64. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie, sekcja Forum, 6.02-16.02.2014 r.

 

W 2003 roku statystowałam w niemieckiej ekranizacji powieści Michela Houellebecqa Cząstki elementarne w reżyserii Oscara Roehlera. Do niewielkiej rólki wybrano właściwie moją szesnastoletnią wówczas córkę, ja natomiast przebywałam na planie tylko jako osoba towarzysząca. W pewnym momencie pani z produkcji zaproponowała mi niemy epizod bufetowej serwującej napitki, cukierki i lody. Ucharakteryzowana na sprzedawczynię z lat osiemdziesiątych, ubrana w bluzkę z kołnierzykiem, biały kitel, z wiszącymi na szyi złotymi łańcuszkami i utapirowanym kokiem, stanęłam przed kamerą. Niestety później scenę tę wycięto. Owa przygoda jednak wywołała moje zainteresowanie twórczością autora Cząstek elementarnych.

Guillaume Nicloux i Michel Houellebecq, 64. Berlinale, 2014, fot. Alexandra Hołownia (źródło: dzięki uprzejmości A. Hołowni)

Guillaume Nicloux i Michel Houellebecq, 64. Berlinale, 2014, fot. Alexandra Hołownia (źródło: dzięki uprzejmości A. Hołowni)

Dlatego z przyjemnością obejrzałam emitowany w tym roku w sekcji Forum 64. Festiwalu Berlinale film Guillaume’a Nicloux zatytułowany The Kidnaping Of Michel Houellebecq (Porwanie Michela Houellebecqa). Reżyser przedstawił absurdalną historię uprowadzenia pisarza z jego paryskiego mieszkania na peryferie miasta przez handlarzy złomu. Aktorzy głównie improwizowali, gdyż Nicloux posiadał tylko zarys scenariusza. Grający samego siebie Houellebecq stworzył wyjątkowo sympatyczną postać. Ten introwertyczny, napuszony, ekstrawagancki dandys, znany z nietolerancji wobec islamu, zszedł z piedestału pomiędzy lud. Widz ma okazję polubić więzionego bohatera, nawiązującego bezpośredni, kumplowski kontakt ze swymi kidnaperami. Mimo, że były ochroniarz Karla Lagerfelda, Luk, atletyczny Mathieu oraz bokser Maxime bardziej preferowali kult ciała niż ducha, to odnosili się do swej rachitycznej, niepozornej ofiary z wielkim szacunkiem. Rozpieszczali leżącego w pokojowym zaciszu, w kajdankach, intelektualistę. Przynosili mu papierosy, czerwone hiszpańskie wino, kanapki, dostarczyli mu nawet powieść Diderota, Zakonnica (w zeszłym roku w sekcji konkursowej 63. Berlinale Guillaume Nicloux pokazał filmową wersję tej książki). Na urodziny podarowano Houellebecqowi tort – elementem podarunku była również okoliczna prostytutka, Fatima. Zadowolony, uśmiechnięty i wcale nie tęskniący za wolnością autor z przyjemnością rozprawiał na temat własnych teorii i upodobań. Krytykował Unię Europejską, niszczącą, jego zdaniem, państwa narodowe w imię demokracji. Informował o swej niechęci do Romów i szwedzkiego dizajnu.

Niskobudżetowy film znakomicie bawił publiczność, a sam Houellebecq był wręcz komiczny. Przez jakiś czas na ekranie słyszeliśmy też język polski. Nic w tym dziwnego, właściciel mieszkania w którym ulokowano literackiego gwiazdora miał polskie korzenie i zatrudniał u siebie rodaka. Michel Houellebecq ochoczo i z niezrozumiałą dla mnie pasją debatował na temat Polski. Podkreślał, że dla niego Polska kojarzy się z Polakami na uchodźstwie.

„Polska jest krajem specyficznym, który musiał walczyć o swoją niepodległość i wolność. Z tego powodu historia Polski, kiedyś okupowanej przez Prusy, Rosję, Austrię, a nawet, w dalekiej przeszłości, przez Szwedów, mocno ugruntowała dwieście pięćdziesięcioletnią tradycję polskiej emigracji. Do dziś Polacy mają kłopoty z własną tożsamością, w wyniku czego nadal masowo wyjeżdżają z kraju. Polska to dwudziestomilionowa Polonia egzystującą na stałe poza granicami swej ojczyzny. Ale czy Polacy lubią siebie wzajemnie?” – pytał Houellebecq.

Podczas trwania 64. Berlinale intelektualizujący reżyser i emanujący subtelnym, wewnętrznym urokiem, a jednocześnie impertynencki pisarz spotkali się z dziennikarzami. Mając możliwość rozmawiania z nimi, powróciłam do polskich wątków. Guillaume Nicloux prosił, bym rozważania Michela Houellebecqa traktowała jako literacką fikcję, gdyż chodziło wyłącznie o abstrakcyjne porównania.

„Polska jest synonimem uniwersalnego europejskiego kraju, o dużej kwocie emigracji. Przy czym fenomen rozprzestrzeniającej się po świecie polskości ciekawi, a nawet fascynuje Michela” – wyjaśniał Nicloux.

Rzecz dzieje się w Polsce, czyli nigdzie…” – pomyślałam, przypominając sobie wstęp Króla Ubu. Poza tym, wiedząc, że Michel Houellebecq studiował w Paryżu, w École nationale supérieure Louis-Lumière (Szkole Filmowej), zapytałam, czy wyreżyseruje kiedyś własny film.

„Nie, wolę być aktorem. Chciałbym zagrać w kolejnym filmie. Aktor może wyrazić więcej niż reżyser” odpowiedział.

 

1 komentarz do artykułu “Michel Houellebecq o polskiej tożsamości”

  1. ubudubu ubudubu niech żyje prezes naszego klubu…. tak aktor może więcej niż reżyser, ha,ha,ha

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

MELANŻ / MELANGE obiekt, malarstwo, instalacje

Od 23 lutego do 11 marca 2018 roku

Fotografia pracy Moniki Rubaniuk (źródło: materiały prasowe organizatora)

Manieryzm wrocławski

Od 27 lutego do 13 maja 2018 roku

Thomas Schweicker , „Pergamin kaligrafowany palcami stóp – m.in. z próbkami pisma i wizerunkiem autora przy pracy”, ukończony 26 VIII 1584, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Fot. Wojciech Rogowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Leszek Sobocki. Retrospektywa

Od 23 lutego aż do 15 kwietnia 2018 roku

Leszek Sobocki, „Znaczki polskie” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Amir Yatziv, Guy Slabbinck. Standby Painter

Od 23 lutego do 21 maja 2018 roku

Amir Yatziv, Guy Slabbinck, „Standby Painter” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Magdalena Łazarczyk. Ziemia niczyja

Od 23 lutego do 18 marca 2018 roku

Magdalena Łazarczyk, „Ziemia niczyja”, stopklatka, 2018 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Paderewski

Od 17 lutego do 20 maja 2018 roku

Leon Kaufmann (Kamir) (1872–1933), „Zebranie członków Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce, w Vevey w Szwajcarii”, po 1916, pastel, papier na płótnie, 114 x 180 cm, fot. Krzysztof Wilczyński, Muzeum Narodowe w Warszawie (źródło: materiały prasowe)

Dyplom 2017

Od 16 lutego do 11 marca 2018 roku

Natalia Krajewska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wojciech Leder. Sztuczna obecność

Od 14 lutego do 25 marca 2018 roku

Wojciech Leder, „Sztuczna obecność” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Assaf Gruber. Pogłoska

Od 16 lutego do 13 maja 2018 roku

Assaf Gruber „Ewidentne rzeczy”, 2018, kadr z filmu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Strategie niewidzialności

Od 9 lutego do 24 marca 2018 roku

Amy Suo Wu, „Greetings from the Invisible Borderlands” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR