II Piotrkowskie Biennale Sztuki, 5.07-31.08.2013 r., Ośrodek Działań Artystycznych w Piotrkowie Trybunalskim

Czy z biennale weneckiego wynika coś istotnego dla rozwoju sztuki polskiej po 1945 roku? Czasami tak, ale rzadko, poza prestiżem wystawiających tam artystów. W czasie otwarcia II Biennale w Piotrkowie dyrektor Ośrodka Działań Artystycznych w Piotrkowie i pomysłodawca imprezy istniejącej od 2011 roku – Piotr Gajda – przedstawił sugestię, że być może w Piotrkowie „rodzi” się coś nowego w najnowszej sztuce polskiej, która wciąż oczekuje na nowe formuły i tendencje. Kuratorem pięciu wystaw w ramach biennale jest Andrzej Hoffman, który zaaranżował je w logiczny sposób, by w Galerii Kościoła Akademickiego Panien Dominikanek pokazać sakralność sztuki, jako jeden z jej obowiązujących modeli. Nieoczekiwanie, poza główną częścią biennale znajdującą się w galerii ODA na ul. Dąbrowskiego 5, była to najciekawsza cześć biennale.

Magdalena Samborska, „Narodziny rozpadu” (żródło: archiwum M. Samborskiej – dzięki uprzejmości artystki)

Magdalena Samborska, „Narodziny rozpadu” (żródło: archiwum M. Samborskiej – dzięki uprzejmości artystki)

II Piotrkowskie Biennale Sztuki cieszyło się bardzo dużym zainteresowaniem: 356 artystów nadesłano ponad 800 prac. Ostatecznie w pięciu galeriach pokazano ponad 120 prac 74 twórców. Dlaczego tak wielu artystów, w tym pedagogów i profesorów ASP brało udział w tym konkursie?

Być może dlatego, że dotychczasowe konkursy wyczerpały swą misję i nie spełniają nadziei wielu artystów. Biennale w Piotrkowie jest tez chyba jedyna dużą imprezą, w czasie, której konfrontowane są wszelkie media w sztuce. Jak widać po nagrodzonych pracach, rzeźba czy grafika wcale nie muszą przegrywać z fotografią czy wideo. Przede wszystkim brakuje w Polsce dużych konkursów z określonym problemem, który będzie miał swój wymiar artystyczno-filozoficzny. Nie da się ocenić malarstwa czy fotografii bez przyjęcia określonych preferencji estetycznych i ideowych. W tym roku, jako jurorzy, odrzuciliśmy prace o charakterze abstrakcyjnym, a zwłaszcza z zakresu abstrakcji geometrycznej, ponieważ nie odpowiadały one na wyzwanie postawione przez organizatorów biennale, a było nim  rozważanie bardzo skomplikowanego problemu „końca człowieka”.

W tym roku Grand Prix zdobyła Magdalena Samborska, której wyjątkowość polega na fakcie, że w praktycznie w każdej dziedzinie twórczości (włącznie z moda unikatową) potrafi tworzyć prace oryginale, z bardzo dużym potencjałem teoretyczno-ideowym. Jej działalność artystyczna, należy do twórczości radykalnej i transgresyjnej, wywodzącej się z feminizmu. W wideo pt. Narodziny rozpadu powstałym na podstawie fotografii, pokazuje, że cała tradycja sztuki związana jest z kategorią niszczenia a nawet unicestwiania, ale też nieokreślonej rywalizacji i walki. Praca z wykorzystaniem sugestywnej muzyki i dynamicznym montażem pokazuje nawarstwianie się wątków kultury, sztuki oraz przeplatania ich z codziennym życiem, pokazanym metaforycznie. Tytułowy rozpad wpisany jest w funkcjonowanie całego mechanizmu kultury i cywilizacji europejskiej. Aby coś powstało w sensie artystycznym, coś innego musi być jednocześnie unicestwione – taka idea towarzyszy nagrodzonej pracy.

I miejsce zdobył Dariusz Sitek za pracę Rzeź-ba, która ukazuje śmierć czy raczej zagrożenie nią w wieku dziecięcym. Artysta sprawnie wykorzystał spękane słoje drewna oraz metalowe łączenia, które dodały dodatkowych znaczeń. Całość przedmiotu-rzeźby bardziej kojarzyła się z formą stołu rzeźniczego, niż ofiarnego. Jego druga praca, bardziej w typie ready-made, też była bardzo ciekawa, także pretendowała do nagrody, a nawiązywała do aktualnych tragicznych wydarzeń związanych z dzieciobójstwem w Polsce. Sitek jest rzeźbiarzem krytycznym, ale sprawnie nawiązującym do różnych tradycji, w tym akademickiej.

II miejsce otrzymała Agnieszka Basak–Wysota za pracę NON OMNIS MORIAR stworzoną w technice tkaniny o tradycji geometyczno-koncpetualnej, która sugerowana rozpad całości. Realizacja wykorzystywała kontrast miedzy abstrakcyjnym tłem a świadomie „nieudolnym”, walczącym wręcz o swe istnienie odręcznym pismem. W tym przypadku podobała nam się niezgoda na postulowaną przez filozofię postmodernistyczną „śmierć człowieka” oraz ukazanie swej walki z takim problemem.

Stanislav Matsilevich, „Domestykacja” (źródło: materiały Biennale Sztuki w Piotrkowie)

Stanislav Matsilevich, „Domestykacja” (źródło: materiały Biennale Sztuki w Piotrkowie)

III miejsce dostał Stanislav Matsilevich za pracę Domestykacja. Pokazał on wielkich rozmiarów druk cyfrowy z przedstawieniem zgeometryzowanych ludzi-wilków. Tym razem zadziałała prostota czarno-białej grafiki oraz wykorzystanie w tle sugestii kodu abstrakcyjnego. Przypadła nam do gustu siła przekazu, dotycząca zezwierzęcenia człowieka czy też uczłowieczenia wilków, co sugeruje tytuł pracy.

Jako członkowie jury mieliśmy jednak problem z przyznaniem nagród i wyróżnień kilku autorom, których prace poziomem niewiele odstawały od prac nagrodzonych. Bardzo wyrafinowane transparentne prace fotograficzne na szkle pokazała Anna Kola, gdyż wykonała je na specjalnie przygotowanej materii szkła, poddając je różnych zabiegom, np. tworząc zacieki czy rysy na powierzchni nietypowej, autorsko stworzonej fotografii.

Strony: 1 2

KRZYSZTOF JURECKI (ur. 1960), krytyk i historyk sztuki, członek honorowy ZPAF i AICA. Specjalizuje się w historii sztuki XX wieku, zwłaszcza modernizmu i awangardy artystycznej, zajmuje się przede wszystkim fotografią i filmem eksperymentalnym. Autor kilku książek z zakresu fotografii. Pisał dla wielu pism artystycznych, obecnie dla „O.pl” i „Formatu”. Przewodniczący jury konkursu Cyberfoto w Częstochowie (od 2002) i Biennale Sztuki w Piotrkowie (od 2011). W latach 1998-2005 kierował działem Fotografii i Technik Wizualnych w Muzeum Sztuki w Łodzi. Kurator wystaw. W latach 2007-2017 roku związany z Galerią Wozownia w Toruniu. Wykładał na ASP w Poznaniu, Łodzi i Gdańsku, obecnie na WSSiP w Łodzi. Prowadzi blog: http://jureckifoto.blogspot.com/.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń