Coraz częściej zdarza się, iż utwory tworzone są przez więcej niż jedną osobę. I w tym kontekście powstają oczywiście pytania: komu i w jakim procencie przysługują prawa autorskie do wspólnie stworzonego dzieła.

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Uznaje się, że od chwili powstania dzieła wspólnego nierozłącznego autorskie prawa do tego dzieła przysługują łącznie współtwórcom. Zgodnie z orzecznictwem „ma to ten skutek, że dialogi, sceny, sytuacje, nawet przeniesione z innych, wcześniej powstałych utworów napisanych przez jednego z współautorów, stają się od chwili umieszczenia ich w dziele wspólnym przedmiotem łącznego prawa współtwórców dzieła wspólnego i żaden z nich nie może bez zgody drugiego wykorzystywać ich w dalszej twórczości”[1].

Na podstawie art. 9 ust. 1 pr.aut. „współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że wielkości udziałów są równe. Każdy ze współtwórców może żądać określenia wielkości udziałów przez sąd, na podstawie wkładów pracy twórczej”. Jeśli więc współtwórcy nie określili wielkości swoich udziałów i wielkości tych nie da się obliczyć (np. dzieło nierozłączne), wówczas każdy z nich może żądać określenia wielkości udziałów przez sąd. Sądy polskie wielokrotnie zmagały się z problematyką wielkości udziałów. Najsłynniejszym bodaj procesem był proces współtwórców bajki dla dzieci „Bolek i Lolek”. Sądy we wszystkich instancjach uznały, iż utwór „Bolek i Lolek” miał trzech ojców i ich udziały są równe.

Prawo autorskie stanowi, w art. 9 ust. 2, iż każdy ze współtwórców może wykonywać prawo autorskie do swojej części utworu mającej samodzielne znaczenie, bez uszczerbku dla praw pozostałych współtwórców, ale do wykonania prawa autorskiego do całości utworu potrzebna jest zgoda wszystkich współtwórców. W przypadku braku takiej zgody, każdy ze współtwórców może żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeka uwzględniając interesy wszystkich współtwórców.

Czy pomocnik może zostać uznany za współtwórcę?

To, co warto podkreślić, to fakt, iż nie będzie współtwórcą osoba, świadcząca pomoc czysto techniczną, osoba dostarczająca materiały, informacji i środków niezbędnych dla stworzenia dzieła. Pamiętam sprawę jednego rzeźbiarza, który pozwany został przez …. własną gosposię. Sprawa wyglądała następująco. Rzeźbiarz dostał zamówienie z jednego z urzędów miast na stworzenie rzeźby o tematyce morskiej. Z uwagi na fakt, iż rzeźbiarz był artystą, często z głową „w chmurach”, jego gosposia dbała o jedzenie dla twórcy donosząc mu je do pracowni. Po wykonaniu rzeźby chciała by wpisać ją jako twórcę, argumentując to faktem, iż bez jedzenie rzeźbiarz nie stworzyłby rzeźby z przyczyn oczywistych (brak jedzenia spowodowałby brak nie tylko weny twórczej, ale również sił do wykonania utworu). Sprawa ta jednak była z góry skazana na niepowodzenie owej gosposi, gdyż wielokrotnie już sądy uznawały, iż współdziałanie musi mieć charakter twórczy.

***

W cyklu Prawo w kulturze mec. Moniki Brzozowskiej można przeczytać również:

Utwór a prawo własności: http://magazyn.o.pl/2012/monika-brzozowska-utwor-a-prawa-wlasnosci-prawo-w-kulturze/

  1. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 1980 r., IV CR 327/80, OSNC 1981/5/82

Mec. MONIKA BRZOZOWSKA – adwokat, prowadzi własną Kancelarię Prawną w Warszawie i w Krakowie, specjalizując się w dziedzinie tzw. własności przemysłowej; dziennikarz, politolog, doradca i trener. Znawca problematyki z zakresu prawa autorskiego oraz prawa prasowego. Dotychczas przeprowadziła szereg szkoleń z zakresu problematyki prawa autorskiego. Prowadzi obsługę prawną instytucji kultury (m.in. IPN, Bytomskie Centrum Kultury), wydawnictw (Wydawnictwo Złote Myśli), firm farmaceutycznych, Agencji Reklamowych, PR – owskich i eventowych, administracji publicznej.

Publikuje w specjalistycznej prasie (stała współpraca m.in. z Marketing w praktyce, publiczni.pl, Gazetą prawną, O.pl Polskim Portalem Kultury). Autorka książek pt. „Prawo prasowe w praktyce. Kazusy wraz z rozwiązaniami”; „Prawo autorskie w reklamie i marketingu” (Wydawnictwo prawnicze LexisNexis), „Prawo pracy w kazusach” (Wydawnictwo Bomis); „Prawo autorskie w działalności promocyjnej urzęduj” (wydawnictwo prawnicze Presscom) oraz „Prawo autorskie w kulturze” (wydawnictwo BECEK). Prowadzi autorski blog Kulturalna Krysia: http://www.mjtraining.pl/krysia-kulturalna

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Orient Express

Od 12 kwietnia do 20 maja 2018 roku

Michał Warda, „Paradise Lost” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anna Zaradny. SOUNDLESS

Od 27 kwietnia do 14 czerwca 2018 roku

Anna Zaradny, „JĘZYK VENUS 1”, instalacja audio-wideo obiekt fotografia 2013/2015, wystawa Czysta Formalność, Galeria Labirynt,  Lublin, dzięki uprzejmości artystki, fot. Anna Zaradny (źródło: materiały prasowe organizatora)

Czarno-biali

Od 26 kwietnia do 29 maja 2018 roku

Edward Dwurnik, „Paryż”, 2016, olej, płótno, 114 x 146 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

Stale o Nowej Hucie

Od 25 kwietnia do 23 września 2018 roku

Hutnik przy piecu, rys. Piotr Urbanek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Otwarcie Muzeum Podgórza

Od 26 do 29 kwietnia 2018 roku

Muzeum Podgórza, fot. Andrzej Janikowski, MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

Moc Natury. Henry Moore w Polsce

Od 21 kwietnia do 9 września 2018 roku

Henry Moore w swoim studiu z rzeźbą „Upright Internal/ External Form”, 1954 (źródło: materiały prasowe organizatora)

IV Międzynarodowy Festiwal Sztuki i Muzyki Incident / Accident

Od 21 kwietnia do 27 maja 2018 roku

Franz Sattler, Weiz, Austria (źródło: materiały prasowe organizatora)

Barwny świat wielu form – szkło artystyczne i użytkowe z huty w Ząbkowicach

Od 27 kwietnia do 30 września 2018 roku

Popielnica z zestawu „Asteroid”, Jan Sylwester Drost, Ząbkowice, 1960–1966, ze zbiorów Muzeum w Gliwicach, fot. B. Kubska (źródło: materiały prasowe organizatora)

Mykola Ridnyi. Twarzą do ściany

Od 20 kwietnia do 15 czerwca 2018 roku

Mykola Ridnyi, „Blind Spot” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jarosław Kukowski i uczniowie

Od 5 do 30 kwietnia 2018 roku

Piotr Lemke, „No. 1”, akryl i olej na płycie, 100x80 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR