11. Miesiąc Fotografii w Krakowie, 16.05-16.06.2013 r.

W obliczu wszechogarniającego kryzysu wszelkich sfer: gospodarczej, politycznej  religijnej, który w różnym stopniu dotarł do poszczególnych regionów Polski, pokazywanie mody z jej „sztucznymi rajami” dla niektórych odbiorców może stać się tematem kontrowersyjnym a nawet bulwersującym, bo zupełnie mijającym się z odczuciami społecznymi, które są anarchistyczno-socjalistyczne, czyli przedrewolucyjne. Problem mody jest jednak ważny i podejmowany był w ostatnich latach wielokrotnie przez światowe festiwale fotografii np. (Berlin 2010).

Guy Bourdin, bez tytułu (Kalendarz Pentaxa 1980) © Guy Bourdin Estate, Art + Commerce; wystawa „Vanity. Fotografia mody z kolekcji F.C. Gundlacha” w Muzeum Narodowym (źródło: materiały prasowe)

Guy Bourdin, bez tytułu (Kalendarz Pentaxa 1980) © Guy Bourdin Estate, Art + Commerce; wystawa „Vanity. Fotografia mody z kolekcji F.C. Gundlacha” w Muzeum Narodowym (źródło: materiały prasowe)

Najlepszą ekspozycją w Krakowie jest klasycznie muzealna wystawa Vanity. Fotografia mody z kolekcji F. C. Gundacha z tego bardzo prozaicznego powodu, że są to ważne zdjęcia w historii fotografii, w tym portretu. Zwracają uwagę odbitki prawie wszystkich artystów, szczególnie pamiętam Richarda Avedona, Helmuta Newtona, Lillian Bassman, Cecila Beatona, czy bardzo rzadkie prace Wolsa. Warto zatrzymać się na moment przy Peterze Lindberghu i jego  pastiszu filmu Dziki z przebojową rolą Marlona Brando. W filmie tym przywołano atmosferę lat 50. i kontestujących Amerykę motocyklistów – słynnych Hell’s Angels. Ale czy na pewno się to udało Lindberghowi i czy puste twarze słynnych modelek potrafią przewrotnie wyrazić geniusz aktorski Brando? Można dyskutować. Fotografowanie mody może ukazywać problemy intymnych relacji męsko-damskich, o czym świadczy słynne zdjęcie Georgea Hoyningena-Hene Skoczkowie Horst P. Horst z modelką, które bardzo trafnie wybrano na okładkę katalogu. Zresztą zdjęcia samego Horsta P. Horsta obok odkrywanego obecnie dla fotografii Erwina Blumnefelda (wystawy w Niemczech, Wielkiej Brytanii) należały do bardzo ciekawych. Zwróciły moja uwagę mniej znane i bardziej eksperymentalne prace Melvina  Sokalsky’ego z lat 60., a także hiperrealistyczne w wyrazie prace Claudii Knoepphel i Sfefana Indlekofera. Ale przyglądając się ich całej twórczości ze strony www od razu pojawiają się pytania o własne widzenie oraz o powielanie znanych wzorów. Czy chodzi o fotografię z jakimś programem twórczym, czy tylko o rejestrowanie pięknych twarzy (Anja Rubik), czy też o udawanie, że one takie są w rzeczywistości. Tę wystawę wszystkim polecam do wielokrotnego obejrzenia, gdyż to najważniejsze osiągniecie festiwalu. Wyraźnie widać na niej, że tendencje awangardowe, przede wszystkim surrealizm, a potem popart, obok estetyki filmu, inspirował wybitnych fotografów mody.

Czy można wykonywać interesujące, a w perspektywie ważne zdjęcia będąc modelką i nie interesując się zupełnie teorią czy historią fotografii? Teoretycznie tak, choć szanse są minimalne, pomimo romantycznego widzenia i wykonywania okładek dla „Vogue’a”. Pojawia się pytanie: na ile są to prace własne, a na ile asystenta a potem grafików? Jesteśmy w świecie reklamy, w którym pracuje się zbiorowo. Jest to trudny i ukrywany temat w świecie mody. Niektóre fakty ujawnia wywiad z Corinną Day (1962-2010), która nie miała nic do powiedzenia w kwestii używanego sprzętu  czy własnej idei fotografii, poza podkreślaniem „sztuczności” mody lat 80. Day miała szansę fotografowania od wewnątrz tego środowiska i wykorzystała ją osiągając interesujące efekty. Być może inspirowała się także pracami Nan Goldin. Ta nieżyjąca już modelka-fotograf wystawiała na słynnej ekspozycji Face of Fashion w National Portrait Gallery w Londynie w 2007 r., jej prace zaprezentowane zostały także na wystawie Diary w słynnej Photographer’s Gallery, 2000. Jej dzieło będzie analizowane w różnych kontekstach „widzenia od wewnątrz” świata mody.

Fergus Greer „Oblicza Leigh Bowery’ego” © Fergus Greer; wystawa „Pogranicza Mody” w Galerii Bunkier Sztuki (źródło: materiały prasowe organizatora)

Fergus Greer „Oblicza Leigh Bowery’ego” © Fergus Greer; wystawa „Pogranicza Mody” w Galerii Bunkier Sztuki (źródło: materiały prasowe organizatora)

Duża ekspozycja Pogranicza mody z pięknie wyeksponowanymi podziałami scenograficznymi była, moim zdaniem, największym rozczarowaniem. Składała się z „luźnych” ideowo, nie pasujących do siebie segmentów zdjęć, które dotyczyły bardzo wielu problemów, zbyt daleko wychodząc poza świat mody. Ze zdjęciami z dawnego zbioru Stasi,  wideo z Jarocina z lat 80., strzelcami ukrytymi w lesie (!) czy środowiskiem paryskiej „Kultury” bardziej pasowałyby do idei archiwum. Takie pomysły można mnożyć bez końca, włączając w nie fotografie rodzinne, zdjęcia z PRL, czy nawet Powstania Styczniowego, bo wtedy też moda – w wersji żałobnej – odgrywała duże znaczenie. W ten sposób tworzy się wątpliwe byty interpretacyjne, mające oczywiście związek bardziej z ubiorem i codziennym życiem, niż współcześnie rozumianym „rynkiem mody”, który rządzi się zupełnie innymi prawami i wyróżnia się zmiennymi stylistykami.

Strony: 1 2

KRZYSZTOF JURECKI (ur. 1960), krytyk i historyk sztuki, członek honorowy ZPAF i AICA. Specjalizuje się w historii sztuki XX wieku, zwłaszcza modernizmu i awangardy artystycznej, zajmuje się przede wszystkim fotografią i filmem eksperymentalnym. Autor kilku książek z zakresu fotografii. Pisał dla wielu pism artystycznych, obecnie dla „O.pl” i „Formatu”. Przewodniczący jury konkursu Cyberfoto w Częstochowie (od 2002) i Biennale Sztuki w Piotrkowie (od 2011). W latach 1998-2005 kierował działem Fotografii i Technik Wizualnych w Muzeum Sztuki w Łodzi. Kurator wystaw. W latach 2007-2017 roku związany z Galerią Wozownia w Toruniu. Wykładał na ASP w Poznaniu, Łodzi i Gdańsku, obecnie na WSSiP w Łodzi. Prowadzi blog: http://jureckifoto.blogspot.com/.

Dodaj komentarz


Artykuły

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Aleksandra Kalisz. Un/Covered

Od 28 września do 28 października 2018 roku

Aleksandra Kalisz, Bez tytułu VII (Zielony), 110x170cm, olej na płótnie, 2016(źródło: materiały prasowe organizatora)

Moc natury. Henry Moore w Polsce

Od 30 września 2018 roku do 20 stycznia 2019 roku

Henry Moore z „Knife Edge Two Piece” w Perry Green, 1967; fot. John Hedgecoe (źródło: materiały prasowe organizatora)

Beksiński / Lewczyński. Dopełnienie konieczne

Od 23 września do 28 październik 2018 roku

„Beksiński / Lewczyński. Dopełnienie konieczne” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Włochy w Gdańsku

Od 23 września do 31 grudnia 2018 roku

Gennaro Greco, „Capriccio architektoniczne”, Muzeum Narodowe w Gdańsku, fot.© Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

Symbole niepodległej

Od 29 września 2018 roku do 31 grudnia 2019 roku

„Symbole Niepodległej”, Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatorów)

WarsawByArt

Od 21 do 23 września 2018 roku

Aleksandra Łatecka, „Konstrukcja XII”, 2018, akryl na płycie, 100 x 140 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

11. Międzynarodowy Festiwal Perła Baroku

Od 23 września do 2 października 2018 roku

 Międzynarodowy Festiwal Perła Baroku – Koncerty Mistrzów (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kajnikaj. Kaja Rata

Od 21 września do 26 listopada 2018 roku

Kaja Rata, „Kajnikaj”, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatorów)

X Festiwal Sztuki w Przestrzeni Publicznej Otwarte Miasto

Od 7 września do 5 października 2018 roku

Krzysztof Sołowiej, „Watchmen dla Lublina” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zuzanna Janin. Dom przekształcony w bryły geometryczne

Od 21 września do 9 listopada 2018 roku

Zuzanna Janin, „Dom przekształcony w bryły geometryczne” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR