W ostatnim czasie sporo przekazów medialnych wskazywało na kwestie dotyczące praw własności do eksponatów muzealnych. Chodzi głównie o zabytki, muzealia lub eksponaty, które zostały zabrane prawowitym właścicielom, po II wojnie światowej. Ale nie tylko. Jeśli obrazy zostały kupione np. na aukcji czy od prywatnych kolekcjonerów, to czy muzeum ma do nich również prawa autorskie? Powstaje pytanie czym różni się prawo własności od prawa autorskiego?

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Czy prawo autorskie i prawo własności są tym samym?

Utwór to dobro niematerialne – o tym należy pamiętać. Czym innym jest prawo własności a czym innym prawo autorskie. Dopóki twórca ma u siebie swój własny utwór np. obraz, dopóty jest on uznawany za uprawnionego zarówno z tytułu prawa cywilnego (prawo własności), jak również z tytułu prawa autorskiego.

Kiedy twórca wyzbywa się prawa własności do utworu?

W momencie sprzedaży obrazu twórca de facto wyzbywa się prawa własności, zachowując pełnię praw autorskich poza instytucją tzw. wyczerpania się prawa autorskiego majątkowego w zakresie zezwolenia na dalszy obrót. Zgodnie bowiem w art. 51 ust. 3 pr.aut. „wprowadzenie do obrotu oryginału albo egzemplarza utworu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego wyczerpuje prawo do zezwalania na dalszy obrót takim egzemplarzem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem jego najmu lub użyczenia”.

Przykład:

Muzeum zakupuje w galerii obraz, który galeria zakupiła bezpośrednio od twórcy – Pana X. Galeria nie podpisuje umowy z muzeum, wydaje zaświadczenie o nabyciu przez muzeum drogą umowy kupna-sprzedaży obrazu. Potwierdzeniem nabycia przez muzeum obrazu jest rachunek/faktura wystawiona przez galerię.

Co to oznacza w praktyce?Na podstawie art. 51 pr.aut. muzeum nabywa prawo własności obrazu oraz, co do zasady, może dokonywać obrotu owym dziełem na terenie RP (z wyjątkiem najmu lub użyczenia).Muzeum nie nabywa praw autorskich do obrazu a jedynie prawo własności egzemplarza, na którym utwór utrwalono. Prawa autorskie zachowuje w całej rozciągłości (poza instytucją wyczerpania prawa w zakresie obrotu egzemplarzem) autor obrazu – Pan X.

Utwór a nośnik utworu – jakie są prawne konsekwencje tego rozróżnienia?

Musimy więc odróżnić wytwór niematerialny od nośnika, na którym utwór jest utrwalony – czyli utwór od rzeczy – tudzież od przedmiotu. Tym nośnikiem może być zarówno płótno, kartka papieru, płytka CD czy DVD, podobnie jak pamięć komputera. W ustawie z 1926 r. art. 28 stanowił, iż „twórca, odstępując dzieło sztuki na własność, nie wyzbywa się przez to prawa autorskiego; jednak nabywca nie ma obowiązku dopuszczać twórcy do kopjowania1, odtwarzania lub wystawiania dzieła”. Teza taka jest uzasadniona i w dzisiejszym stanie prawnym.

Mec. MONIKA BRZOZOWSKA – adwokat, prowadzi własną Kancelarię Prawną w Warszawie i w Krakowie, specjalizując się w dziedzinie tzw. własności przemysłowej; dziennikarz, politolog, doradca i trener. Znawca problematyki z zakresu prawa autorskiego oraz prawa prasowego. Dotychczas przeprowadziła szereg szkoleń z zakresu problematyki prawa autorskiego. Prowadzi obsługę prawną instytucji kultury (m.in. IPN, Bytomskie Centrum Kultury), wydawnictw (Wydawnictwo Złote Myśli), firm farmaceutycznych, Agencji Reklamowych, PR – owskich i eventowych, administracji publicznej.

Publikuje w specjalistycznej prasie (stała współpraca m.in. z Marketing w praktyce, publiczni.pl, Gazetą prawną, O.pl Polskim Portalem Kultury). Autorka książek pt. „Prawo prasowe w praktyce. Kazusy wraz z rozwiązaniami”; „Prawo autorskie w reklamie i marketingu” (Wydawnictwo prawnicze LexisNexis), „Prawo pracy w kazusach” (Wydawnictwo Bomis); „Prawo autorskie w działalności promocyjnej urzęduj” (wydawnictwo prawnicze Presscom) oraz „Prawo autorskie w kulturze” (wydawnictwo BECEK). Prowadzi autorski blog Kulturalna Krysia: http://www.mjtraining.pl/krysia-kulturalna

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

16. Letnia Szkoła Wyszechradzka

Od 3 do 14 lipca 2017 roku

Letnia Szkoła Wyszechradzka 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Telemach Pilitsidis. Przemijanie

Od 30 czerwca do 27 sierpnia 2017 roku

Telemach Pilitsidis (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krakowskie Spotkania Artystyczne 2017: Konfiguracje

Malarstwo. Rzeźba. Rysunek

Od 30 czerwca do 31 lipca 2017 roku

Leszek Oprządek, „Kres puszczy”, 2016, drewno, 44x65x70 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

Od marionetek do robotów. Historia teatrów lalkowych w Gdańsku

Od 28 czerwca 2017 roku do 15 stycznia 2018 roku

„Bajki robotów”, 2016 r., fot. Piotr Pędziszewski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kobiece spojrzenie. O aktorstwie Antoniny Hoffmann

Od 29 czerwca 2017 roku do 4 lutego 2018 roku

Portret Antoniny Hoffmann autorstwa Julesa Vallenta, 1875, wł. MHK (źródło: materiały prasowe organizatora)

15. Przegląd Sztuki SURVIVAL

Od 23 do 27 czerwca 2017 roku

Dominika Oleś, „Artykulacja” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Making Places

Fieldoffice Architects Sheng-Yuan Huang

Od 22 czerwca do 27 sierpnia 2017 roku

Wieża widokowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

21. Międzynarodowy Festiwal Nova Muzyka i Architektura

Od 24 czerwca do 2 września 2017 roku

Tubicinatores Gedanenses (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczinskiego

Od 20 czerwca do 5 listopada 2017 roku

„Kapelusze z głów! Unikatowa kolekcja z Muzeum Novojiczynskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tak widzą. Panorama fotografii węgierskiej

Od 13 czerwca do 10 września 2017 roku

András Bánkuti, „Zmierzch”, Moskwa, 6 listopada 1990 © Bánkuti András (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR