Centrum Sztuki WRO we Wrocławiu: Carolee Schneemann Life Book, 29.10.2013-14.02.2014.

W tym roku Carolee Schneemann przyjechała do Polski po raz pierwszy, by osobiście towarzyszyć otwarciu swojej wystawy w Centrum Sztuki WRO. Ekspozycja ta, zatytułowana Life Book, jest pierwszym w naszym kraju monograficznym ujęciem jej dorobku. Została ona przygotowana przez Mariellę Nitosławską, autorkę pełnometrażowego filmu dokumentalnego poświęconego Schneemann, Breaking the frame, który był wyświetlany podczas 4. American Film Festival we Wrocławiu. Wystawa jest rozszerzeniem wątków podjętych w filmie oraz podsumowaniem dokonań artystki, nie jest jednak retrospektywą twórczości, mimo iż na ekspozycji zaprezentowano prace z okresu 50 lat jej działalności.

Carolee Schneemann, „Eye body” 1963, dokumentacja akcji (źródło: materiały prasowe organizatora)

Carolee Schneemann, „Eye body” 1963, dokumentacja akcji (źródło: materiały prasowe organizatora)

Carolee Schneemann, urodzona w 1939 roku w Filadelfii, to znana amerykańska artystka multidyscyplinarna. Uznaje się ją za pionierkę performansu, body artu i kina awangardowego, jej działalność obejmuje również malarstwo, fotografię oraz instalację. W dziedzinie sztuki przekroczyła dotychczasowe granice, podważyła pojęcia tożsamości seksualnej i płci, definiując je na nowo, co utorowało drogę kobietom-artystkom w latach 60. i 70. XX wieku. Dzisiaj we wszystkich opracowaniach na temat sztuki feministycznej podkreśla się znaczenie tej artystki. Ma więc ona swój ogromny wkład w bieg współczesnej sztuki światowej.

Wrocławska wystawa korzysta z materiałów, które powstały podczas pracy nad filmem Breaking the frame – dokumentuje ona zatem życie i twórczość artystki. Ekspozycja została rozmieszczona na trzech poziomach galerii, a jej główna część, w formie wielomedialnej przestrzennej instalacji, znajduje się na najwyższym piętrze i wieńczy całą wystawę. Rozmieszczone blisko siebie sekwencje filmowe uzupełniono poprzez projekcje fotografii, szkice, fragmenty prac, dzienniki i listy, co daje wrażenie obcowania z przekrojem życia i twórczości Schneeman, zacierając niemal granice pomiędzy tym, co jest sztuką, a co życiem. Właśnie o te granice artystka była często pytana w wywiadach i rozmowach. Jej dzienniki, które także możemy oglądać na wystawie, nie miały być początkowo pokazywane szerszej publiczności. Stało się jednak inaczej, z czego dziś artystka jest bardzo zadowolona. Poprzez opracowanie dzienników, Life books, Nitosławska nadała wizji Schneemann logiczną kontynuację. Artystka uważa, że „[…] Mariella, nie niszcząc prywatności, w spójny sposób ożywiła historię i umieściła ją w szerszym kontekście, łącząc osobistą prywatność z pracami, które w założeniach nie były pomyślane jako prywatne […]”[1]. Zeskanowane w dużej rozdzielczości strony z dzienników zostały udostępnione publiczności w postaci ogromnych ksiąg. Pokazują one życie codzienne artystki – jej zwyczajność, ale ujętą w solidnej formie i za pomocą przemyślanej struktury. Zostały one zrealizowane według rygorystycznych zasad, co może być przeciwwagą dla ulotności chwil, dokumentowanych przez ich autorkę.

Carolee Schneemann, „Life Books” (1955-85), fragmenty, fot. Anna Kania-Saj, Centrum Sztuki WRO we Wrocławiu, 2013 (źródło: archiwum autorki)

Carolee Schneemann, „Life Books” (1955-85), fragmenty, fot. Anna Kania-Saj, Centrum Sztuki WRO we Wrocławiu, 2013 (źródło: archiwum autorki)

Pierwsze zapiski fotograficzne Carolee Schneemann wykonywała już w dzieciństwie, kiedy to fotografowała swoje koty, liście, trawę, wodę, różnorodne sytuacje. Powstawały więc zwykłe fotografie, takie, które prywatnie prawie każdy dla siebie tworzy. Jej księgi-dzienniki są jednak, jak pisze Nitosławska: „misternym kolażem powycinanych zdjęć i notatek, pomalowanych intensywnymi pociągnięciami farby, portretują materialne i psychiczne obrazy światów, które stapiają się we wspaniałą pamiętnikarską opowieść. Jako artystyczne zapiski, śledzą wewnętrzne i zewnętrzne światy Schneemann w mieszance obserwacji oraz emocji, będąc źródłem świadectwa jej własnego bycia w sztuce”[2]. Powstawały one latami, wyróżniając się dużymi rozmiarami, które artystka uznała za bardziej odpowiednie w proporcjach i sprawiające wrażenie „pewnej godności”. W czasie powstawania dzienników następowały zmiany w ich wyglądzie, ale dopiero wprowadzenie komputera i plików cyfrowych odmieniło sposób ich przygotowywania. Wyglądają teraz inaczej, dzięki możliwościom edycji w komputerze są uzupełniane, a wczesne dokumenty opracowywane na nowo.

Life books, na co wskazuje tytuł wystawy, pełnią dominującą rolę w przestrzeni ekspozycyjnej. Pięć ogromnych ksiąg prowadzonych przez Schneemann w ciągu trzydziestu lat (1955-1985), jest pokazywanych w zdigitalizowanej formie w wybranych fragmentach. Osobiste zapiski tworzą wraz ze zdjęciami określone narracje, są jednak nieczytelne dla osób, które mało wiedzą o artystce. Mają one raczej za zadanie postawienie pytań o granice pomiędzy życiem i sztuką, a także o to, jak daleko możemy zaglądać w sferę prywatną, co tak naprawdę jest dostępne z życia Schneemann w tych księgach. Poza tym, można je również traktować jako część większej opowieści i odnieść do sekwencji z jej filmów, które odpowiadają kadrom fotograficznym.

  1. Artist Talk z Carolee Schneemann zorganizowana w Centrum Sztuki WRO (z udziałem Marielli Nitosławskiej i Karola Radziszewskiego), 30.10.2013, video.wrocenter/carolee-schneemann 
  2. Gazeta poświęcona wystawie Life Book, Cantrum Sztuki WRO, 2013.
Strony: 1 2

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń