Demokracja zazwyczaj jest dominującym tematem seriali telewizyjnych, których fabuły oscylują wokół polityki, świata mediów bądź – poniekąd naturalnego – połączenia ich obu. W żadnym z licznych, poprzednich wypadków, czy to cieszącego się zasłużoną sławą Prezydenckiego pokera (1999–2006), czy szybko – i słusznie – zdjętej produkcji Political Animals (2012), demokracja nie była jednak obecna na tak wielu poziomach, jak przy okazji znakomitego House of Cards (2013-).

House of Cards (źródło: materiały prasowe)

House of Cards (źródło: materiały prasowe)

Demokracja  ta  ma  jednak  wyjątkowo specyficzny charakter i to zarówno na ekranie, jak i poza nim. Tym, co jest  szczególnie  rewolucyjne  właśnie w House of Cards, jest proces i strategia jego przygotowania, które mogły być – ale na szczęście nie były – nawet bardziej interesujące niż sama fabuła.

House of Cards to bowiem pierwszy serial wyprodukowany  przez Netflix, czyli największego w Stanach Zjednoczonych  dostarczyciela  treści audiowizualnych (filmów i programów telewizyjnych) za pośrednictwem tzw. mediów strumieniowych (na życzenie), w tym także przez Internet. W zamian za opłatę abonamentową użytkownicy mają tu wolny dostęp do olbrzymiej liczby legalnych treści. Oprócz kilku do kilkunastu dolarów miesięcznie widzowie dają jednak Netflixowi coś jeszcze, coś na wagę złota – a raczej bilionów dolarów. Dają informację.

Eventy i big data

Netflix wie bowiem o swych użytkownikach prawie wszystko. Kolekcjonuje tzw. big data, czyli informacje o tym, jakie programy oglądają, na jakich nośnikach i o jakiej porze, a także kiedy prowokują tzw. eventy, czyli naciskają pauzę, stop, przewijają do przodu lub do tyłu, by jakąś scenę zobaczyć jeszcze raz. Może nie sposób na tej podstawie wywnioskować, czemu ktoś zatrzymał akurat w danym momencie – czy ze śmiertelnego znudzenia oglądanym programem, czy jakiegoś mniej niepokojącego powodu – ale wiadomo chociażby, czy potem wrócił do przerwanej projekcji, czy też zarzucił ją na zawsze.

Jest to więc bezcenna informacja zwrotna dla stacji telewizyjnych i producentów treści – łatwo zbadać, „co się ogląda”, „co się podoba”, co elektryzuje, co nuży. Odbiorcy Netflixu stają się więc nie tylko największą grupą badawczą, ale i najszerszą grupą głosujących – biorących czynny udział w telewizyjnej demokracji. Nawet jeśli proces ten nie jest w pełni uświadomiony, to pamiętajmy – żadna demokracja nie jest doskonała.

Od momentu narodzin pomysłu na realizację amerykańskiego remake’u brytyjskiego miniserialu House of Cards (1990) wiadomo także – a przynajmniej na razie tak się wydaje – co się będzie podobać. I to na sto procent. Wszystko bowiem wskazuje, że szefowie Netflixu posiedli najbardziej pożądaną tajemną wiedzę wszelkich branż rozrywkowych – kamień filozoficzny doby telewizji – a mianowicie odpowiedź na pytanie: jak zrobić gwarantowany hit.

Z badań oglądalności wyczytali bowiem, że jeśli do Kevina Spaceya, dwukrotnego laureata Oscara, dawno jednak niewidzianego na dużym ekranie, dodadzą kultowego reżysera biegle władającego językiem kina popularnego, czyli Davida Finchera, oraz przemnożą to przez zainteresowanie, jakim cieszą się seriale brytyjskie, z naciskiem na polityczny House of Cards, to wyjdzie im produkt doskonały, przyciągający do ekranów miliony.

Kolejnym elementem rewolucyjnej strategii była kampania reklamowa, także oparta na danych z Netflixa. Jej przykładem jest dystrybucja zwiastunów – do fanów Spaceya docierały zapowiedzi kładące nacisk na graną przez niego postać; do kobiet oglądających akurat Thelmę i Louise (1991, R. Scott) – te podkreślające rolę silnych bohaterek; do koneserów kina – trailery wskazujące na specyficzny styl Finchera (producenta i reżysera pierwszych odcinków; potem dołączyli m.in. Joel Schumacher, James Foley i Carl Franklin).

House of Cards (źródło: materiały prasowe)

House of Cards (źródło: materiały prasowe)

Szum medialny – nie tylko na portalach filmowych, ale też w mediach społecznościowych – wywołała z kolei nietypowa metoda emisji. Wszystkie odcinki zostały zamieszczone w sieci jednego wieczoru, a Netflix dostosował się tym samym do przyzwyczajeń nie tylko swoich odbiorców śledzących seriale w systemie maratonowym przez Internet, ale i do szerokich rzesz tzw. piratów pobierających i oglądających całe sezony naraz. Jak deklarowali jego szefowie, miało to też trafić do tej części odbiorców, która nadal myśli zarówno w kategoriach mediów audiowizualnych, jak i bardziej tradycyjnych sposobów korzystania z kultury – serial powinien być jak powieść, z tym że czytelnik nie może być zmuszany do tygodniowego oczekiwania na kolejny rozdział.

W obliczu tych – jakże demokratycznych – strategii oraz ciągłych narzekań (najczęściej słusznych) na najszersze wspólne mianowniki w kulturze (nie tylko popularnej), które ściągają ją na najbardziej prymitywny i najmniej wymagający poziom, fenomen House of Cards jest dodatkowo niebywały. Z milionów anonimowych informacji, z przepływu bezosobowych danych, narodził się bowiem jeden z najlepszych seriali ostatnich lat, który poprzeczkę jakości stawia naprawdę wysoko i ma wszystkie najlepsze cechy seriali nowej generacji. Vox populi, szczególny przykład ducha roju i inteligencji kolektywnej, wydał bowiem na świat arcydzieło.

Szekspir w Waszyngtonie

Demokracja – równie specyficzna – dominuje także na ekranie. Głównym bohaterem House of Cards jest Frank Underwood, makiaweliczny kongresmen z Partii Demokratycznej, który w pierwszym odcinku zostaje odsunięty przez nowo zaprzysiężonego prezydenta na boczny tor i rozpoczyna grę mającą nie tylko zaprowadzić go na wyżyny Kapitolu, ale i przynieść zemstę na przeciwnikach oraz wrogach. Jak i czy mu się to udaje – możemy oglądać przez 13 elektryzujących odcinków pierwszego sezonu.

Strony: 1 2

Artykuł ukazał się w dwumiesięczniku EKRANy numer 2(12)/2013

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Otwarcie Muzeum Podgórza

Od 26 do 29 kwietnia 2018 roku

Muzeum Podgórza, fot. Andrzej Janikowski, MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

Moc Natury. Henry Moore w Polsce

Od 21 kwietnia do 9 września 2018 roku

Henry Moore w swoim studiu z rzeźbą „Upright Internal/ External Form”, 1954 (źródło: materiały prasowe organizatora)

IV Międzynarodowy Festiwal Sztuki i Muzyki Incident / Accident

Od 21 kwietnia do 27 maja 2018 roku

Franz Sattler, Weiz, Austria (źródło: materiały prasowe organizatora)

Barwny świat wielu form – szkło artystyczne i użytkowe z huty w Ząbkowicach

Od 27 kwietnia do 30 września 2018 roku

Popielnica z zestawu „Asteroid”, Jan Sylwester Drost, Ząbkowice, 1960–1966, ze zbiorów Muzeum w Gliwicach, fot. B. Kubska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Mykola Ridnyi. Twarzą do ściany

Od 20 kwietnia do 15 czerwca 2018 roku

Mykola Ridnyi, „Blind Spot” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jarosław Kukowski i uczniowie

Od 5 do 30 kwietnia 2018 roku

Piotr Lemke, „No. 1”, akryl i olej na płycie, 100x80 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tu strzyka, tam łupie, ale rży. A sumienie kąsa. Tadeusz Brzozowski – inspiracje, konteksty, ślady

Od 22 kwietnia do 29 lipca 2018 roku

Tadeusz Brzozowski, „Spisa”, 1984, olej, płótno, własność prywatna (źródło: materiały prasowe organizatora)

12. IN OUT Festival Taniec/Obraz

Od 20 do 22 kwietnia 2018 roku

César Brodermann „Are you holding me, or am I holding myself?”, USA 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Weekend Księgarń Kameralnych

Od 20 do 23 kwietnia 2018 roku

Warszawski Weekend Księgarń Kameralnych (źródło: materiały prasowe organizatora)

Projekt wystawienniczy Buddyzm

Od 15 kwietnia do 26 sierpnia 2018 roku

„Fudō Myōō”, Yamada Goro (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR