W ostatnim czasie sporo przekazów medialnych wskazywało na kwestie dotyczące praw własności do eksponatów muzealnych. Chodzi głównie o zabytki, muzealia lub eksponaty, które zostały zabrane prawowitym właścicielom, po II wojnie światowej. Ale nie tylko. Jeśli obrazy zostały kupione np. na aukcji czy od prywatnych kolekcjonerów, to czy muzeum ma do nich również prawa autorskie? Powstaje pytanie czym różni się prawo własności od prawa autorskiego?

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Czy prawo autorskie i prawo własności są tym samym?

Utwór to dobro niematerialne – o tym należy pamiętać. Czym innym jest prawo własności a czym innym prawo autorskie. Dopóki twórca ma u siebie swój własny utwór np. obraz, dopóty jest on uznawany za uprawnionego zarówno z tytułu prawa cywilnego (prawo własności), jak również z tytułu prawa autorskiego.

Kiedy twórca wyzbywa się prawa własności do utworu?

W momencie sprzedaży obrazu twórca de facto wyzbywa się prawa własności, zachowując pełnię praw autorskich poza instytucją tzw. wyczerpania się prawa autorskiego majątkowego w zakresie zezwolenia na dalszy obrót. Zgodnie bowiem w art. 51 ust. 3 pr.aut. „wprowadzenie do obrotu oryginału albo egzemplarza utworu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego wyczerpuje prawo do zezwalania na dalszy obrót takim egzemplarzem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem jego najmu lub użyczenia”.

Przykład:

Muzeum zakupuje w galerii obraz, który galeria zakupiła bezpośrednio od twórcy – Pana X. Galeria nie podpisuje umowy z muzeum, wydaje zaświadczenie o nabyciu przez muzeum drogą umowy kupna-sprzedaży obrazu. Potwierdzeniem nabycia przez muzeum obrazu jest rachunek/faktura wystawiona przez galerię.

Co to oznacza w praktyce?Na podstawie art. 51 pr.aut. muzeum nabywa prawo własności obrazu oraz, co do zasady, może dokonywać obrotu owym dziełem na terenie RP (z wyjątkiem najmu lub użyczenia).Muzeum nie nabywa praw autorskich do obrazu a jedynie prawo własności egzemplarza, na którym utwór utrwalono. Prawa autorskie zachowuje w całej rozciągłości (poza instytucją wyczerpania prawa w zakresie obrotu egzemplarzem) autor obrazu – Pan X.

Utwór a nośnik utworu – jakie są prawne konsekwencje tego rozróżnienia?

Musimy więc odróżnić wytwór niematerialny od nośnika, na którym utwór jest utrwalony – czyli utwór od rzeczy – tudzież od przedmiotu. Tym nośnikiem może być zarówno płótno, kartka papieru, płytka CD czy DVD, podobnie jak pamięć komputera. W ustawie z 1926 r. art. 28 stanowił, iż „twórca, odstępując dzieło sztuki na własność, nie wyzbywa się przez to prawa autorskiego; jednak nabywca nie ma obowiązku dopuszczać twórcy do kopjowania1, odtwarzania lub wystawiania dzieła”. Teza taka jest uzasadniona i w dzisiejszym stanie prawnym.

Mec. MONIKA BRZOZOWSKA – adwokat, prowadzi własną Kancelarię Prawną w Warszawie i w Krakowie, specjalizując się w dziedzinie tzw. własności przemysłowej; dziennikarz, politolog, doradca i trener. Znawca problematyki z zakresu prawa autorskiego oraz prawa prasowego. Dotychczas przeprowadziła szereg szkoleń z zakresu problematyki prawa autorskiego. Prowadzi obsługę prawną instytucji kultury (m.in. IPN, Bytomskie Centrum Kultury), wydawnictw (Wydawnictwo Złote Myśli), firm farmaceutycznych, Agencji Reklamowych, PR – owskich i eventowych, administracji publicznej.

Publikuje w specjalistycznej prasie (stała współpraca m.in. z Marketing w praktyce, publiczni.pl, Gazetą prawną, O.pl Polskim Portalem Kultury). Autorka książek pt. „Prawo prasowe w praktyce. Kazusy wraz z rozwiązaniami”; „Prawo autorskie w reklamie i marketingu” (Wydawnictwo prawnicze LexisNexis), „Prawo pracy w kazusach” (Wydawnictwo Bomis); „Prawo autorskie w działalności promocyjnej urzęduj” (wydawnictwo prawnicze Presscom) oraz „Prawo autorskie w kulturze” (wydawnictwo BECEK). Prowadzi autorski blog Kulturalna Krysia: http://www.mjtraining.pl/krysia-kulturalna

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

JEMS Architekci. (RE)KOLEKCJE

Od 28 kwietnia do 20 sierpnia 2017 roku

Międzynarodowe Centrum Kongresowe w Katowicach, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Anna Przybył. Pragnienia

25 kwietnia 2017 roku

Anna Przybył, „Pragnienia” (źródło: materiały prasowe wydawcy)

14. Wiosna Jazzowa Zakopane 2017

Od 28 kwietna do 2 maja 2017 roku

Mateusz Gawęda Trio (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk. Niewidzialna ściana

Od 28 kwietnia do 1 czerwca 2017 roku

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk, stopklatka z wideo „Niewidzialna Ściana”, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka w sztuce

Od 28 kwietnia do 1 października 2017 roku

Tezi Gabunia, „Włóż głowę do galerii (Luwr”), 2015–2016, instalacja, 50 × 82 × 50 cm, dzięki uprzejmości T. Gabunii, Popiashvili Gvaberidze Window Project, Tbilisi (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tu jesteśmy

Wybrane prace z kolekcji Krzysztofa Musiała

Od 28 kwietnia do 15 sierpnia 2017 roku

Henryk Stażewski, „Kompozycja nr 33”, 1975, akryl, płyta, fot. Agata Ciołek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Bratislava pro Wratislavia / Wratislavia pro Bratislava

Od 27 kwietnia do 3 czerwca 2017 roku

Martin Špirec, „Morze spokoju”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Okupanci. Niemcy w Krakowie

Od 27 kwietnia do 29 października 2017 roku

Żołnierz niemiecki na moście Dębnickim pozujący do zdjęcia na tle Wawelu. Na rewersie odręczny podpis: „Przed wyruszeniem transportu z Krakowa do Berdyczowa” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Presja istnienia

Od 21 kwietnia do 12 maja 2017 roku

Piotr Ambroziak, „Urban cave III”, akryl, spray, 2017 (źródło: materiały autora)

Henryk Stażewski. Kolekcja sztuki XX wieku

Od 21 kwietnia do 11 czerwca 2017 roku

Henryk Stażewski, bez tytułu, poł 70. XX ., fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR