Design to nie „słowo-wytrych”!

Studio Chmara.Rosinke, Ania Rosinke, Maciej Chmara

Ewa Zielińska: Jakie wydarzenie w ciągu ostatnich lat najsilniej wpłynęło na obraz polskiej kultury?

Ania Rosinke, Maciej Chmara: Naszym zdaniem na polską kulturę najsilniej wpłynęło nie jedno wydarzenie, ale całokształt przemian politycznych i społecznych, które są związane z faktem wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Ania Rosinke, Maciej Chmara (dzięki uprzejmości projektantów)

Ania Rosinke, Maciej Chmara (dzięki uprzejmości projektantów)

Kto, według Państwa, odegrał znaczącą rolę w polskim designie?

W latach 20-tych i 30-tych polski design nie odstępował na krok poziomowi światowemu. Polscy architekci i projektanci wspólnie dyskutowali o zmianach w myśleniu o budownictwie i mieszkalnictwie, brali udział w międzynarodowych kongresach architektury CIAM, zakładali grupy i wydawali awangardowe czasopisma, jak Blok czy Preasens. Ówczesne projekty, jak te stworzone na wystawę światową w Paryżu w 1925 roku, wystawę sztuki i techniki w Paryżu w 1937 czy te zmaterializowane w architekturze miasta Gdyni, oddawały ducha czasu, a równocześnie były równie rewolucyjne jak te Breuera, Le Corbusiera, Stama czy Rietvelda. Osobami, które uczestniczyły w tych wydarzeniach i, naszym zdaniem, odegrały znaczącą rolę w polskim designie, byli Barbara i Stanisław Brukalscy. Realizowali oni projekty i teoretyczne prace w dziedzinach architektury i designu, które wykraczały poza formalne podejście modernizmu i, szczególnie w meblarstwie, poszukiwały nowego języka wyrazu.

Osobą, której prace do tej pory robią na nas wielkie wrażenie i która naszym zdaniem wywarła fundamentalny wpływ na projektowanie graficzne jest także Henryk Tomaszewski. Jego plakaty i rysunki pokazują projektową mądrość i estetyczny perfekcjonizm rozwijający się mimo niesprzyjających czasów. Metaforyczność prac Tomaszewskiego wymagała również od odbiorcy myślenia, gry skojarzeń i iluzji, która obecnie byłaby ciężka do wyobrażenia. Wywarł on również bezpośredni wpływ na rzesze studentów, których uczył myśleć na Warszawskim ASP.

Czy w historii polskiego designu jest wydarzenie, które według Państwa niesłusznie zostało pominięte lub niezauważone?

Użyjemy tego pytania jako pretekstu, by poinformować o wydarzeniach dziejących się obecnie w galerii Arsenał w Poznaniu. Ponieważ mieszkamy w Wiedniu, ciężko nam określić, czy jest to informacja powszechna w polskich mediach, ale nie chcemy, by została pominięta lub niezauważona. W tym miesiącu została ogłoszona informacja, że z decyzji prezydenta miasta Poznania anulowany zostaje konkurs na nowego dyrektora galerii Arsenał – galeria zostanie formalnie zamknięta i prawdopodobnie przekształcona w inicjatywę prywatną. Od dłuższego czasu interesujemy się prężnymi działaniami galerii, która za sprawa profesjonalnej grupy kuratorów organizuje jedne z najciekawszych wystaw, wydawnictw i serii wykładów o designie i sztuce w Polsce. Jednym z nich jest świetna seria „rewolucje w designie” poruszająca aktualne problemy i zagadnienia w projektowaniu.  Współpracowaliśmy z galerią Arsenał w tym roku nad obiektem „2,5” (wystawionym w maju, a obecnie znajdującym się w muzeum sztuki użytkowej MAK w Wiedniu) i chcemy przyłączyć się do apelu, by pozostawić państwową galerię w niezmienionym kształcie, gdyż przekształcenie jej w galerię finansowaną ze środków prywatnych znacznie obniży poziom i skomercjalizuje jej wyjątkowe działania.

Czemu służy dziś design? Jaka jest jego największa wartość dla współczesnego człowieka?

Design jest bardzo szerokim pojęciem, zawiera w sobie zarówno produkty wzornictwa przemysłowego, projektowania graficznego, opakowań jak i obiektów artystycznych. Obojętnie do której z tych pokrewnych dziedzin designu się odnosimy, naszym zdaniem wartościami, które niesie dobry design, są w największym stopniu: zdolność rozwiazywania problemów oraz edukacja. Musimy pamiętać o tym, by nie zawężać pojęcia designu do dekoracyjnych, często kiczowatych przedmiotów z magazynów o wyposażaniu mieszkań. Dobry design ułatwia znalezienie się w mieście czy na dworcu, pomaga osobie starszej wstać z fotela, a osobie chorej przemieszczać się na wózku inwalidzkim. Wyraża on za pomocą logotypu sposób, w jaki firma chce się reprezentować, i jakie wartości chce wyrażać. Ponadto dobry design jest czymś trwałym, wyprodukowanym ekologicznie (i przewidzianym do zutylizowania w ten sam sposób), a jednocześnie pięknym i funkcjonalnym.

Jakie zjawiska mają obecnie największy wpływ na kształt designu?

Zjawiska mające wpływ na kształt designu są bardzo kompleksowe i wynikają w największym stopniu z obecnych zmian społecznych, kulturowych oraz postępu technologicznego. Na projektowanie – jeśli patrzmy na nie w bardzo szerokim kulturowym zarysie – wpływają obecnie nowe modele życiowe społeczeństwa, które z jednej strony żyje szybciej, mobilniej niż wcześniejsze generacje, a z drugiej strony tęskni do autentycznych doznań i swoich korzeni.

Postępujący w ostatnich dwóch dekadach rozwój nowych technologii to rewolucja w dostępie do informacji, a tym samym dynamiczny rozwój mediów. Jaką rolę odgrywają dzisiaj media w kształtowaniu kultury?

Media mają duży wpływ na rozpowszechnianie informacji o kulturze, a przez to również na jej popularyzację.  Zwracają uwagę  na pewne zjawiska, postaci, wydarzenia i docierają do osób zainteresowanych, a często niezwiązanych z konkretną dziedziną kultury.

W jaki sposób w ciągu ostatnich lat zmieniło się postrzeganie designu przez odbiorcę? Czy nowe technologie pozytywnie wpływają na jego odbiór, czy też stanowią zagrożenie?

Słowo design, które pojawiło się w ostatnich latach, a które może być częściowo zastąpione rodzimymi synonimami, jak wzornictwo lub projektowanie, stało się ostatnio niestety pewnego rodzaju „słowem-wytrychem” dla wszystkiego, co modne, drogie i warte posiadania. Przez popularyzację samego pojęcia, design stał się czymś szczególnie pożądanym, a świadomość o nim w społeczeństwie, szczególnie w klasie średniej, wzrosła.

Jeśli chodzi o nowe technologie to oczywiście dają nowe możliwości rozprowadzania informacji oraz szerzenia edukacji, ale bardzo często redukują projekty wyłącznie do obrazu – a to jest problem.

Rozwój nowych technologii to także istotne zmiany w podejściu do projektowania. Czy dostrzegają Państwo owe zmiany w swojej pracy?

Nasze podejście pozostało chyba bez zmian, ale nowe technologie, takie jak na przykład druk 3D, powalają nam na większa niezależność w wykonaniu projektów i prototypów.

Czego w dzisiejszych czasach najbardziej potrzebuje polski design?

Teoretycznej edukacji oraz producentów, którzy będą w stanie zaufać młodym, wykształconym projektantom.

Jakie wyzwania stoją przed designem na najbliższe lata?

Naszym zdaniem, jedyną drogą, aby ochronić środowisko naturalne i uniknąć katastrofy ekologicznej jest jak najszybsze ograniczenie zużycia energii i radykalne przeprojektowanie większości produktów i całych procesów produkcyjnych (na przykład na produkcję cradle-to-cradle). W tej nowej rewolucji przemysłowej design pełni ogromną rolę – i to jest dla niego głównym wyzwaniem.

Dziękuję za rozmowę.

STUDIO CHMARA.ROSINKE – Ania Rosinke (1985) i Maciej Chmara (1984) – designerzy, projektanci wnętrz, architekci. Ukończyli architekturę wnętrz na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, tam też poznali się i rozpoczęli współpracę. Studiowali również na Uniwersytecie Artystycznym w Linz (space & design strategies), Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu oraz wiedeńskiej Politechnice (architekturę). Obecnie prowadzą studio projektowe w Wiedniu. Łączą rzemiosło z konceptualnym i ekologicznym podejściem. Większość ich realizacji to autorskie projekty powstające z inspiracji społeczno-kulturowych. Laureaci licznych nagród na festiwalach, zagranicznych i polskich.

Dodaj komentarz

ROZMOWY NA 15-LECIE O.PL

Teatr wymaga poświęcenia

Jan Klata

Jan Klata, fot. Jacek Poremba, fragment fotografii (źródło: dzięki uprzejmości Jana Klaty)

Teatr może być mechanizmem zmian

Sebastian Majewski

Sebastian Majewski, fot. Tomasz Duda (źródło: dzięki uprzejmości Sebastiana Majewskiego)

Nie urągać inteligencji widza

Paweł Łoziński

Paweł Łoziński (źródło: dzięki uprzejmości artysty)

Teatr jest organizmem spontanicznym

Krystian Lupa

Krystian Lupa, fot. K. Pałetko (źródło: dzięki uprzejmości Teatr Polskiego we Wrocławiu)

Design to sposób myślenia

Oskar Zięta

Oskar Zięta (dzięki uprzejmości projektanta)

Sztuka na usługach „Tyranodigitalusa”

Wincenty Dunikowski-Duniko

Wincenty Dunikowski-Duniko, portret, dzięki uprzejmości artysty

Zagłębiać się w piękną materię, którą jest muzyka

Marek Napiórkowski

Marek Napiórkowski, fot. Rafał Masłow (źródło: mat. prasowe)

Kultura potrzebuje mecenasa

Kazimierz Kutz

Kazimierz Kutz, fot. Zbigniew Sawicz (dzięki uprzejmości artysty)

Zauważyć potrzeby wcześniej niezauważone

Malafor

Duet Malafor czyli Agata Kulik-Pomorska, Paweł Pomorski (dzięki uprzejmości projektantów)

Promować polską kulturę jako markę na świecie

Włodek Pawlik

Włodek Pawlik (źródło: mat. prasowe)

Obserwuję raczej regres niż progres

Antoni Libera

Antoni Libera (dzięki uprzejmości pisarza)

Wiele patentów na teatr

Artur Tyszkiewicz

Artur Tyszkiewicz, fot. Bartłomiej Sowa (źródło: dzięki uprzejmości Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie)

Ku świadomości klasycznego działania

Wojciech Plewiński

Na zdjęciu: Wojciech Plewiński, fot. Grażyna Makary, dzięki uprzejmości artysty

Sztuka - progresywny element rozwoju cywilizacji

Tomasz Dobiszewski

Tomek Dobiszewski, Fiksacje, projekt eyetracking, fot. Łukasz Matulewski (źródło: dzięki uprzejmości artysty)

Mamy tendencje, aby wyżej cenić to, co stamtąd

Andrzej Smolik

Andrzej Smolik, fot. Ania Głuszko-Smolik (źródło: mat. prasowe)

Współczesna sztuka zapomina o odbiorcy

Jerzy Stuhr

„Obywatel”, reż. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdjęciowego (źródło: materiały dystrybutora/ITI Cinema)

Prawdziwe talenty wyłaniają się same

Stanisław Soyka

Stanisław Soyka, fot. Andrzej Tyszko (źródło: mat. prasowe)

Muzyka jest ilustracją do życia

Michał Urbaniak

Michał Urbaniak (źródło: mat. prasowe)

Teatr musi być krytyczny wobec świata

Wojciech Klemm

Wojciech Klemm, fot. Bartłomiej Sowa (źródło: dzięki uprzejmości Wojciecha Klemma)

Czekam na pokolenie, które da mi popalić

Mikołaj Trzaska

Mikołaj Trzaska, fot. Krzysztof Penarski (źródło: dzięki uprzejmości Mikołaja Trzaski)

Gdy jest łatwo, powstają wydmuszki

Robert Gliński

Robert Gliński (z materiałów Teatru Powszechnego w Warszawie)

Z tęsknoty za technikami anachronicznymi

Katarzyna Majak

Na zdjęciu: Katarzyna Majak, dzięki uprzejmości Katarzyny Majak

Nie ma dobrej ani złej sztuki

Marta Deskur

Na zdjęciu: Marta Deskur, fot. Ewelina Stechnij, dzięki uprzejmości artystki

Akt myśli jest aktem sztuki

Ewa Partum

Na zdjęciu: Ewa Partum, dzięki uprzejmości artystki

Design zaostrza kontury rzeczywistości

Marek Cecuła

Marek Cecuła (źródło: dzięki uprzejmości artysty)

Uwznioślić ten paskudny, mały byt

Jakub Szczęsny

Jakub Szczęsny, fot. Piotr Maciaszek (źródło: dzięki uprzejmości J. Szczęsnego)

Dostrzec niedostrzegalne

Anna Kutera

Anna Kutera, „Forum Humanum”, 2012, dzięki uprzejmości artystki

Obudzić w człowieku poetę

Ewa Kuryłowicz

Ewa Kuryłowicz (dzięki uprzejmości Kuryłowicz & Associates)

Poznać siebie i swoje inności

Robert Kuśmirowski

Na zdjęciu: Robert Kuśmirowski, dzięki uprzejmości artysty

Brak miejsca dla klasyków współczesności

Jan Pamuła

Na zdjęciu: Jan Pamuła, fot. Mateusz Bednarz, dzięki uprzejmości artysty

U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR