Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm, Muzeum Sztuki ms2 w Łodzi, 14.12.2012–30.06.2013, kuratorzy: Jarosław Lubiak i Małgorzata Ludwisiak

Ekspozycja Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm jest największą wystawą zbiorową, jaką dotychczas pokazało w ms2 Łodzi. Jest połączeniem dwóch kolekcji: Kunstmuseum Bern, opartej na zbiorze Rupf Stiftung, ze zdecydowanie mniejszą ilością dzieł, niż kolekcja Muzeum Sztuki w Łodzi. Tylko, że w łódzkim muzeum nie ma obrazów Picassa, Wasilija Kandyńskiego, czy wideo Billa Violi. Polskich instytucji nie stać na takie zakupy. Ekspozycja jest również eksperymentem, ponieważ ideowo nawiązano do pism Waltera Benjamina Pasaże oraz zastosowano „referencję dialektyczną”, czyli rozbudowany komentarz Tomasza Kozaka, interesującego myśliciela i artysty wizualnego. Całości dopełnia równie eksperymentalna architektura wzbogacona namalowanymi dekoracjami i cytatami – czasami pełna nadmiaru lub innym razem rażąca pustką ściany, w czym dostrzegam najsłabszą cześć wystawy. Ta nie do końca przekonywująca koncepcja ideowo nawiązuje do wystawy otwierającej muzeum w 2007 roku, kiedy po raz pierwszy zrezygnowano z układu chronologicznego na rzecz kilku kategorii, które nie potrafiły, gdyż nie mogły, ująć historii sztuki współczesnej w przekonujące klamry ideowe. Pamiętam, że w kategorii 4) obiekt, fetysz, fantazmat pokazano np. fragment słynnego religijnego cyklu Andrzeja Pawłowskiego Genesis. Tego typu myślenie jest zbyt materialistyczne, co mija się z koncepcją samego Benjamina, które było zdecydowanie bardziej skomplikowane, m.in. poprzez tradycję mistycyzmu żydowskiego, pomimo deklarowanego związku z tzw. szkołą frankfurcką.

Widok wystawy „Korespondencje”, piętro 2, fot. P. Tomczyk (źródło: materiały Muzeum Sztuki w Łodzi)

Widok wystawy „Korespondencje”, piętro 2, fot. P. Tomczyk (źródło: materiały Muzeum Sztuki w Łodzi)

Wystawa pokazuje przede wszystkim znany i podstawowy zestaw/kanon, którym dysponuje MS i szkoda, że nie stać było na jego większe przewartościowanie, które ujawniłoby innych twórców: polskich, czeskich, węgierskich, etc.

Ekspozycja podzielona została na 12 pasaży, o różnej formie i zagęszczeniu zawieszonych prac.

Pasaż 1. Stracony list

To wiele wybitnych prac. Bardzo ciekawym zabiegiem jest skonfrontowanie rzemieślniczych zdjęć z widokami niezmodernizowanej Łodzi Władysława Grabowskiego z fragmentem kolekcji grupy a.r. Z tego bardzo ciekawego zestawiania widać czym były abstrakcyjne, bliskie konstruktywizmowi obrazy np. Karola Hillera, w których skrywała się także łódzka rzeczywistość, a nawet parareligijność. Natomiast w wąskim „tunelu” czy pasażu sąsiadują prace Witkacego obok Strzemińskiego czy Tytusa Czyżewskiego. Nie widzę tu logiki, gdyż nagromadzone w nadmiarze i wysoko od podłogi obrazy migają, jak w kalejdoskopie. Zdecydowaną większość dobrze znam, ale mogę sobie wyobrazić wrażenie odbiorcy, który widzi je po raz pierwszy. W dalszej części zaprezentowano konstruktywistów, pracę Pabla Picassa z portretem Kahnweilera, surrealistów, konceptualistów, jak Jarosława Kozłowskiego, czy nietypową rzeźbę performera Zbigniewa Warpechowskiego, która w istocie wyrosła także z idei konceptualnych. Zresztą ta nietypowa dla całej jego twórczości praca od lat pokazywana jest w łódzkim muzeum i jakże inna jest np. od jego instalacji w Muzeum Narodowym w Krakowie, kpiącej z ducha sztuki krakowskiej.

Co w tym zestawie robi ciekawy fotograf Lothar Wolleh, który fotografował w eklektycznym stylu ważnych artystów świata? Trudno odgadnąć! W tej części polecam Wieżę Babel Romana Opałki, która zbliżyła się do rozwiązań konceptualnych. Także godną zapamiętania na samym początku wystawy jest Głowa mężczyzny [Tête d’homme] (1908) – wczesny kubistyczny obraz Pabla Picassa.

Pasaż 2. Zakrywanie przestrzeni

Niedaleko najważniejszego piktorialisty polskiego – Jana Bułhaka – którego bardziej interesowała religijność i narodowość, niż „zakrzywiona przestrzeń”, znajduje się konceptualna praca Christo wyrastająca z założeń francuskiego Nowego Realizmu. Oczywiście w zdjęciach Bułhaka pojawiała się deformacja optyczna, ale nie była ona celem samym w sobie. Można w tym pasażu podziwiać rzeźby Katarzyny Kobro i blisko sąsiadujące (jak najsłuszniej) konceptualne prace Josepha Kossutha. Ale umieszczenie niedaleko nich socrealistycznej fotografii Papier Henryka Makarewicza pokazuje, moim zdaniem, że tworzenie typologicznych konstrukcji znaczeniowych nie zawsze służy celowi, gdyż nawet w skrajnie geometrycznych przejawach sztuki będzie miało to swe znacznie, jak też w każdym rodzaju fotografii (dokument, inscenizacja, konstruktywizm, etc.).

Strony: 1 2 3

KRZYSZTOF JURECKI (ur. 1960), krytyk i historyk sztuki, członek honorowy ZPAF i AICA. Specjalizuje się w historii sztuki XX wieku, zwłaszcza modernizmu i awangardy artystycznej, zajmuje się przede wszystkim fotografią i filmem eksperymentalnym. Autor kilku książek z zakresu fotografii. Pisał dla wielu pism artystycznych, obecnie dla „O.pl” i „Formatu”. Przewodniczący jury konkursu Cyberfoto w Częstochowie (od 2002) i Biennale Sztuki w Piotrkowie (od 2011). W latach 1998-2005 kierował działem Fotografii i Technik Wizualnych w Muzeum Sztuki w Łodzi. Kurator wystaw. Od 2007 roku związany z Galerią Wozownia w Toruniu. Wykładał na ASP w Poznaniu, Łodzi i Gdańsku, obecnie na WSSiP w Łodzi. Prowadzi blog: http://jureckifoto.blogspot.com/.

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Na wspólnej drodze. Kraków i Budapeszt w średniowieczu

Od 6 czerwca do 20 sierpnia 2017 roku

Pierścień burmistrzów krakowskich, XVI w., w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Paweł Kowalewski. Moc i piękno

Od 21 maja do 30 lipca 2017 roku

Paweł Kowalewski, „Cesia”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

W warsztacie niderlandzkiego mistrza

Holenderskie i flamandzkie rysunki z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie

Od 18 maja do 20 sierpnia 2017 roku

Bartholomeus Molenaer, „Wiejska szkoła z nauczycielem ostrzącym pióro”, ok. 1635–1650 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Panna Nikt

20 maja 2017 roku

„Panna Nikt”, reż. Paweł Passini (źródło: materiały prasowe teatru)

Masaki Fujihata. Poszerzanie świata

Od 19 maja do 2 lipca 2017 roku

Masaki Fujihata (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alexandre Dang. Dancing Flowers

Od 19 maja do 13 sierpnia 2017 roku

Royal Greenhouses of Laeken (źródło: materiały prasowe organizatora)

Historia o pewnych historiach

Od 1 do 28 maja 2017 roku

Szuper Gallery (Susanne Clausen, Pavlo Kerestey), „Przesłuchując Szuper Gallery”, 2005, fot. Wojciech Pacewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Polskie białe złoto

Od 13 maja do 9 lipca 2017 roku

Salaterki, Baranówka, 1825-1830, fot. Arek Manik (źródło: materiały prasowe organizatora)

Festiwal Książki Artystycznej dla Dzieci

Od 13 do 14 maja 2017 roku

Fotos z filmu promocyjnego, fot. Przemek Sejwa, Studio Wasabi (źródło: materiały prasowe organizatora)

Walenty Gabrysiak. Malarstwo

Od 17 maja do 13 czerwca 2017 roku

Walenty Gabrysiak (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR