na ścianach coraz to liczniejszych wystaw?

Nie widzę tu żadnych granic ani powodu dla którego miałyby one istnieć.

Z jakim stosunkiem do rysunku spotyka się Pan w środowisku artystycznym jak i galeryjnym?

Jest to stosunek pozytywny, prawdopodobnie wynikający ze stopniowego wzrostu zainteresowania rysunkiem w ciągu ostatnich lat. Chociażby cykl artykułów w Kunstforum z 2010 roku pt. „Zeichnen zur zeit – einzelporträts” prezentujący sylwetki współczesnych artystów zajmujących się także lub tylko rysunkiem może być tego przykładem.

Poza tym, kiedy rysuję ludzi na żywo, spotykam się z życzliwym odbiorem i daje mi to ogromną satysfakcję. Chyba odzwyczailiśmy się od tego, że ktoś w barze albo w galerii może nas narysować.

A podczas wspomnianych przez Pana spotkań z „życzliwym odbiorem”, na co odbiorcy zwracają szczególną uwagę?

Jak już wspomniałem, rzadko mamy okazję być narysowanym, stąd portretowani odbiorcy są niejako mile zaskoczeni, a kiedy wyjdą na rysunku podobni do siebie, radość jest jeszcze większa. Może są to mało znaczące, trywialne rzeczy, ale jeżeli na krótką chwilę mogą spowodować uśmiech na czyjejś twarzy, to już coś.

Jaką rolę odgrywa, Pana zdaniem, rysunek we współczesnej kulturze zdominowanej przez coraz to bardziej różnorodne media?

Trudno mi odpowiedzieć na to pytanie ale być może odgrywa on rolę bardzo romantycznego, intymnego ale też chłodnego środka wyrazu. Rysując na papierze nie mamy klawiszy ctr+z pod ręką, a nawet jeśli wytrzemy linię gumką i tak pozostanie ślad na papierze, co sprawia, że jest to bardzo ludzkie, bo sami popełniamy błędy. A kiedy uda nam się narysować linię idealnie, mamy satysfakcję z prostej rzeczy, którą w końcu zrobiliśmy własnymi rękami.

Pana prace często są komentarzem do aktualnej sytuacji czy to w życiu codziennym czy też scenie artystycznej. Czym dla Pana jest rzeczywistość i w jaki sposób rysunek może oddać w pełni jej istotę?

O rety, czym jest dla mnie rzeczywistość? Jeszcze nie wiem, na pewno czerpię z niej dużo inspiracji, ale spróbuję odpowiedzieć na drugie pytanie o to w jaki sposób rysunek może oddać jej istotę, o ile rysunkiem w ogóle można tego dokonać. Dla tej rozmowy przypuśćmy, że tak.

Zatem, rysując od dzieciństwa i patrząc teraz na te wszystkie zachowane prace, których mam już około 8000, widzę, że rysunek może pokazać nam namacalnie banalną kruchość i nietrwałość rzeczywistości. Prawdopodobnie nie jest to jej istotą, ale na pewno ważnym składnikiem.

Uważam, że w naszych czasach rysunek na kartce papieru w kratkę jest bardziej efemeryczny od fotografii. Nawiasem mówiąc, brakuje mi rysunku reportażowego w gazetach, teraz to by było coś!

A w czym tkwi wspomniana przez Pana efemeryczność rysunku?

Dla mnie efemeryczność rysunku tkwi w niedokończonych liniach, delikatnym papierze podatnym na uszkodzenia, graficie ołówka. Mam świadomość, że brzmi to bardzo patetycznie (sam nie znoszę patosu) ale wygląda na to, że rysunek ma taki charakter.

Autor pracy: Mariusz Tarkawian, dzięki uprzejmości artysty

Autor pracy: Mariusz Tarkawian, dzięki uprzejmości artysty

Kiedy, Pana zdaniem, rysunek staje się najbardziej przemawiający i przekonywujący?

Kiedy nie jest wymęczony, ale spontaniczny albo bardzo matematycznie opracowany. Kiedy jest wynikiem pasji rysującego i kryje się za nim jakaś idea.

Jakie perspektywy i wyzwania stoją przed rysunkiem na współczesnej scenie artystycznej i dzisiejszym rynku sztuki?

Perspektywy są, jak najbardziej, on będzie zawsze gdzieś się przejawiać na scenie artystycznej i łączyć z innymi dziedzinami. Wyzwaniem może być to, aby w świadomości społecznej zmienić podejście do rysunku jako infantylnego środka wyrazu. Jeśli chodzi o rynek sztuki, trudno mi powiedzieć. Najpierw należało by się zastanowić czy rynek sztuki w Polsce istnieje. Nie wiem.

Czy Pana zdaniem, nawiązując do tytułu wystawy w białostockim Arsenale w 2012 r., rysunek powrócił w wielkim stylu?

Nie, bo on nie musiał nigdzie powracać, on zawsze był. Owszem, tytuł wystawy jest bardzo wymowny i sugeruje pewien zwrot ku rysunkowi, jednak dla mnie takie określenia w rodzaju, powrót malarstwa, czy powrót rysunku, należy traktować z przymrużeniem oka, są one ryzykowne.

Jaki potencjał kryje w sobie rysunek w obliczu rozwoju sztuki na najbliższe lata?

Może stać się jednym ze sposobów, za pomocą którego artysta w sposób bardzo prosty i klarowny, a nawet zabawny przekaże nam swoje idee, manifesty. Spójrzmy chociażby na sztukę Dana Perjovski’ego, którego bardzo cenię.

Rysunek w obliczu rozwoju sztuki ma potencjał, bo można rysować wszędzie, bez prądu, bez wi-fi, a wraz z rozwojem technologii może on z powodzeniem wchodzić w kontakt z innymi dziedzinami, jak chociażby z muzyką. Wystarczy podpiąć mikrofony kontaktowe pod papier (których działanie można porównać do sposobu działania lekarskiego stetoskopu) i stworzymy wtedy ciekawy instrument na którym gra się rysując. Krótko mówiąc, jest duży potencjał.

Dziękuję za rozmowę.

KATARZYNA KOWALSKA (1990) – historyk sztuki. W latach 2012–2015 redaktor O.pl Polskiego Portalu Kultury w działach sztuk wizualnych i fotografii. Od 2015 roku pracuje na stanowisku specjalistki ds. sponsoringu w lubelskich Warsztatach Kultury. Studia na Uniwersytecie Jagiellońskim (2009–2014) pozwoliły jej na postawienie pierwszych kroków na ścieżce kariery kuratora sztuki. Efektem była wystawa zbiorowa artystów z Kolekcji Małopolskiej Fundacji Muzeum Sztuki Współczesnej pt. Kukułcze Jajo w tarnowskim BWA (20.09–16.11.2014) oraz indywidualny kuratorski projekt – ekspozycja fotografii Zbigniewa Łagockiego pt. Pozdrowienia z Muszyny! w Galerii Starej Łódzkiego Domu Kultury (13.12.2014–17.01.2015). Aktualnie odbywa studia podyplomowe z Nowoczesnej Promocji w Szkole Głównej Handlowej (2014/2015).

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Opinie

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Balkan Playground. Michał Korta

Od 25 października do 3 grudnia 2017 roku

Michał Korta, cykl „Balkan Playground” (Randa, egipska reprezentacja karate, Sutomore, Czarnogóra), 2014 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu

Od 20 października do 30 listopada 2017 roku

Józef Robakowski, „Ćwiczenia na 2 ręce” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Cukiernia Europa

Od 19 października 2017 do 25 listopada 2017 roku

Aleksandar Stankoski, Ostatnia wyprawa, 100 x 70, olej na kartonie, 1992 (źródło: materiały prasowe organizatora)

8. Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja

Od 19 do 22 października 2017 roku

 Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami

Od 19 października do 21 października 2017 roku

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami (źródło: materiały prasowe organizatora)

Inwencja i naśladownictwo. Dawna grafika włoska

Od 17 października do 17 grudnia 2017 roku

Gaetano Cottafavi, „Wodospad na rzece Aniene koło Tivoli”, 1835 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Dziekanka artystyczna

Od 16 października do 24 listopada 2017 roku

Mirosław Bałka, „Good God” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Tradycji Literackich

Rozdział I: Mickiewicz / Różewicz

Od 14 października do 16 listopada 2017 roku

Ballady i Romanse (źródło: materiały prasowe organizatora)

Modernizm udomowiony

Współczesna architektura chińska

Od 13 października 2017 roku do 7 stycznia 2018 roku

Projekt: Warsztat wyrobu cukru trzcinowego w gminie Zhangxi, powiat Songyang, Studio: DnA _Design and Architecture (źródło: materiały prasowe organizatora)

Centralna, Środkowo-Wschodnia

Od 13 października do 23 listopada 2017 roku

Ivars Gravlejs, „FUCK” (Early Works), 1994 źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR