Ked Olszewski, Błyskotki, obiekt / wideo / fotografia, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Galeria „Oranżeria”, 18.02-18.03.2012, kurator: Mariusz Knorowski

Prace Keda Olszewskiego z cyklu Błyskotki polegają na oklejaniu gotowych przedmiotów kawałkami luster. Artysta wykorzystuje drobne, regularne, zbliżone do kwadratu elementy, których wielkość uzależniana jest od wielkości wykorzystywanego przedmiotu. Lustrzany „pancerz” odbija światło i otaczającą rzeczywistość, a tym samym zmienia charakter przedmiotu.

Ked Olszewski, „Błyskotki, obiekt / wideo / fotografia” (źródło: materiały prasowe)

Ked Olszewski, „Błyskotki, obiekt / wideo / fotografia” (źródło: materiały prasowe)

Wykorzystywane gotowe przedmioty są dobrze znane w codziennym życiu. Nie należą one do rzeczy cenionych, wartościowych, pożądanych, wręcz przeciwnie – to przedmioty niezauważane, często brzydkie, chociaż bardzo popularne. Ich istnienie usankcjonowane jest zwykle przez użyteczność. Należą do nich: puszka na opady, uliczny automat telefoniczny, karmnik dla ptaków, kratka ściekowa, słup ogłoszeniowy, muszla klozetowa czy betoniarka. Ked Olszewski sięga zatem do tego, co determinuje ludzkość żyjącą w określonych ramach cywilizacji miejskiej. Każdy człowiek przebywający w mieście korzysta z tych przedmiotów i przechodzi obok nich każdego dnia. Można powiedzieć, że są one nieodłączną częścią miejskiego pejzażu.

Artysta nie ogranicza się jedynie do wyboru przedmiotu, bowiem przekształca go, dodając mu „lustrzany kostium”. W ten sposób zatraca utylitarny charakter rzeczy, czyni je atrakcyjnymi wizualnie i przenosi tym samym z obszaru życia w przestrzeń sztuki. Ciekawe jest, że w przypadku Błyskotek artystyczny charakter uzyskiwany jest przede wszystkim przez podwyższenie atrakcyjności wizualnej przedmiotu – brzydkie, szare i „biedne” zyskują blask, błysk i zainteresowanie przechodniów, mimo tego, że ich użyteczność, w wielu przypadkach, zostaje praktycznie wyeliminowana. Ked Olszewski działa na przedmiocie z życia codziennego i podnosi go tym działaniem do rangi sztuki. Należy podkreślić, że nie przenosi go w sposób fizyczny – kreacja odbywa się w naturalnym środowisku danej rzeczy – najczęściej na ulicy czy podwórku. Zatem działanie Keda Olszewskiego ma w dużym stopniu charakter kontekstualny.

Lustra, które dzisiaj są rzeczą stosunkowo tanią, popularną i łatwo dostępną, przez wiele wieków określane były jako „przedmioty zbytku” [1]. Znana jest także „wróżebna siła zwierciadła”, które wielokrotnie pojawia się w literaturze. Lustro było w nich często źródłem prawdy (jak w bajce o Królewnie Śnieżce czy w Królowej Wieszczek). Dawało możliwość wejścia do innego świata, jak miało to miejsce w Alicji w Krainie Czarów. W malarstwie wykorzystywano je, by pokazać to, co ukryte poza kadrem, co nie było tematem obrazu, a jednocześnie przez umieszczenie w lustrzanym odbiciu stawało się najbardziej interesującym fragmentem sceny. W rzeźbie i instalacji artyści używający lustra (m.in. Louise Bourgeois, Robert Smithson, Dan Graham, Anish Kapoor) zwiększali możliwości percepcji i interpretacji pracy. Wykorzystywali lustro, często odnosząc jego działanie do przestrzeni i powodowali zachwianie odczytania przestrzeni przez odbiorcę. Działanie Keda Olszewskiego wydaje się nieco inne, ponieważ zwraca uwagę nie tyle na otoczenie, co na sam przedmiot. Pokrywając lustrzanymi kawałkami całą powierzchnię obiektu, spowodował on jego optyczną deformację – odbicie światła i otaczającego świata w wielu lustrzanych modułach powoduje bowiem optyczne zatarcie granicy samego przedmiotu wyjściowego. Odbiorca przez krótką chwilę nie ma pewności gdzie kończy, a gdzie zaczyna się przedmiot. Jednocześnie niezauważane do tej pory przedmioty stają się nośnikami odbitego obrazu otoczenia. Zastosowanie wielu niewielkich elementów lustra, oprócz załamywania światła, powoduje zniekształcenia odbitego obrazu. Zdeformowana rzeczywistość, którą można odnaleźć, sprawia wrażenie „innego świata”. Pewne elementy są w nim rozpoznawalne jako znane, jednak całość daje efekt odrealniony, magiczny.

Ked Olszewski, „Błyskotki, obiekt / wideo / fotografia” (źródło: materiały prasowe)

Ked Olszewski, „Błyskotki, obiekt / wideo / fotografia” (źródło: materiały prasowe)

Odbite i zdeformowane elementy powodują, że modyfikowane lustrami obiekty stają się bardziej przestrzenne. Każdy z ich boków, każda płaszczyzna zyskuje wrażenie głębi. Przedmioty znajdujące się w przestrzeni miejskiej, a po takie sięga Ked Olszewski, odbijając dynamiczny krajobraz miejski, same zaczynają zawierać w sobie element ruchu. Niektóre prace artysta świadomie wprawia w ruch (np. betoniarkę), co powoduje, że stają się rodzajem kalejdoskopu. Widziany obraz pozbawiony jest geometrycznej regularności, którą można odnaleźć w miejskiej scenerii.

  1. W. Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa 2003, s. 1493.
Strony: 1 2

Artykuł ukazał się w Kwartalniku Rzeźby OROŃSKO nr 1–2/2012

Dodaj komentarz


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Wyspiański. Nieznany

Od 16 stycznia do 5 maja 2019 roku

Stanisław Wyspiański, Zadumana. Życie. tygodnik ilustrowany, literacko-artystyczny, Rok 2, 1898, nr 50

Prawem naszym – zmartwychwstanie

Od 11 grudnia 2018 roku do 24 marca 2019 roku

Pierwodruk "Było to pod Jeną" Walerego Przyborowskiego, Warszawa 1904; ZNiO (źródło: materiały prasowe organizatora)

11. Międzynarodowy Festiwal Teatralny Boska Komedia

Od 8 do 16 grudnia 2018 roku

11. Międzynarodowy Festiwal Boska Komedia (źródło:materiały prasowe organizatora)

Veronica Taussig. Red Black and Yellow

Od 14 grudnia 2018 roku do 3 lutego 2019 roku

Veronica Taussig, fot. Urszula Tarasiewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Janusz Mielczarek – W poszukiwaniu różnych stanów piękna

Od 16 grudnia 2018 roku do 20 stycznia 2019 roku

Janusz Mielczarek, fot. Tomasz Sętowski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Krzysztof Mańczyński. Malarstwo. 50 lat pracy twórczej

Od 14 grudnia 2018 roku do 24 lutego 2019 roku

„Przystanek IV”, 1984/1985, olej, płyta pilśniowa, Fot. Marcin Kucewicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marcin Płonka. Topiel

Od 7 grudnia 2018 do 11 lutego 2019 roku

Marcin Płonka, „Topiel”, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatora)

Joanna Concejo. Concetto

Od 6 grudnia 2018 roku do 31 stycznia 2019 roku

Joanna Concejo, „Studnia” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Grupa Krakowska 1932–1937

Od 2 grudnia 2018 roku do 31 marca 2019 roku

„Kompozycja”, Bolesław Stawiński, ok. 1934, fot. Wojciech Rogowicz (źródło: materiały prasowe organizatora)

Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego

Od 28 listopada 2018 roku do 22 kwietnia 2019 roku

„Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR