Chyba nie tak to sobie Jan Jakub Kolski wyobrażał. Dwa lata temu jego najnowsze filmowe dziecko, Zabić bobra, entuzjastycznie przyjęto podczas festiwalu filmowego w Karlowych Warach, a Erykowi Lubosowi – odtwórcy głównej roli – przypadła nagroda dla najlepszego aktora. Sukces w Czechach odbił się echem również za oceanem. Przychylna recenzja pojawiła się chociażby w The Hollywood Reporter, a sam Martin Scorsese poprosił polskiego reżysera o kopię filmu. Jednak entuzjazmu zagranicznego środowiska filmowego nie podzielają krytycy w kraju. Trudno bronić filmu, który razi marnymi dialogami („Co ty, kurwa, robisz? Wchodzisz mi do życia, jak do kibla – jakbyś się chciała załatwić. A ja jestem skomplikowanym człowiekiem”), wygłaszanymi niemal z teatralną manierą. Automatycznie nasuwa się myśl, że tłumaczenia filmu Kolskiego były na tyle dobre, że udało im się zgubić tandetny wydźwięk filmowych rozmów. A może jesteśmy bardziej surowi w ocenie? Może przywiązanie do magicznego realizmu, który reżyser serwował nam od lat, jest tak silne, że nie jesteśmy w stanie strawić „nowego”, dosadnego Kolskiego?

„Zabić bobra”, reż. Jan Jakub Kolski (źródło: materiały prasowe dystrybutora – Kino Świat)

„Zabić bobra”, reż. Jan Jakub Kolski (źródło: materiały prasowe dystrybutora – Kino Świat)

Paradoksalnie to, co mogło być powodem klęski tego filmu – jest jedną z jego największych zalet. Wiadomo, że obraz Zabić bobra powstawał w bólach. Bez dotacji PISF-u trudno było bowiem wyprodukować film w profesjonalnych warunkach, a filmowcy musieli chwytać się półśrodków (na przykład używali zwykłych kamer Canon). Nie przeszkodziło to jednak, by Michał Pakulski zdobył nagrodę za zdjęcia na festiwalu Camerimage. Surowe, często kręcone „z ręki”, kadry idealnie sprawdziły się w mrocznej fabule zaproponowanej przez reżysera.

W Zabić bobra Kolski zawodzi przede wszystkim jako scenarzysta, mniej jako reżyser. Słabym scenariuszem zmarnował całkiem dobry materiał na film (zwłaszcza, że stres bojowy jest w polskiej kinematografii zupełnie nieobecny, ba! nawet w światowym kinie jeszcze mało popularny). Niestety poszedł na skróty. Znacznie uprościł problem, nie zgłębił należycie psychiki swojego bohatera, Eryka. Zamiast wachlarza uczuć i słabości, zaserwował widzom jedynie strzępki informacji, umiejscowione pomiędzy jawą a snem, zaszyte w koszmarach nocnych, w podświadomości. Zamiast kompletnego obrazu chorej osoby, musimy zadowolić się zaledwie szkicem. Ten niestety niewiele ma wspólnego z ludzkim cierpieniem i walką z demonami przeszłości, raczej skłania nas do myślenia o Eryku jako o szaleńcu, co zresztą potwierdza scena, w której główny bohater tańczy nad grobem swojej ofiary.

„Zabić bobra”, reż. Jan Jakub Kolski (źródło: materiały prasowe dystrybutora – Kino Świat)

„Zabić bobra”, reż. Jan Jakub Kolski (źródło: materiały prasowe dystrybutora – Kino Świat)

Reżyser popada w skrajności. Z jednej strony opowiada o konkretnym człowieku, poświęca mu sto procent fabuły, ale z drugiej – nie mówi o nim prawie nic. Wiemy, że Eryk był żołnierzem, który brał udział w misji, prawdopodobnie w Czeczenii. Mimochodem bohater wspomina o jakieś kobiecie, która była miłością jego życia, ale odeszła. Teraz, z niewiadomych przyczyn, mężczyzna zaszywa się na wsi, w swoim rodzinnym domu, który domu już nie przypomina – mury ozdabiają kolorowe graffiti, a w jednym z pokoi zadomawia się niejaka Bezia, licealistka z upodobaniem do Hello Kitty i różowego koloru. Na dodatek Eryk odbiera dziwne telefony z instrukcjami, jakby przygotowując się do kolejnej misji – ćwiczy strzelanie do ręcznie zrobionych tarcz. I walczy z bobrami, które zawzięcie i wbrew jego woli budują tamę na pobliskiej rzece. W obronie zwierzątek staje wspomniana Bezia, nie tylko samozwańcza współlokatorka, ale z czasem również namiętna kochanka. Reszta życia Eryka to już tylko domysły – Kolski otacza swojego bohatera tajemniczością. Są jednak momenty, kiedy reżyser próbuje mówić do widza wprost. Koncentruje się wówczas wyłącznie na zwierzęcej naturze Eryka, jakby popęd seksualny i walka o przetrwanie wystarczająco go definiowały. Długie i odważne sceny seksu czy sceny demaskujące zamiłowanie bohatera do przemocy, w żaden sposób nie równoważą scenariuszowych niedopowiedzeń. Utrudnia to widzowi sympatyzowanie czy wczuwanie się w sytuację bohatera.

Reżyser nie pomylił się co do jednego. Obsadzenie Eryka Lubosa w roli rozchwianego emocjonalnie byłego żołnierza było doskonałym posunięciem. Lubos sprawdził się bez zarzutu, jest dziki i nieprzewidywalny. W przeciwieństwie do swojej młodszej koleżanki po fachu – Agnieszki Pawełkiewicz – udało mu się stworzyć bardzo wyrazistą kreację. Młodziutkiej aktorce zdecydowanie zabrakło warsztatu, by należycie wykreować postać Bezi, dziewczyny o skomplikowanej naturze, szukającej schronienia w męskich silnych ramionach, byle z dala od ojca-pedofila. Niestety, nawet świetna gra Lubosa nie była w stanie naprawić tego, co Kolski zepsuł. Jeden dobry aktor to za mało, by widz mógł wyjść z pokazu z poczuciem dobrze spędzonego czasu.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Balkan Playground. Michał Korta

Od 25 października do 3 grudnia 2017 roku

Michał Korta, cykl „Balkan Playground” (Randa, egipska reprezentacja karate, Sutomore, Czarnogóra), 2014 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kino-oko. Wokół Wiertowa i konstruktywizmu

Od 20 października do 30 listopada 2017 roku

Józef Robakowski, „Ćwiczenia na 2 ręce” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Cukiernia Europa

Od 19 października 2017 do 25 listopada 2017 roku

Aleksandar Stankoski, Ostatnia wyprawa, 100 x 70, olej na kartonie, 1992 (źródło: materiały prasowe organizatora)

8. Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja

Od 19 do 22 października 2017 roku

 Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami

Od 19 października do 21 października 2017 roku

Festiwal im. Macieja Berbeki Inspirowane Górami (źródło: materiały prasowe organizatora)

Inwencja i naśladownictwo. Dawna grafika włoska

Od 17 października do 17 grudnia 2017 roku

Gaetano Cottafavi, „Wodospad na rzece Aniene koło Tivoli”, 1835 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Dziekanka artystyczna

Od 16 października do 24 listopada 2017 roku

Mirosław Bałka, „Good God” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Tradycji Literackich

Rozdział I: Mickiewicz / Różewicz

Od 14 października do 16 listopada 2017 roku

Ballady i Romanse (źródło: materiały prasowe organizatora)

Modernizm udomowiony

Współczesna architektura chińska

Od 13 października 2017 roku do 7 stycznia 2018 roku

Projekt: Warsztat wyrobu cukru trzcinowego w gminie Zhangxi, powiat Songyang, Studio: DnA _Design and Architecture (źródło: materiały prasowe organizatora)

Centralna, Środkowo-Wschodnia

Od 13 października do 23 listopada 2017 roku

Ivars Gravlejs, „FUCK” (Early Works), 1994 źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR