John Cage - Sonatas & Interludes (Cédric Pescia), Aeon 2012, Claudio Monteverdi - Il ritorno d’Ulisse in patria (La Venexiana, Claudio Cavina), Glossa 2012

Dwa muzyczne światy, wiek XX i XVII, odległe nie tylko o wieki, ale i pomysł na muzykę. Niemniej łączy je rzecz niezwykle umowna, subiektywna, uznaniowa: gust.

Claudio Monteverdi - Il ritorno d’Ulisse in patria, La Venexiana, Claudio Cavina, Glossa 2012 (źródło: materiały wydawcy)

Claudio Monteverdi – Il ritorno d’Ulisse in patria, La Venexiana, Claudio Cavina, Glossa 2012 (źródło: materiały wydawcy)

Z nowym rokiem 2013 nie sposób uniknąć wszelkiej maści podsumowań, rankingów czy porównań. Nie zamierzam porywać się na żadną z tych form, choć najbliżej będzie jej do rankingu. Pierwsze miejsce ex aequo wśród płyt wydanych w 2012 roku przyznać muszę fantastycznemu nagraniu Sonat i interludiów Johna Cage’a w interpretacji pianisty Cédrica Pescii i kolejnemu albumowi w dyskografii Venexiany, która z Monteverdim radzi sobie jak mało kto.

Zeszły rok dedykowany był Johnowi Cage’owi, jako że przypadła w nim jego setna rocznica urodzin. Zaowocowało to nie tylko koncertowymi obchodami (niemniej, poza Lublinem, w Polsce nader skromnymi), ale i wydawnictwami, które dziwne i piękne dzieło Cage’a miałyby przybliżyć. Z zamkniętymi oczyma wskazałbym Pescię jako młodzieńca, który odczytał Sonaty i interludia na sposób nie tyle nowatorski, ile olśniewająco prosty, wręcz pełen zrozumienia. Szwajcar gra Amerykanina jakby znał go na wylot. Taką jasność można osiągnąć wyłącznie dzięki nieskażonemu spojrzeniu na pianistykę, nie tylko XX-wieczną. Świeże spojrzenie solidnie podparte jest doskonałą znajomością muzyki elektronicznej i kultury miejskiej, tak europejskiej, jak amerykańskiej. Fortepian przerobiony na instrument perkusyjny nie mógł wyznaczyć innego kierunku. Słychać doskonale, że Cage inspiruje do dziś, co jest zarówno jego zdobyczą, jak i wielką zaletą nagrania.

Obok Pescii mamy formację La Venexiana. Pod uważną dyrekcją Claudia Caviny Venexiana wyrosła na autorytet w interpretacji wczesnobarokowych i manierystycznych kompozycji wokalnych, wynosząc na piedestał madrygały Monteverdiego i przypominając dorobek zapomnianego przez długie wieki, bo zbyt skomplikowanego stylistycznie Gesualda. Skoro napisałem o autorytetach, wstyd byłoby się wycofać. Niemniej skoro zdecydowałem się napisać o dwóch zaledwie płytach z 2012 roku oświadczę: tak, ostatnia z trzech zachowanych oper Monteverdiego to nagranie genialne, skończone, wyczekiwane. Claudio Cavina dokonał artystycznego wyboru już dawno, acz nagrywając opery udowodnił, że nie tylko głosy prowadzi świetnie, ale i znajduje sposób na utrzymanie napięcia i spójności w obrębie skomplikowanego dużego dzieła. Już „Orfeuszem” otwierającym cykl operowy Claudia Monteverdiego pokazał, jak ażurowa i precyzyjna jest tam instrumentacja, jak śpiewne są arie i jak dramatyczna akcja. W „Powrocie Ulissesa do ojczyzny” pamięta świetnie o nieco wyuzdanym, weneckim charakterze kompozycji pozostając jednocześnie w zgodzie z ideą seconda prattica nierozerwalnie wiążącą znaczenie tekstu z muzyką i ze sposobem jego interpretacji. Rozkosz, a jednocześnie muzykologiczna rozprawa.

Dwa wydawnictwa, dalekie sobie, ale równie godne uwagi. Zaledwie dwa, ale nie znaczy to, że rok 2012 był ubogi w wysokiej próby premiery. To znaczy, że Cédric Pescia i ensemble La Venexiana nie mieli sobie równych w zeszłym roku.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń