Non-fiction kontra fiction

Mariusz Szczygieł

Katarzyna Kowalska: Jakie wydarzenie w ciągu ostatnich lat najsilniej wpłynęło na obraz polskiej kultury?

Mariusz Szczygieł: W świecie? Nadmierny wpływ Kościoła i religii na polską kulturę.

Na zdjęciu: Mariusz Szczygieł. Fot. Krzysztof Dubiel/Instytut Książki, dzięki uprzejmości Mariusza Szczygła

Na zdjęciu: Mariusz Szczygieł. Fot. Krzysztof Dubiel/Instytut Książki, dzięki uprzejmości Mariusza Szczygła

Kto, według Pana, odegrał znaczącą rolę w polskiej literaturze?

W ogóle? Gombrowicz. A i tak nie jest tak popularny w świecie jak Kundera.

Czy w historii polskiej literatury było wydarzenie, które według Pana niesłusznie zostało pominięte lub niezauważone przez krytykę?

Nieprzyznanie nagrody „Nike” Ryszardowi Kapuścińskiemu za „Podróże z Herodotem”.

Czemu służy dziś literatura? Jaka jest jej największa wartość dla współczesnego człowieka?

Powinna służyć temu, żeby nie był tylko zwierzęciem-konsumentem.

Jakie zjawiska mają obecnie największy wpływ na kształt polskiej literatury?

Nie ma kształtu polskiej literatury. Jedyne zjawiska kształtne to dzisiejszy dramat i non-fiction.

Co wyróżnia naszą literaturę na tle innych krajów? Z jakich osiągnięć możemy być dumni?

Polska szkoła reportażu. Na przykład ja jestem dumny, że przez ostatnie sześć lat wyszły na świecie dwadzieścia dwie moje książki. Podobnie ma Jagielski, Hugo-Bader czy Tochman.

Postępujący w ostatnich dwóch dekadach rozwój nowych technologii to rewolucja w dostępie do informacji, a tym samym dynamiczny rozwój mediów. Jaką rolę odgrywają dzisiaj media w kształtowaniu kultury?

Kluczową.

W jaki sposób w ciągu ostatnich lat zmieniło się postrzeganie rodzimej literatury przez odbiorcę? Czy nowe technologie mają istotny wpływ na jej odbiór, czy też stanowią zagrożenie?

Nie stanowią. Kiedyś pisano, że radio zabije koncerty na żywo i uprawianie sportu, a reportaż – literaturę piękną. Nie bójmy się zmian.

Rozwój nowych technologii to także istotne zmiany w podejściu samych twórców do literatury. Czy dostrzega Pan owe zmiany w swojej pracy literackiej?

Tak, umiem dzięki temu pisać tak, że gdyby upadły drukowane gazety, będę  w stanie przytrzymać czytelnika internetowego przy swoim tekście.

W jaki sposób, Pana zdaniem, rozwój nowych technologii wpłynął na obecny kondycję polskiej kultury?

Tylko ją pobudził.

Czego w dzisiejszych czasach najbardziej potrzebuje polska literatura?

Polski reportaż na pewno potrzebuje sponsorów – wydawców lub innych zainteresowanych, bo stworzenie książki reporterskiej jest ponad wytrzymałość finansową reportera. Non-fiction, w przeciwieństwie do fiction wymyślanej przy biurku, jest najkosztowniejszym gatunkiem.

Jakie wyzwania stoją przed literaturą na najbliższe lata?

Nie umiem odpowiedzieć.

Dziękuję za rozmowę.

MARIUSZ SZCZYGIEŁ (1966) – dziennikarz, reportażysta, pisarz. W 2000 roku ukończył Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1990 roku pracuje w „Gazecie Wyborczej”, a od 2004 roku jest redaktorem „Dużego Formatu”. W latach 1995-2001 prowadził talk-show „Na każdy temat” w TV Polsat. Wydał sześć książek: „Niedziela, która zdarzyła się w środę” (1996, 2011), „Gottland” (2006, 2010), antologię „20. 20 lat nowej Polski w reportażach według Mariusza Szczygła” (2009, 2011), „Kaprysik. Damskie historie” (2010), „Zrób sobie raj” (2010) oraz „Laska nebeska” (2012). Za książkę „Gottland”, poświęconą Czechom, otrzymał m.in. Nike Czytelników oraz European Book Prize (2009) – nagrodę Unii Europejskiej za najlepszą europejską książkę roku. Wraz z Pawłem Goźlińskim i Wojciechem Tochmanem założył Instytut Reportażu oraz księgarnię reporterów „Wrzenie Świata”.

Dodaj komentarz

ROZMOWY NA 15-LECIE O.PL

Teatr wymaga poświęcenia

Jan Klata

Jan Klata, fot. Jacek Poremba, fragment fotografii (źródło: dzięki uprzejmości Jana Klaty)

Teatr może być mechanizmem zmian

Sebastian Majewski

Sebastian Majewski, fot. Tomasz Duda (źródło: dzięki uprzejmości Sebastiana Majewskiego)

Nie urągać inteligencji widza

Paweł Łoziński

Paweł Łoziński (źródło: dzięki uprzejmości artysty)

Teatr jest organizmem spontanicznym

Krystian Lupa

Krystian Lupa, fot. K. Pałetko (źródło: dzięki uprzejmości Teatr Polskiego we Wrocławiu)

Design to sposób myślenia

Oskar Zięta

Oskar Zięta (dzięki uprzejmości projektanta)

Sztuka na usługach „Tyranodigitalusa”

Wincenty Dunikowski-Duniko

Wincenty Dunikowski-Duniko, portret, dzięki uprzejmości artysty

Zagłębiać się w piękną materię, którą jest muzyka

Marek Napiórkowski

Marek Napiórkowski, fot. Rafał Masłow (źródło: mat. prasowe)

Kultura potrzebuje mecenasa

Kazimierz Kutz

Kazimierz Kutz, fot. Zbigniew Sawicz (dzięki uprzejmości artysty)

Zauważyć potrzeby wcześniej niezauważone

Malafor

Duet Malafor czyli Agata Kulik-Pomorska, Paweł Pomorski (dzięki uprzejmości projektantów)

Promować polską kulturę jako markę na świecie

Włodek Pawlik

Włodek Pawlik (źródło: mat. prasowe)

Obserwuję raczej regres niż progres

Antoni Libera

Antoni Libera (dzięki uprzejmości pisarza)

Wiele patentów na teatr

Artur Tyszkiewicz

Artur Tyszkiewicz, fot. Bartłomiej Sowa (źródło: dzięki uprzejmości Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie)

Ku świadomości klasycznego działania

Wojciech Plewiński

Na zdjęciu: Wojciech Plewiński, fot. Grażyna Makary, dzięki uprzejmości artysty

Sztuka - progresywny element rozwoju cywilizacji

Tomasz Dobiszewski

Tomek Dobiszewski, Fiksacje, projekt eyetracking, fot. Łukasz Matulewski (źródło: dzięki uprzejmości artysty)

Mamy tendencje, aby wyżej cenić to, co stamtąd

Andrzej Smolik

Andrzej Smolik, fot. Ania Głuszko-Smolik (źródło: mat. prasowe)

Współczesna sztuka zapomina o odbiorcy

Jerzy Stuhr

„Obywatel”, reż. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdjęciowego (źródło: materiały dystrybutora/ITI Cinema)

Prawdziwe talenty wyłaniają się same

Stanisław Soyka

Stanisław Soyka, fot. Andrzej Tyszko (źródło: mat. prasowe)

Muzyka jest ilustracją do życia

Michał Urbaniak

Michał Urbaniak (źródło: mat. prasowe)

Teatr musi być krytyczny wobec świata

Wojciech Klemm

Wojciech Klemm, fot. Bartłomiej Sowa (źródło: dzięki uprzejmości Wojciecha Klemma)

Czekam na pokolenie, które da mi popalić

Mikołaj Trzaska

Mikołaj Trzaska, fot. Krzysztof Penarski (źródło: dzięki uprzejmości Mikołaja Trzaski)

Gdy jest łatwo, powstają wydmuszki

Robert Gliński

Robert Gliński (z materiałów Teatru Powszechnego w Warszawie)

Z tęsknoty za technikami anachronicznymi

Katarzyna Majak

Na zdjęciu: Katarzyna Majak, dzięki uprzejmości Katarzyny Majak

Nie ma dobrej ani złej sztuki

Marta Deskur

Na zdjęciu: Marta Deskur, fot. Ewelina Stechnij, dzięki uprzejmości artystki

Akt myśli jest aktem sztuki

Ewa Partum

Na zdjęciu: Ewa Partum, dzięki uprzejmości artystki

Design zaostrza kontury rzeczywistości

Marek Cecuła

Marek Cecuła (źródło: dzięki uprzejmości artysty)

Uwznioślić ten paskudny, mały byt

Jakub Szczęsny

Jakub Szczęsny, fot. Piotr Maciaszek (źródło: dzięki uprzejmości J. Szczęsnego)

Dostrzec niedostrzegalne

Anna Kutera

Anna Kutera, „Forum Humanum”, 2012, dzięki uprzejmości artystki

Obudzić w człowieku poetę

Ewa Kuryłowicz

Ewa Kuryłowicz (dzięki uprzejmości Kuryłowicz & Associates)

Poznać siebie i swoje inności

Robert Kuśmirowski

Na zdjęciu: Robert Kuśmirowski, dzięki uprzejmości artysty

Brak miejsca dla klasyków współczesności

Jan Pamuła

Na zdjęciu: Jan Pamuła, fot. Mateusz Bednarz, dzięki uprzejmości artysty

U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR