Picie kawy w Polsce to trochę jak kąpanie się w Wiśle – niby można, ale po co. Przyjemność wątpliwa, a skutki uboczne mogą wkrótce dać się we znaki. To, co u nas nazywa się kawą, jest zazwyczaj lekko kwaśne, niezbyt dobrze wyprażone i cenowo nieadekwatne do jakości. Wiadomo, że czasami człowiek musi, bo inaczej się udusi; wiadomo, że jak się wie, gdzie szukać trafiają się i perełki, najczęściej proweniencji włoskiej, co nie znaczy, że oprócz włoskiej nazwy zachowują również pełnię włoskiego smaku.

Zestaw do picia kawy po turecku, fot. K. Włodarczyk

Zestaw do picia kawy po turecku, fot. K. Włodarczyk

Są też palarnie kawy. Jednak mimo licznych wypraw poszukiwawczych nie zdobyłam w żadnej z nich skarbu w postaci kawy nadającej się do przyrządzenia w dżezwie. Dżezwa, po polsku tygielek, to mały garnuszek, zwężający się ku górze, z długą rączką i dzióbkiem umożliwiającym takie nalewanie napoju, by fusy zostały na dnie garnuszka. Sam przedmiot jako taki bywa w kuchni bezcenny, można w nim ugotować mleko, jajko, sos, stopić czekoladę – dotychczas nie udało mi się tylko ugotować spaghetti. Tak wygląda garnuszek w wersji domowej. W wersji bośniackiej, kawiarnianej, rzeczony tygielek jest fikuśny, malutki, ozdobiony ornamentami. Do tego w komplecie tacka i malutkie filiżaneczki bez uszka. I koniecznie lokum, czyli lokalna odmiana rachatłukum.

Taka kawa w Bośni jest tania jak barszcz, dostępna nawet na stacjach benzynowych , niezmiennie przerażająco słodka i wybitnie aromatyczna. I oczywiście nazywana „bośniacką kawą” (czyli „kahvą”), chociaż większości rodaków skojarzy się (i słusznie) z kawą po turecku. Przyrządzenie tego cuda wymaga doświadczenia, ostrożności i czasu – kawę gotuje się w tygielku, czekając, aż pojawi się piana, która zacznie się podnosić. Wtedy należy błyskawicznie zdjąć dżezwę z gazu (niestety, kuchenka elektryczna w tym temacie pozostaje daleko w tyle, o płycie indukcyjnej nie wspominając), poczekać, aż piana trochę opadnie i postawić garnuszek z powrotem. Czynność tę powtarza się trzy razy.

Nie tylko Bośnia kawą stoi. W Bułgarii, w miejscowości Triawna kawę po turecku przygotowuje się na piasku. W Chorwacji kawy po turecku nie pije się w kawiarniach, ale robi się ją w domu. W dodatku chorwackie mieszanki, chociaż nie tak aromatyczne jak bośniackie, świetnie nadają się do tych celów, dlatego każdorazowy powrót z południa w moim przypadku oznacza dodatkowe obciążenie bagażu dwoma kilogramami mielonej kawy. Za to w Chorwacji, podobnie jak w Serbii, dzień zaczyna się od kawy w kawiarni. Lokale zapełniają się już o 8 rano i nie pustoszeją do wieczora. Wyjście na kawę jest najprostszym sposobem wypoczynku, spędzenia wolnego czasu z przyjaciółmi, złapania chwili oddechu w ciągu dnia, a powiedzenie „chodźmy na kawę” nierzadko występuje bezpośrednio po „cześć!”. Kawę pija się zawsze, do wszystkiego i ze wszystkimi. Herbata zarezerwowana jest dla chorych – pod warunkiem, że w ogóle jest w kawiarni dostępna, przy czym i tak będzie to herbata owocowa lub ziołowa, czarnej po prostu nie ma i koniec.

Ul. Tkalčićeva - kawiarniane serce Zagrzebia, fot. K. Włodarczyk

Ul. Tkalčićeva – kawiarniane serce Zagrzebia, fot. K. Włodarczyk

Pod względem finansowym dla miłośnika kawy rajem jest Bułgaria. Na ulicach miast i wsi stoją tam automaty, które mielą ziarno i przygotowują pyszną kawę, dosłownie za grosze. Espresso wypite w kawiarni jest o wiele droższe i bez porównania gorsze, trochę jak to nasze, północne. Chociaż to nie może być kwestia szerokości geograficznej, najwięcej kawy w Europie piją Finowie. Prawdopodobnie jest bardzo dobra. Prawdopodobnie.

Dodaj komentarz


Artykuły

Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk. Niewidzialna ściana

Od 28 kwietnia do 1 czerwca 2017 roku

Zuza Golińska / Magdalena Łazarczyk, stopklatka z wideo „Niewidzialna Ściana”, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Sztuka w sztuce

Od 28 kwietnia do 1 października 2017 roku

Tezi Gabunia, „Włóż głowę do galerii (Luwr”), 2015–2016, instalacja, 50 × 82 × 50 cm, dzięki uprzejmości T. Gabunii, Popiashvili Gvaberidze Window Project, Tbilisi (źródło: materiały prasowe organizatora)

Tu jesteśmy

Wybrane prace z kolekcji Krzysztofa Musiała

Od 28 kwietnia do 15 sierpnia 2017 roku

Henryk Stażewski, „Kompozycja nr 33”, 1975, akryl, płyta, fot. Agata Ciołek (źródło: materiały prasowe organizatora)

Bratislava pro Wratislavia / Wratislavia pro Bratislava

Od 27 kwietnia do 3 czerwca 2017 roku

Martin Špirec, „Morze spokoju”, 2015 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Okupanci. Niemcy w Krakowie

Od 27 kwietnia do 29 października 2017 roku

Żołnierz niemiecki na moście Dębnickim pozujący do zdjęcia na tle Wawelu. Na rewersie odręczny podpis: „Przed wyruszeniem transportu z Krakowa do Berdyczowa” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Presja istnienia

Od 21 kwietnia do 12 maja 2017 roku

Piotr Ambroziak, „Urban cave III”, akryl, spray, 2017 (źródło: materiały autora)

Henryk Stażewski. Kolekcja sztuki XX wieku

Od 21 kwietnia do 11 czerwca 2017 roku

Henryk Stażewski, bez tytułu, poł 70. XX ., fot. © Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

2. Weekend Księgarń Kameralnych

Od 21 do 23 kwietnia 2017 roku

Warszawski Weekend Księgarń Kameralnych 2016 (źródło: materiały prasowe)

11. IN OUT Festival

Od 22 do 23 kwietnia 2017 roku

Festival IN OUT (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zsolnay. Węgierska secesja

Od 20 kwietnia do 2 lipca 2017 roku

Dzban, 1898–1899, prawdopodobnie Tadeusz Sikorski, kamionka, eosyna, Janus Pannonius Múzeum (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR