„Wyglądasz, jak twoje zdjęcia” – fotografka Aëla Labbé słyszała wielokrotnie od zaskoczonych osób, gdy ją poznawały. Również Laurze Makabresku nieraz zadawano pytanie, jak wygląda jej prawdziwe życie, czy jest takie, jak na fotografiach?

Aëla Labbé - „Crosses” 2012 (© Aëla Labbé)

Aëla Labbé – „Crosses” 2012 (© Aëla Labbé)

Mgliste analogowe zdjęcia dwóch młodych fotografek, Polki Laury Makabresku i Francuzki Aëli Labbé wiele łączy: baśniowość, klimat melancholii i grozy, często poruszany temat śmierci i istnienia fantastycznych postaci oraz sił nadprzyrodzonych. Ale przede wszystkim autentyczność, zgodność tworzonych obrazów z ich wizerunkami, z ich osobowościami, które wynurzają się z licznych autoportretów, zapisków codzienności oraz wywiadów. Makabresku powtarza za Kafką: „nie mam ze sobą nic wspólnego”, ma jednak wiele punktów wspólnych z historiami, które opowiada – strach, odosobnienie, wrażliwość i przede wszystkim ucieczka od rzeczywistości w baśniowość.

Zarówno Makabresku, jak i Labbé, same nauczyły się sztuki fotografii. Kilka lat temu wpadł im w ręce aparat, początkowo głównie zapisywały codzienne wydarzenia, eksperymentowały, dziś tworzą złożone sesje zdjęciowe, każda z nich wypracowała swój własny, rozpoznawalny styl. Młode fotografki na początku zaczęły zdobywać popularność w internecie, obecnie mają już na swoim koncie pierwsze publikacje w prasie i pierwsze ważne imprezy – zdjęcia Makabresku zostały pokazane m.in. na zeszłorocznym Miesiącu Fotografii, a pod koniec stycznia jej prace ponownie zostaną wystawione w Krakowie w dużym formacie wzdłuż ulicy Koletek. Labbé w lutym weźmie udział w Międzynarodowych Targach Sztuki w Madrycie (Just Madrid International Art Fair).

Aëla Labbé mieszka w małym miasteczku w Bretanii, w domu swoich rodziców, gdzie otaczają ją stare przedmioty, książki, wspomnienia i liczni członkowie rodziny. To właśnie jej bliscy, a w szczególności bratankowie i bratanice są najczęściej bohaterami jej zdjęć. Labbé czyni dzieci centralnymi postaciami swoich opowieści pełnych melancholii, smutku, tęsknoty, a postaciom z jej zdjęć daleko od beztroskich, uśmiechniętych, miękkich istot, które ukazuje współczesna zachodnia kultura. Dzieciom Labbé, ubranym w stare stroje, maski, cyganeryjną biżuterię, bliżej do postaci dzieci z portretów sprzed wieków – poważnych, zamyślonych, ubranych jak dorośli lub do dziecięcych postaci z filmu Labirynt Fauna – odważnych bohaterów, którzy potrafią stawić czoła rzeczywistości i zmierzyć się z nią poprzez jej zaczarowanie, którzy funkcjonują między realnym światem a światem baśni i przygód, do którego uciekają od okrucieństwa dorosłych. Dzieci Labbé patrzą dalej, widzą więcej, mają mądry, dojrzały wzrok. To dzieci, które biegną do lasu, płyną na wyspę, ale nie potrafią się już bawić – na horyzoncie widać dorastanie.

Aëla równie często fotografuje siebie – w vintage’owych sukniach, z włosami opadającymi na twarz, tajemniczym, mrocznym spojrzeniem. Od dzieciństwa fascynował ją taniec (przez trzy lata studiowała taniec teatralny w Amsterdamie) i tę inspirację muzyką, ruchem, ekspresją ciała można odnaleźć m.in. w autoportretach artystki. Na wielu z nich przyjmuje dziwaczne, niewygodne pozy, splata ręce za plecami, na chwilę zastyga. Ważną rolę w twórczości Francuzki odgrywają również stare przedmioty: lampy, szkatułki, dewocjonalia, a także niezwykłe stroje oraz kostiumy, w które ubiera swoich modeli. Aëla nie mówi o sobie „fotografka”, a raczej „tancerka-performerka, kolekcjonerka antyków i wspomnień”.

Fot. Laura Makabresku (© Laura Makabresku)

Fot. Laura Makabresku (© Laura Makabresku)

Laura Makabresku mieszka w Krakowie, studiowała filologię polską i przez wiele lat, nim zaczęła fotografować, pisała wiersze. Słowo wciąż pozostaje niezwykle ważnym dopełnieniem jej fotografii – niemal przy każdym zdjęciu pojawia się poetycki tytuły i opis objaśniający historie zamknięte w kliszy. Pomysły na sesje często są odbiciem snów, fantazji oraz wspomnień z dzieciństwa Laury spędzanego u dziadków na wsi, w otoczeniu lasów, zwierząt oraz śmierci. Laura wspomina w jednym z wywiadów, jak będąc małą dziewczynką, zachęcona przez dziadka, zabiła królika. Teraz martwe, wypchane zwierzęta należą do jednego z najważniejszych motywów w jej fotografii. Zabiera wypchane ptaki, sarny, lisy, zające do domu lub z powrotem do lasu, by je ogrzać, towarzyszyć im w śmierci. Kładzie się obok nich naga, krucha i blada, tworzy baśń „o dziewczynie, która znalazła martwe zwierze w lesie i dzieli się z nim swoim ciepłem”. Jednak na jednym ze zdjęć to lis wygląda na czuwającego nad dziewczyną leżącą pośród drzew, obróconą twarzą do ziemi, porośniętą mchem. Wydaje się, że to on jest żywy, a dziewczyna odeszła.

Makabresku z jednej strony ucieka od rzeczywistości tworząc baśnie, obsadzając swoje postacie w różnych rolach, z drugiej – odkrywa swoją prywatność, zapisuje swoimi fotografiami nieraz bardzo intymne historie: schizofrenię, operację Chłopca, romans młodej dziewczyny z księdzem. Z reżyserską wrażliwością realizuje kolejne serie, sama mówi, że lubi myśleć o swoich zdjęciach jako o „screenshotach z baśni”. Jedną z najbardziej udanych jest współpraca fotografki z aktorką Karoliną Kominek, z którą opowiadają historię o dziewczynie wyciągniętej z wody.

W pracach Laury Makabresku silniej niż u Labbé obecne są odbicia fizycznego i duchowego cierpienia, fantazjowanie o śmierci i spotkania z nią. Na wielu zdjęciach widoczne są nacięcia na skórze, krew, blizny. Laura tworzy erotyki pełne delikatności, czułości i intymności, w których jednak zawsze jest mroczny element, powaga, smutek. Miłość u Makabresku idzie w parze z nieraz fizycznym bólem. Kochankowie ratują się wzajemnie od zagłady, ale również przygotowują na nią. Zniszczenie może przyjść zarówno z zewnątrz (w jednym ze swoich wpisów na blogu Laura fantazjuje o zbliżającej się komecie), jak i z ich wnętrza, spowodowane ciemnymi siłami drążącymi umysł.

Aëla Labbé - „Dreams” 2011 (© Aëla Labbé)

Aëla Labbé – „Dreams” 2011 (© Aëla Labbé)

Aëla Labbé i Laura Makabresku uciekają od miasta, tłoku, nowoczesności. Bardzo wiele z ich sesji zostało wykonanych w plenerze – u Labbé ważnym motywem jest woda, morze (którego Laura jeszcze nigdy nie widziała) i skały, natomiast Makabresku udaje się do lasu, na łąki i wzgórza. Eteryczne kobiety u Makabresku wydają się być magicznymi postaciami, nimfami, elfami zamieszkującymi lasy, natomiast postacie Labbé często przypominają błąkające się po jaskiniach duchy i czarownice. Fotografki dramatyzują związek człowieka z naturą. W ich zdjęciach można rozpoznać inspirację ludowymi podaniami i legendami, fascynację folklorem i dawną modą. Twórczość Makabresku i Labbé, leży na przeciwnym biegunie do fotografii HDR, daje wytchnienie od jej zalewu. Artystki nie zatrzymują się na estetyzacji rzeczywistości, na tym, co fizyczne, namacalne i widoczne na pierwszy rzut oka. Wchodzą głębiej, pod skórę, penetrują to, co mistyczne, uwalniają skrywane emocje i odsłaniają mroczne fantazje, przekraczają granice wstydu i kulturowego tabu.

DOROTA GROYECKA (ur. 1987) – absolwentka dziennikarstwa, filologii polskiej i kulturoznawstwa. Autorka książki Gentryfikacja Berlina. Od życia na podsłuchu do kultury caffè latte. Współpracowała m.in. z magazynem „Exberliner” oraz O.pl Polskim Portalem Kultury.

1 komentarz do artykułu “Laura Makabresku i Aëla Labbé. Kolekcjonerki wspomnień, marzeń i snów”

  1. Czy można to zreblogować? W piątek, 26 lipca?

Dodaj komentarz


Recenzje

Rzeźbiarz

Lena Wicherkiewicz

Jerzy Jarnuszkiewicz, Dwoje, 1956, depozyt CRP w Orońsku (źródło: materiały Kwartalnika Rzeźby OROŃSKO)

Mój jedyny, mój najdroższy!

Monika Malessa-Drohomirecka

„Wszystko jak chcesz. O miłości Jarosława Iwaszkiewicza i Jerzego Błeszyńskiego” (źródło: materiały prasowe wydawcy)

Tam, gdzie teraz – sztuka w procesie

Agnieszka Cieślak

Widok wystawy „Tam, gdzie teraz”, Galeria Labirynt w Lublinie, 2017, fot. Wojciech Pacewicz (źródło: materiały organizatora)

Globalna wioska, czyli Inne Brzmienia 2017

Wojciech Michalski

Tik Tu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka i mózg

Zuzanna Sokołowska

Małgorzata Jabłońska, „Neuro.Szkice” (źródło: materiały prasowe organizatora)
więcej artykułów

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Kierunek mebel

Od 20 lipca do 7 września 2017 roku

Barbara Stelmachowska, „Kuchnia zero” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Artists in Residence: Helytovych, Isychenko, Ugay

Od 28 lipca do 18 sierpnia 2017 roku

Andriy Helytovych (źródło: materiały prasowe organizatora)

Rewolucjoniści sztuki: Max Liebermann

Od 20 lipca do 13 października 2017 roku

Max Liebermann, „Gra w polo”, 1912, fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

IX Ogólnopolska Wystawa Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pięknych

Od 29 lipca do 27 sierpnia 2017 roku

Ogólnopolska Wystawa Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pięknych, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anita Owsianna. Defekt

Od 28 lipca do 27 sierpnia 2017 roku

Anita Owsianna, „Defekt” (źródło: materiały prasowe organizatora)

40. Europejska Konwencja Żonglerska

Od 22 do 30 lipca 2017 roku

Gandini (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alfabet sztuki

Od 21 lipca do 3 września 2017 roku

Magdalena Abakanowicz, „La Seur” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Carnaval Sztukmistrzów

Od 27 do 30 lipca 2017 roku

Carnaval Sztukmistrzów (źródło: materiały prasowe organizatora)

Adriatycka epopeja. Ivan Meštrović

Od 25 lipca do 5 listopada 2017 roku

Ivan Meštrović, „Historia Chorwatów”, Zagrzeb, 1932, brąz, autor fotografii: Filip Beusan (źródło: materiały prasowe organizatora)

Stale o Nowej Hucie

Od 18 lipca do 8 października 2017 roku

Wnętrze mieszkalnia na osiedlu w Nowej Hucie, lata 50. XX w., aut. fot. nieznany, wł. MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR