Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm, Muzeum Sztuki ms2 w Łodzi, 14.12.2012–30.06.2013, kuratorzy: Jarosław Lubiak i Małgorzata Ludwisiak

Ekspozycja Korespondencje. Sztuka nowoczesna i uniwersalizm jest największą wystawą zbiorową, jaką dotychczas pokazało w ms2 Łodzi. Jest połączeniem dwóch kolekcji: Kunstmuseum Bern, opartej na zbiorze Rupf Stiftung, ze zdecydowanie mniejszą ilością dzieł, niż kolekcja Muzeum Sztuki w Łodzi. Tylko, że w łódzkim muzeum nie ma obrazów Picassa, Wasilija Kandyńskiego, czy wideo Billa Violi. Polskich instytucji nie stać na takie zakupy. Ekspozycja jest również eksperymentem, ponieważ ideowo nawiązano do pism Waltera Benjamina Pasaże oraz zastosowano „referencję dialektyczną”, czyli rozbudowany komentarz Tomasza Kozaka, interesującego myśliciela i artysty wizualnego. Całości dopełnia równie eksperymentalna architektura wzbogacona namalowanymi dekoracjami i cytatami – czasami pełna nadmiaru lub innym razem rażąca pustką ściany, w czym dostrzegam najsłabszą cześć wystawy. Ta nie do końca przekonywująca koncepcja ideowo nawiązuje do wystawy otwierającej muzeum w 2007 roku, kiedy po raz pierwszy zrezygnowano z układu chronologicznego na rzecz kilku kategorii, które nie potrafiły, gdyż nie mogły, ująć historii sztuki współczesnej w przekonujące klamry ideowe. Pamiętam, że w kategorii 4) obiekt, fetysz, fantazmat pokazano np. fragment słynnego religijnego cyklu Andrzeja Pawłowskiego Genesis. Tego typu myślenie jest zbyt materialistyczne, co mija się z koncepcją samego Benjamina, które było zdecydowanie bardziej skomplikowane, m.in. poprzez tradycję mistycyzmu żydowskiego, pomimo deklarowanego związku z tzw. szkołą frankfurcką.

Widok wystawy „Korespondencje”, piętro 2, fot. P. Tomczyk (źródło: materiały Muzeum Sztuki w Łodzi)

Widok wystawy „Korespondencje”, piętro 2, fot. P. Tomczyk (źródło: materiały Muzeum Sztuki w Łodzi)

Wystawa pokazuje przede wszystkim znany i podstawowy zestaw/kanon, którym dysponuje MS i szkoda, że nie stać było na jego większe przewartościowanie, które ujawniłoby innych twórców: polskich, czeskich, węgierskich, etc.

Ekspozycja podzielona została na 12 pasaży, o różnej formie i zagęszczeniu zawieszonych prac.

Pasaż 1. Stracony list

To wiele wybitnych prac. Bardzo ciekawym zabiegiem jest skonfrontowanie rzemieślniczych zdjęć z widokami niezmodernizowanej Łodzi Władysława Grabowskiego z fragmentem kolekcji grupy a.r. Z tego bardzo ciekawego zestawiania widać czym były abstrakcyjne, bliskie konstruktywizmowi obrazy np. Karola Hillera, w których skrywała się także łódzka rzeczywistość, a nawet parareligijność. Natomiast w wąskim „tunelu” czy pasażu sąsiadują prace Witkacego obok Strzemińskiego czy Tytusa Czyżewskiego. Nie widzę tu logiki, gdyż nagromadzone w nadmiarze i wysoko od podłogi obrazy migają, jak w kalejdoskopie. Zdecydowaną większość dobrze znam, ale mogę sobie wyobrazić wrażenie odbiorcy, który widzi je po raz pierwszy. W dalszej części zaprezentowano konstruktywistów, pracę Pabla Picassa z portretem Kahnweilera, surrealistów, konceptualistów, jak Jarosława Kozłowskiego, czy nietypową rzeźbę performera Zbigniewa Warpechowskiego, która w istocie wyrosła także z idei konceptualnych. Zresztą ta nietypowa dla całej jego twórczości praca od lat pokazywana jest w łódzkim muzeum i jakże inna jest np. od jego instalacji w Muzeum Narodowym w Krakowie, kpiącej z ducha sztuki krakowskiej.

Co w tym zestawie robi ciekawy fotograf Lothar Wolleh, który fotografował w eklektycznym stylu ważnych artystów świata? Trudno odgadnąć! W tej części polecam Wieżę Babel Romana Opałki, która zbliżyła się do rozwiązań konceptualnych. Także godną zapamiętania na samym początku wystawy jest Głowa mężczyzny [Tête d’homme] (1908) – wczesny kubistyczny obraz Pabla Picassa.

Pasaż 2. Zakrywanie przestrzeni

Niedaleko najważniejszego piktorialisty polskiego – Jana Bułhaka – którego bardziej interesowała religijność i narodowość, niż „zakrzywiona przestrzeń”, znajduje się konceptualna praca Christo wyrastająca z założeń francuskiego Nowego Realizmu. Oczywiście w zdjęciach Bułhaka pojawiała się deformacja optyczna, ale nie była ona celem samym w sobie. Można w tym pasażu podziwiać rzeźby Katarzyny Kobro i blisko sąsiadujące (jak najsłuszniej) konceptualne prace Josepha Kossutha. Ale umieszczenie niedaleko nich socrealistycznej fotografii Papier Henryka Makarewicza pokazuje, moim zdaniem, że tworzenie typologicznych konstrukcji znaczeniowych nie zawsze służy celowi, gdyż nawet w skrajnie geometrycznych przejawach sztuki będzie miało to swe znacznie, jak też w każdym rodzaju fotografii (dokument, inscenizacja, konstruktywizm, etc.).

Strony: 1 2 3

Krzysztof Jurecki (ur. 1960), krytyk i historyk sztuki, członek honorowy ZPAF i AICA. Specjalizuje się w historii sztuki XX wieku z zakresu modernizmu i awangardy artystycznej, zajmuje się zwłaszcza fotografią i filmem eksperymentalnym. Autor kilku książek z zakresu fotografii. Pisał dla wielu pism artystycznych, obecnie dla "Exitu", O.pl i "Krytyki Literackiej". W latach 1998-2005 kierował działem Fotografii i Technik Wizualnych w Muzeum Sztuki w Łodzi. Kurator wystaw. Od 2007 roku związany z Galerią Wozownia w Toruniu. Wykładał na ASP w Poznaniu, Łodzi i Gdańsku, obecnie na WSSiP w Łodzi. Prowadzi blog: http://jureckifoto.blogspot.com/

Dodaj komentarz


Artykuły

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Bownik. Wyobraź sobie czasy, w których wszystkie rekordy już padły

Od 20 stycznia do 23 lutego 2017 roku

Bownik, „Passage”, 2013 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Prabhakar Pachpute i Rupali Patil. Zwiastunki chaosu

Od 28 stycznia do 18 czerwca 2017 roku

Prabhakar Pachpute, „Góra ucieczki”, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marek Starzyk. Gazetowe obrazki

Od 27 stycznia do 23 lutego 2017 roku

Marek Starzyk, Bez tytułu, 1999–2000 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jacek Sempoliński. Obrazy patrzące

Od 21 stycznia do 26 marca 2017 roku

Jacek Sempoliński (źródło: materiały prasowe organizatora)

Ludwik Gronowski. Fotografie Krzemieniec/Wołyń 1930–1939

Od 19 stycznia do 19 marca 2017 roku

Ludwik Gronowski, „Na szybowisku” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Eksplozja litery

Ikonografia tekstualności jako źródła cierpień

Od 12 stycznia do 31 marca 2017 roku

Ireneusz Walczak, „Bartoszewski”, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

World Press Photo 2016

Od 14 stycznia do 12 lutego 2017 roku

Warren Richardson, Australia | „Hope for a New Life”, 28 August, Serbia/Hungary border (źródło: materiały prasowe)

Jan Kucz. Antoni Janusz Pastwa

Od 10 stycznia do 8 lutego 2017 roku

„Jan Kucz. Antoni Janusz Pastwa” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Nie, no to nie. Dźwiękowe działania obrazoburcze

Od 11 stycznia do 14 lutego 2017 roku

Ryszard Ługowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Urok prowincji w fotografii Jerzego Piątka

Od 10 stycznia do 2 lutego 2017 roku

Jerzy Piątek, „Smutek i urok prowincji”, koniec lat 70. i 1 poł. lat 80. XX w. (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR