Boris Mikhailov, Time is out of joint. Fotografien 1966-2011, Berlinische Galerie, Berlin

Kiedy KGB znalazło nagie zdjęcia żony inżyniera Mikhailova, został natychmiastowo zwolniony z pracy w fabryce. A negatywy skonfiskowano. Dopiero wówczas dotychczasowy fotograf-amator pomyślał o możliwości robienia zdjęć zawodowo i zyskał artystyczną swobodę. Dziś Boris Mikhailov jest uważany za jednego z najciekawszych współczesnych fotografów. Urodził się w 1938 roku w Charkowie na Ukrainie, a w połowie lat 90-tych wyjechał do Berlina. Dzięki emigracji zyskał sławę i uznanie na Zachodzie, jednak często wraca do ojczystego kraju, w którym zrobił najciekawsze ze swoich zdjęć.

Boris Mikhailov, Untitled (from the series „Red”), 1968-1975 (c) Boris Mikhailov / Courtesy Galerie Barbara Weiss, Berlin

Boris Mikhailov, Untitled (from the series „Red”), 1968-1975 (c) Boris Mikhailov / Courtesy Galerie Barbara Weiss, Berlin

Już w najwcześniejszych pracach zamkniętych w zbiorze Red Series (1968-1975) Mikhailov jawi się nie tylko jako spostrzegawczy obserwator, ale także ironiczny, dowcipny komentator systemu. Czerwony, to kolor Rewolucji Październikowej, komunistycznego reżimu, Partii. Pojawia się na większości zdjęć z tej serii, naznaczając je, tak jak naznaczył losy ludzi żyjących w ZSRR. Mikhailov fotografował parady, codzienne sceny z życia zwykłych ludzi. Robił również zdjęcia swoim znajomym podczas domowych imprez, rozebranym przyjaciółkom w plenerze w zabawnych, wyzywających pozach. Na jednym ze zdjęć pojawia się kobieta o obfitych kształtach leżącą w hamaku. Sznury wbijają się w jej nagie ciało odkształcając je tak, że przywodzi ma myśl spętaną wędlinę. Poczucie humoru fotografa rozbraja i łagodzi przygnębiającą brzydotę i smutek tamtych lat.

Zdjęcia z serii Luriki (1971-1985) Mikhailov pokolorował, jakby wyrażając sprzeciw wobec wszechobecnej szarości. Są to głównie portrety, zdjęcia znajomych, fotografie rodzinne. Intensywne, neonowe kolory naniesione na zdjęcia przez fotografa, kontrastują ze strojami, fryzurami i pozami ludzi, budują klimat groteski. Zabieg ten nie sprowadza się tylko do wyśmiania i podkreślenia absurdu tej epoki, ale stanowi również jej reinterpretację, artystyczną ingerencję w uwiecznioną historię.

Boris Mikhailov, Untitled (from the series „Luriki”), 1971-1985 (c) Boris Mikhailov / Courtesy Galerie Barbara Weiss, Berlin

Boris Mikhailov, Untitled (from the series „Luriki”), 1971-1985 (c) Boris Mikhailov / Courtesy Galerie Barbara Weiss, Berlin

Groteskowe są również zdjęcia z czarno-białej serii Salt Lake (1986). Mikhailov sfotografował ludzi kąpiących się w przyfabrycznym zalewie. Na pierwszy rzut oka można by pomyśleć, że są to zwykłe zdjęcia wczasowiczów, jednak zamiast plaży widzimy betonowy brzeg, a tam gdzie powinny być drzewa, trawa, wydmy, stoją fabryczne budynki. Tylko stroje i marna imitacja plażowych parasolek przypominają kąpielisko. Mikhailov ma tę niesamowitą cechę, że budzi w ludziach zaufanie, potrafi stać się niewidzialny i mimo trzymanego w ręce aparatu podejść i fotografować ich z bliska. Również władza była wobec niego wyjątkowo łaskawa- mimo, że większość jego zdjęć ukazywało życie w Związku Radzieckim w sposób daleki od propagandowego, Mikhailov był aresztowany zaledwie raz- gdy zrobił zdjęcie ludzi pijących alkohol na ulicy.

Strony: 1 2

DOROTA GROYECKA (ur. 1987) – absolwentka dziennikarstwa, filologii polskiej i kulturoznawstwa. Autorka książki Gentryfikacja Berlina. Od życia na podsłuchu do kultury caffè latte. Współpracowała m.in. z magazynem „Exberliner” oraz O.pl Polskim Portalem Kultury.

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń