Coraz częściej zdarza się, iż utwory tworzone są przez więcej niż jedną osobę. I w tym kontekście powstają oczywiście pytania: komu i w jakim procencie przysługują prawa autorskie do wspólnie stworzonego dzieła.

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Uznaje się, że od chwili powstania dzieła wspólnego nierozłącznego autorskie prawa do tego dzieła przysługują łącznie współtwórcom. Zgodnie z orzecznictwem „ma to ten skutek, że dialogi, sceny, sytuacje, nawet przeniesione z innych, wcześniej powstałych utworów napisanych przez jednego z współautorów, stają się od chwili umieszczenia ich w dziele wspólnym przedmiotem łącznego prawa współtwórców dzieła wspólnego i żaden z nich nie może bez zgody drugiego wykorzystywać ich w dalszej twórczości”[1].

Na podstawie art. 9 ust. 1 pr.aut. „współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że wielkości udziałów są równe. Każdy ze współtwórców może żądać określenia wielkości udziałów przez sąd, na podstawie wkładów pracy twórczej”. Jeśli więc współtwórcy nie określili wielkości swoich udziałów i wielkości tych nie da się obliczyć (np. dzieło nierozłączne), wówczas każdy z nich może żądać określenia wielkości udziałów przez sąd. Sądy polskie wielokrotnie zmagały się z problematyką wielkości udziałów. Najsłynniejszym bodaj procesem był proces współtwórców bajki dla dzieci „Bolek i Lolek”. Sądy we wszystkich instancjach uznały, iż utwór „Bolek i Lolek” miał trzech ojców i ich udziały są równe.

Prawo autorskie stanowi, w art. 9 ust. 2, iż każdy ze współtwórców może wykonywać prawo autorskie do swojej części utworu mającej samodzielne znaczenie, bez uszczerbku dla praw pozostałych współtwórców, ale do wykonania prawa autorskiego do całości utworu potrzebna jest zgoda wszystkich współtwórców. W przypadku braku takiej zgody, każdy ze współtwórców może żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeka uwzględniając interesy wszystkich współtwórców.

Czy pomocnik może zostać uznany za współtwórcę?

To, co warto podkreślić, to fakt, iż nie będzie współtwórcą osoba, świadcząca pomoc czysto techniczną, osoba dostarczająca materiały, informacji i środków niezbędnych dla stworzenia dzieła. Pamiętam sprawę jednego rzeźbiarza, który pozwany został przez …. własną gosposię. Sprawa wyglądała następująco. Rzeźbiarz dostał zamówienie z jednego z urzędów miast na stworzenie rzeźby o tematyce morskiej. Z uwagi na fakt, iż rzeźbiarz był artystą, często z głową „w chmurach”, jego gosposia dbała o jedzenie dla twórcy donosząc mu je do pracowni. Po wykonaniu rzeźby chciała by wpisać ją jako twórcę, argumentując to faktem, iż bez jedzenie rzeźbiarz nie stworzyłby rzeźby z przyczyn oczywistych (brak jedzenia spowodowałby brak nie tylko weny twórczej, ale również sił do wykonania utworu). Sprawa ta jednak była z góry skazana na niepowodzenie owej gosposi, gdyż wielokrotnie już sądy uznawały, iż współdziałanie musi mieć charakter twórczy.

***

W cyklu Prawo w kulturze mec. Moniki Brzozowskiej można przeczytać również:

Utwór a prawo własności: http://magazyn.o.pl/2012/monika-brzozowska-utwor-a-prawa-wlasnosci-prawo-w-kulturze/

  1. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1980 r., IV CR 327/80, OSNC 1981/5/82

Mec. MONIKA BRZOZOWSKA – adwokat, prowadzi własną Kancelarię Prawną w Warszawie i w Krakowie, specjalizując się w dziedzinie tzw. własności przemysłowej; dziennikarz, politolog, doradca i trener. Znawca problematyki z zakresu prawa autorskiego oraz prawa prasowego. Dotychczas przeprowadziła szereg szkoleń z zakresu problematyki prawa autorskiego. Prowadzi obsługę prawną instytucji kultury (m.in. IPN, Bytomskie Centrum Kultury), wydawnictw (Wydawnictwo Złote Myśli), firm farmaceutycznych, Agencji Reklamowych, PR – owskich i eventowych, administracji publicznej.

Publikuje w specjalistycznej prasie (stała współpraca m.in. z Marketing w praktyce, publiczni.pl, Gazetą prawną, O.pl Polskim Portalem Kultury). Autorka książek pt. „Prawo prasowe w praktyce. Kazusy wraz z rozwiązaniami”; „Prawo autorskie w reklamie i marketingu” (Wydawnictwo prawnicze LexisNexis), „Prawo pracy w kazusach” (Wydawnictwo Bomis); „Prawo autorskie w działalności promocyjnej urzęduj” (wydawnictwo prawnicze Presscom) oraz „Prawo autorskie w kulturze” (wydawnictwo BECEK). Prowadzi autorski blog Kulturalna Krysia: http://www.mjtraining.pl/krysia-kulturalna

Dodaj komentarz


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Prawem naszym – zmartwychwstanie

Od 11 grudnia 2018 roku do 24 marca 2019 roku

Pierwodruk "Było to pod Jeną" Walerego Przyborowskiego, Warszawa 1904; ZNiO (źródło: materiały prasowe organizatora)

11. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

Od 8 do 16 grudnia 2018 roku

11. Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia (źródło:materiały prasowe organizatora)

Veronica Taussig. Red Black and Yellow

Od 14 grudnia 2018 roku do 3 lutego 2019 roku

Veronica Taussig, fot. Urszula Tarasiewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Janusz Mielczarek – W poszukiwaniu różnych stanów piękna

Od 16 grudnia 2018 roku do 20 stycznia 2019 roku

Janusz Mielczarek, fot. Tomasz Sętowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krzysztof Mańczyński. Malarstwo. 50 lat pracy twórczej

Od 14 grudnia 2018 roku do 24 lutego 2019 roku

„Przystanek IV”, 1984/1985, olej, płyta pilśniowa, Fot. Marcin Kucewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marcin Płonka. Topiel

Od 7 grudnia 2018 do 11 lutego 2019 roku

Marcin Płonka, „Topiel”, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Joanna Concejo. Concetto

Od 6 grudnia 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

Joanna Concejo, „Studnia” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Grupa Krakowska 1932–1937

Od 2 grudnia 2018 roku do 31 marca 2019 roku

„Kompozycja”, Bolesław Stawiński, ok. 1934, fot. Wojciech Rogowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego

Od 28 listopada 2018 roku do 22 kwietnia 2019 roku

„Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Wystawa Coming Out 2018 w Koneserze

Od 30 listopada do 21 grudnia 2018 roku

Wystawa „Coming Out 2018” w Koneserze (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR