Listopad i grudzień, w „gorączce” licznych festiwalów młodej sztuki, to szczególny czas dla artystów wchodzących na scenę artystyczną. Z jednej strony takie wydarzenia są dla nich szansą zaistnienia i odnalezienia się pośród różnorodnych kierunków oraz tendencji w sztuce, a z drugiej strony festiwale młodej sztuki mają również istotne znaczenie dla galerników i kuratorów wystaw. Warto w tym miejscu postawić pytanie o wartość, jaką dziś ma młoda sztuka. Czy aktualne kierunki w sztuce są dyktowane trendami, decyzjami i wyborami galerników i kuratorów, pieniędzmi wraz z rynkiem sztuki, czy też może istnieje jeszcze pojęcie „niezależności” młodych artystów?

Na temat młodej sztuki z perspektywy rynku sztuki i domów aukcyjnych wypowie się Iza Rusiniak – dyrektor Działu Sztuki Współczesnej Desa Unicum.

Tomasz Kołodziejczyk (ur. 1976 r.) „Dwie łodzie”, 2012 r. akryl/płótno, 60 x 100 cm, Aukcja Młodej Sztuki, 19 czerwca 2012, poz. 47, cena wylicytowana: 5 000 zł, dzięki uprzejmości Desa Unicum

Tomasz Kołodziejczyk (ur. 1976 r.) „Dwie łodzie”, 2012 r. akryl/płótno, 60 x 100 cm, Aukcja Młodej Sztuki, 19 czerwca 2012, poz. 47, cena wylicytowana: 5 000 zł, dzięki uprzejmości Desa Unicum

„Aukcje Młodej Sztuki” i „Młoda Sztuka” to oczywiście nie są terminy krytyczne czy historyczne, a raczej pewnego rodzaju marketingowa „metka”, która z założenia ma wzbudzić zainteresowanie oglądających i kupujących. Każdy sposób jest przecież dobry, by zainteresować publiczność i kupujących. Termin jest trochę kalką językową z „Young British Artists”. Jest w nim zawarta pewna nadzieja na sukces rynkowy równie spektakularny, jak w przypadku angielskiego nurtu z lat 90. Oczywiście chodzi o młodych artystów, studentów i niedawnych absolwentów uczelni artystycznych, którzy dopiero debiutują w świecie sztuki. Nie jest to jakaś jednorodna grupa, choć można zauważyć pewne pokoleniowe zainteresowania czy tendencje.

Wypłynąć na „szersze wody”

„Zaistnienie” w świecie sztuki bardzo zależy od jakości tego, co młody artysta ma do zaproponowania. Na ile jego artystyczna propozycja jest przemyślana i dojrzała. Wiele też zależy od aktywności samych artystów: liczy się udział w konkursach, festiwalach i wystawach zbiorowych. Podczas takich imprez można zostać zauważonym. Dobrym początkiem, startem na rynku sztuki, może być udział w Aukcji Młodej Sztuki. Dzięki temu, nazwisko artysty pojawia się po raz pierwszy w notowaniach aukcyjnych. Nawet jeśli pierwsze osiągnięte ceny nie będą wysokie, to buduje się w ten sposób pierwsze grono odbiorców/kupujących gotowych licytować prace młodego twórcy, którzy będą w przyszłości najlepszymi ambasadorami jego twórczości.  Nieliczni natomiast młodzi twórcy mogą liczyć na stałą promocję w obrębie reprezentującej ich galerii. Oczywiście taka opieka, jeśli sprawuje ją prestiżowa galeria, jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na zaistnienie na rynku i w świecie sztuki. Ale nie jest to oczywiście sposób dający stuprocentową gwarancję. Najważniejsza jest jednak twórczość i aktywność samego artysty.

Sytuacja młodego twórcy na rynku sztuki nigdy nie była łatwa. W każdej dziedzinie debiutanci muszą walczyć o swoje miejsce i jest to chyba normalne. Wydaje mi się, że dziś jest o tyle łatwiej, że twórcy mają więcej technicznych możliwości zaistnienia i kierowania własną, niezależną promocją np. w Internecie. To jednak też jest pewnego rodzaju pułapka: może się zdarzyć, że twórca tak bardzo zajmie się auto-promocją, że zacznie zaniedbywać twórczość. Choć z drugiej strony od Andy Warhola granica między jednym a drugim bywa płynna. Własna aktywność twórcy w sieci nie może mimo wszystko zastąpić tradycyjnych kanałów: kuratorów, krytyków, galerników i domów aukcyjnych. Te są wciąż najskuteczniejsze i bez nich nie da się wypłynąć „na szersze wody”.

Najważniejsze: kierować się własnym gustem

Przy wyborze prac młodych artystów do aukcji studiujemy dokładnie krótkie jeszcze biogramy młodych artystów.  Patrzymy jak się rozwijają i co mają do zaproponowania.

Z drugiej strony, dla początkującego kolekcjonera często istotne są względy estetyczne czy sentymentalne.  Rozpoczynający swoją kolekcję kupujący kierują się też często poradami profesjonalistów – to jest istotne, bo pozwala na uniknięcie pomyłek. Bardziej dojrzali kolekcjonerzy mają już zazwyczaj własny gust, swoje ulubione kierunki i tendencje artystyczne. Jest to wynikiem coraz głębszego zapoznawania się ze światem sztuki oraz wzrastającego zainteresowania życiem artystycznym. Kolekcjonerstwo jest bowiem przygodą na całe życie, która rozwija i wzbogaca. Najważniejsze jednak to kierować się własnym gustem. Ważne, żeby pokochać dzieło, które chce się kupić, być do niego przekonanym, bo będzie się z nim mieszkać przez następne lata.

Konsekwencja artystyczna i nieprzewidywalność rynku sztuki

Przedostanie się do jeszcze szerszej sceny artystycznej ułatwia artystom samoświadomość i konsekwencja artystyczna. Dobrze też, jeśli artysta potrafi wyrazić i ubrać w słowa swoją refleksję. Jeśli połączone jest to z konsekwentną promocją, może przyczynić się do sukcesu.

Ważnym polem twórczości są teraz nowe media i wszystko, co wynika z nowych sposobów komunikacji. Być może w przyszłości artyści będą komunikować się bardziej bezpośrednio z publicznością i będą lepiej angażować ją w swoje działania.

Rynek sztuki współczesnej i najnowszej rośnie w tej chwili na świecie bardzo szybko.  Jak podaje Artprice.com – po raz pierwszy w historii obroty dziełami sztuki artystów urodzonych po 1945 r. przekroczyły ogółem magiczną barierę miliarda euro.  W tym kontekście polski rynek jest wciąż rynkiem rozwijającym się, można więc powiedzieć, że ma przed sobą dużą perspektywę wzrostu. Oczywiście nie sposób przewidzieć którzy artyści osiągną wielki sukces, ale na tym właśnie polega nieprzewidywalność rynku sztuki.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń