W tekście Stracone szanse, fragmentaryczne sukcesy, będącym krytycznym podsumowaniem roku 2013 w architekturze, Irma Kozina pisała:

(…) architekt nie działa nigdy w próżni. Jego aktywność zawodowa jest wypadkową wielu czynników, z których najważniejszym jest logiczne i funkcjonalne zarysowanie programu budowli, a kolejnym – sensowne ustawienie kwestii finansowych. Kondycja polskiej architektury w roku 2013 jest przede wszystkim odzwierciedleniem sytuacji ekonomicznej, polityki władz różnych szczebli oraz intencji i poziomu inwestorów działających na terenie naszego kraju. Talent i umiejętności zawodowe polskich projektantów są w dużej mierze zakładnikami zleceniodawców oraz fundatorów wznoszonych współcześnie budowli.

Prezentując najbardziej udane realizacje architektoniczne 2013 roku w ujęciu Irmy Koziny, zachęcamy do ponownej lektury artykułu autorki, a także do dyskusji – budowania własnych subiektywnych rankingów.

 

Muzeum Historii Żydów Polskich, Warszawa, proj. Lahdelma & Mahlamäki Oy, Helsinki, kier. Rainer Mahlamäki, real. 2012-2013 (źródło: Wikimedia Commons)

Muzeum Historii Żydów Polskich, Warszawa, proj. Lahdelma & Mahlamäki Oy, Helsinki, kier. Rainer Mahlamäki, real. 2012-2013 (źródło: Wikimedia Commons)

 

1. Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie, arch. Rainer Mahlamäki.

Muzeum Historii Żydów Polskich, Warszawa, hol główny, proj. Lahdelma & Mahlamäki Oy, Helsinki, kier. Rainer Mahlamäki, real. 2012-2013 (źródło: Wikimedia Commons)

Muzeum Historii Żydów Polskich, Warszawa, hol główny, proj. Lahdelma & Mahlamäki Oy, Helsinki, kier. Rainer Mahlamäki, real. 2012-2013 (źródło: Wikimedia Commons)

Obiekt ten został zaprojektowany przez biuro fińskiego architekta Rainera Mahlamäki, w następstwie wygrania międzynarodowego konkursu. Bez wątpienia sprawna realizacja tego – niezwykle prestiżowego – stołecznego muzeum, adekwatność jego formy do funkcji i niemal bezproblemowa aranżacja ekspozycji są dzisiaj możliwe właściwie tylko dlatego, że w najważniejszym etapie planowania gmachu za jego program funkcjonalny odpowiadał Jeshajahu „Shaike” Weinberg, który upierał się, by koncepcję wystawienniczą dookreślono w niemal najdrobniejszych szczegółach już na etapie wstępnym, zanim architektom postawione zostanie zadanie, by dla wykoncypowanej przez specjalistów ekspozycji stworzyć odpowiednią skorupę.

 

 

2. Małopolski Ogród Sztuki w Krakowie, arch. Ingarden i Ewý.

Małopolski Ogród Sztuki, Kraków, proj. Ingarden & Ewý, 2013, fot. Krzysztof Ingarden (źródło: dzięki uprzejmości Krzysztofa Ingardena)

Małopolski Ogród Sztuki, Kraków, proj. Ingarden & Ewý, 2013, fot. Krzysztof Ingarden (źródło: dzięki uprzejmości Krzysztofa Ingardena)

Niejednokrotnie zresztą inwestorzy wręcz oczekują od architektów przyjęcia na siebie roli menedżerów, którzy wymyślą i opracują program budowli tak, że przyczyni się ona do rozwiązania miejscowych trudności gospodarczych. Tego oczekiwano między innymi od Franka O. Gehry’ego, gdy zaproszono go do udziału w zamkniętym konkursie na siedzibę muzeum Guggenheima w Bilbao. Zapewne – w nieco może mniejszej skali – takiego efektu spodziewano się również po rozwiązaniu architektonicznym Małopolskiego Ogrodu Sztuki, zaproponowanym przez biuro projektowe Ingarden & Ewý. Choć to niezwykle wysmakowana budowla, nagradzana w 2013 roku w wielu konkursach, w której wielofunkcyjną salę widowiskową poprzedza półotwarty ogród i która swą ceramiczno-szklaną fasadą subtelnie wpisuje się w lokalny kontekst, jej funkcjonowanie nie w pełni zaspokaja nadzieje i oczekiwania użytkowników. Koncepcji architektonicznej można tam postawić właściwie tylko jeden zarzut: jej twórcy zmuszeni byli kształtować program użytkowy obiektu zgodnie z wymaganiami narzuconymi przez dysponentów unijnych funduszy, niekoniecznie adekwatnie do konkretnych warunków i potrzeb krakowian, którzy spodziewali się na przykład tego, że przy znajdującej się w MOS-ie mediatece będzie funkcjonować księgarnia oraz sklep muzyczny.

Małopolski Ogród Sztuki, Kraków, Sala Teatralno-Koncertowa, proj. Ingarden & Ewý, 2013, fot. Krzysztof Ingarden (źródło: dzięki uprzejmości Krzysztofa Ingardena)

Małopolski Ogród Sztuki, Kraków, Sala Teatralno-Koncertowa, proj. Ingarden & Ewý, 2013, fot. Krzysztof Ingarden (źródło: dzięki uprzejmości Krzysztofa Ingardena)

 

3. Zagospodarowanie placu Nowy Targ we Wrocławiu, arch. Roman Rutkowski Architekci.

Plac Nowy Targ we Wrocławiu, proj. Roman Rutkowski Architekci, fot. Jarosław Ceborski, 2013 (źródło: dzięki uprzejmości Romana Rutkowskiego)

Plac Nowy Targ we Wrocławiu, proj. Roman Rutkowski Architekci, fot. Jarosław Ceborski, 2013 (źródło: dzięki uprzejmości Romana Rutkowskiego)

Plac Nowy Targ we Wrocławiu, proj. Roman Rutkowski Architekci, fot. Jarosław Ceborski, 2013 (źródło: dzięki uprzejmości Romana Rutkowskiego)

Plac Nowy Targ we Wrocławiu, proj. Roman Rutkowski Architekci, fot. Jarosław Ceborski, 2013 (źródło: dzięki uprzejmości Romana Rutkowskiego)

4. Gdański Teatr Szekspirowski, arch. Renato Rizzi.

Gdański Teatr Szekspirowski, proj. Renato Rizzi (źródło: materiały prasowe Teatru)

Gdański Teatr Szekspirowski, proj. Renato Rizzi (źródło: materiały prasowe Teatru)

Gdański Teatr Szekspirowski, proj. Renato Rizzi (źródło: materiały prasowe Teatru)

Gdański Teatr Szekspirowski, proj. Renato Rizzi (źródło: materiały prasowe Teatru)

 

5. Dom Etgara Kereta w Warszawie, arch. Jakub Szczęsny.

Dom Kereta w Warszawie, proj. Jakub Szczęsny, fot. Bartek Warzecha (źródło: dzięki uprzejmości Fundacji Polskiej Sztuki Nowoczesnej)

Dom Kereta w Warszawie, proj. Jakub Szczęsny, fot. Bartek Warzecha (źródło: dzięki uprzejmości Fundacji Polskiej Sztuki Nowoczesnej)

Dom Kereta w Warszawie, proj. Jakub Szczęsny, fot. Bartek Warzecha (źródło: dzięki uprzejmości Fundacji Polskiej Sztuki Nowoczesnej)

Dom Kereta w Warszawie, proj. Jakub Szczęsny, fot. Bartek Warzecha (źródło: dzięki uprzejmości Fundacji Polskiej Sztuki Nowoczesnej)

 

Dodaj komentarz


Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń