W ostatnim czasie sporo przekazów medialnych wskazywało na kwestie dotyczące praw własności do eksponatów muzealnych. Chodzi głównie o zabytki, muzealia lub eksponaty, które zostały zabrane prawowitym właścicielom, po II wojnie światowej. Ale nie tylko. Jeśli obrazy zostały kupione np. na aukcji czy od prywatnych kolekcjonerów, to czy muzeum ma do nich również prawa autorskie? Powstaje pytanie czym różni się prawo własności od prawa autorskiego?

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Magazyn O.pl / Cykl: Prawo w kulturze

Czy prawo autorskie i prawo własności są tym samym?

Utwór to dobro niematerialne – o tym należy pamiętać. Czym innym jest prawo własności a czym innym prawo autorskie. Dopóki twórca ma u siebie swój własny utwór np. obraz, dopóty jest on uznawany za uprawnionego zarówno z tytułu prawa cywilnego (prawo własności), jak również z tytułu prawa autorskiego.

Kiedy twórca wyzbywa się prawa własności do utworu?

W momencie sprzedaży obrazu twórca de facto wyzbywa się prawa własności, zachowując pełnię praw autorskich poza instytucją tzw. wyczerpania się prawa autorskiego majątkowego w zakresie zezwolenia na dalszy obrót. Zgodnie bowiem w art. 51 ust. 3 pr.aut. „wprowadzenie do obrotu oryginału albo egzemplarza utworu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego wyczerpuje prawo do zezwalania na dalszy obrót takim egzemplarzem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem jego najmu lub użyczenia”.

Przykład:

Muzeum zakupuje w galerii obraz, który galeria zakupiła bezpośrednio od twórcy – Pana X. Galeria nie podpisuje umowy z muzeum, wydaje zaświadczenie o nabyciu przez muzeum drogą umowy kupna-sprzedaży obrazu. Potwierdzeniem nabycia przez muzeum obrazu jest rachunek/faktura wystawiona przez galerię.

Co to oznacza w praktyce?Na podstawie art. 51 pr.aut. muzeum nabywa prawo własności obrazu oraz, co do zasady, może dokonywać obrotu owym dziełem na terenie RP (z wyjątkiem najmu lub użyczenia).Muzeum nie nabywa praw autorskich do obrazu a jedynie prawo własności egzemplarza, na którym utwór utrwalono. Prawa autorskie zachowuje w całej rozciągłości (poza instytucją wyczerpania prawa w zakresie obrotu egzemplarzem) autor obrazu – Pan X.

Utwór a nośnik utworu – jakie są prawne konsekwencje tego rozróżnienia?

Musimy więc odróżnić wytwór niematerialny od nośnika, na którym utwór jest utrwalony – czyli utwór od rzeczy – tudzież od przedmiotu. Tym nośnikiem może być zarówno płótno, kartka papieru, płytka CD czy DVD, podobnie jak pamięć komputera. W ustawie z 1926 r. art. 28 stanowił, iż „twórca, odstępując dzieło sztuki na własność, nie wyzbywa się przez to prawa autorskiego; jednak nabywca nie ma obowiązku dopuszczać twórcy do kopjowania1, odtwarzania lub wystawiania dzieła”. Teza taka jest uzasadniona i w dzisiejszym stanie prawnym.

Mec. MONIKA BRZOZOWSKA – adwokat, prowadzi własną Kancelarię Prawną w Warszawie i w Krakowie, specjalizując się w dziedzinie tzw. własności przemysłowej; dziennikarz, politolog, doradca i trener. Znawca problematyki z zakresu prawa autorskiego oraz prawa prasowego. Dotychczas przeprowadziła szereg szkoleń z zakresu problematyki prawa autorskiego. Prowadzi obsługę prawną instytucji kultury (m.in. IPN, Bytomskie Centrum Kultury), wydawnictw (Wydawnictwo Złote Myśli), firm farmaceutycznych, Agencji Reklamowych, PR – owskich i eventowych, administracji publicznej.

Publikuje w specjalistycznej prasie (stała współpraca m.in. z Marketing w praktyce, publiczni.pl, Gazetą prawną, O.pl Polskim Portalem Kultury). Autorka książek pt. „Prawo prasowe w praktyce. Kazusy wraz z rozwiązaniami”; „Prawo autorskie w reklamie i marketingu” (Wydawnictwo prawnicze LexisNexis), „Prawo pracy w kazusach” (Wydawnictwo Bomis); „Prawo autorskie w działalności promocyjnej urzęduj” (wydawnictwo prawnicze Presscom) oraz „Prawo autorskie w kulturze” (wydawnictwo BECEK). Prowadzi autorski blog Kulturalna Krysia: http://www.mjtraining.pl/krysia-kulturalna

Dodaj komentarz


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Kostium na przełomie wieków 1990 – 2015

Od 26 października 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

„Kostium na przełomie wieków 1990 - 2015”, Wydział Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918

26 października 2018 do 17 marca 2019

Zofia Stryjeńska, „Ukazanie się Apostołom”, fot. Tomasz Dąbrowa (źródło: materiały prasowe organizatora)

Ella Littwitz. I wody stały się piołunem

Od 26 października 2018 roku do 4 lutego 2019 roku

Ella Littwitz, „71 941”, 2018 geokrata, drewno, metal, 240 × 240 cm dzięki uprzejmości Harlan Levey Projects (materiały prasowe organizatora)

Międzynarodowy Festiwal Teatrów Tańca w Tarnowie Scena Otwarta

Od 20 do 28 października 2018 roku

„Richard Alston Dance Company”, II Międzynarodowy Festiwal Teatru Tańca Scena Otwarta, Centrum Sztuki Mościce (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Znaki-Kody-Komunikaty

Od 19 października do 2 grudnia 2018 roku

Jerzy Krawczyk „Okno I” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Mirosław Bałka 1/1/1/1/1

Od 20 października do 31 grudnia 2018 roku

Mirosław Bałka, „1/1/1/1/1”, Op Enheim we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatorów)

9. Festiwal Kamera Akcja

Od 18 do 21 października 2018 roku

„Dzika grusza” (źródło: materiały prasowe organizatora)

PiekłoNiebo

Od 21 września do 21 października 2018 roku

Oleksij Choroshko, film „Lost Angeles”, Galeria Sztuki w Legnicy (źródło: materiały prasowe organizatorów)

Wiatr od morza. W sto lat później

Od 15 października do 11 listopada 2018 roku

Marcin Zawicki, „Smętek”, 2018, olej na płótnie, 100x100 cm, fot. © MNG (źródło: materiały prasowe organizatora)

Teserówka

Od 6 października do 9 listopada 2018 roku

Diana Lelonek, „Teserówka”, Dom Stanisława Teisseyre'a (źródło: materiały prasowe organizatorów)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR