Wystawa Transmigracje. Mysłowski, Puntos, 21 stycznia – 6 marca 2011, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków, Rynek Główny, Kuratorka: Monika Rydiger.

Wystawa Transmigracje. Mysłowski Puntos,zorganizowana przez Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, jest interesującym głosem w dyskusji o kondycji człowieka i powodach jego zachowań w  zmieniającej się rzeczywistości XXI wieku. Jest próbą odkrycia ważnych inspiracji dla formułowania się mentalności ludzi. Jest wreszcie ilustracją teorii socjologicznych opisujących zachowania w dobie rozwoju cywilizcji, który ewokuje transformację podmiotów i przewartościowanie, do niedawna niezmiennych, pojęć. Posłużył temu dialog wizji artystycznej Tadeusza Mysłowskiego i Jani Konstantinovskiego Puntosa, lub może precyzyjniej – podwójny monolog – dwóch ugruntowanych postaw. Mimo, że te monologi wynikają z innej metodologii badawczej nie są względem siebie sprzeczne, ukazują eklektyczną różnorodność i współistnienie wielu wątków napędzających myśl kultury.

Wystawa „Transmigracje. Mysłowski, Puntos” w MCK w Krakowie, fot. Zofia Waligóra

Wystawa „Transmigracje. Mysłowski, Puntos” w MCK w Krakowie, fot. Zofia Waligóra

Podstawą teoretyczną tego dialogu jest tekst Marty Bucholc Tożsamość transmigranta, w którym socjolożka opisuje przemiany społeczeństwa pod kątem jego mobilności oraz odniesień do pojęć czasu i przestrzeni. Jej zdaniem właściwością dzisiejszego człowieka jest pozostawanie w ciągłym ruchu, co poczytuje, jako jedyną pewną „stałą”. Przemiany określane, nadzwyczaj nieprecyzyjnym a popularnym, terminem globalizacja, doprowadziły do potrzeby redefinicji pojęcia tożsamość, które dotychczas było jednym z wyznaczników interpretacji dokonań artysty. Bucholc zwraca uwagę, że informacje biograficzne dotyczące konkretnego twórcy w świetle przemian komunikacji międzyludzkiej – totalnej i zawrotnie szybkiej – są już anachronizmem, który nie potrafi wyjaśnić motywów istniejących w refleksji nad kulturą1.

Idea, na której oparto zamysł kuratorski, pokrywa się z rozważaniami poczytnych pism Zygmunta Baumana – głównego teoretyka socjologicznej ponowoczesności i płynnych czasów. Bauman poświęcając wiele uwagi przemianom świadomościowym zaistniałym na skutek rozwoju nowych systemów komunikacji i przemieszczania się populacji, gotów był redefiniować podwaliny nadające sens takim konstrukcjom społecznym jak naród, rodzina, wspólnota, które transformują się w obliczu względnego czasu i skurczonej przestrzeni2. Nie można trwać w bezruchu na ruchomych piaskach – napisał w 1998 roku, czym metaforycznie oddał immanentną właściwość człowieka w kontekście jego funkcjonowania. Zdaniem Baumana rozwój systemów komunikacji (Internetu w szczególności) spowodował mobilność jednostek i postawił je w roli wiecznych gości, którzy nigdzie nie są u siebie. Mimo, że fizycznie pozostajemy w bezruchu, na przykład przed monitorem laptopa, serfujemy po witrynach zawieszonych na odległych geograficznie serwerach i komunikujemy się z partnerami oddalonymi o godziny podróży lotniczej. Zasada istnienia oparta na mobilności przepływu myśli i informacji w małym stopniu napotyka w takim układzie na bariery polityczne i geograficzne3.

Wystawa „Transmigracje. Mysłowski, Puntos” w MCK w Krakowie, fot. Zofia Waligóra

Wystawa „Transmigracje. Mysłowski, Puntos” w MCK w Krakowie, fot. Zofia Waligóra. Na zdjęciu: Jani Konstantinovski Puntos (z prawej) oraz Tadeusz Mysłowski

W wizji transmigracji Marty Bucholc, ważny jest precyzyjny opis ruchu, jaki wykonuje dzisiaj człowiek-artysta. Nie jest on określony w przestrzeni względem nieruchomych obiektów, lecz on sam jest jedynym punktem odniesienia dla siebie. Termin został zaczerpnięty z zakresu religioznawstwa i w pierwotnym znaczeniu jest synonimem reinkarnacji – wędrówki dusz. Dzisiaj opisuje tożsamość artysty, który poruszając się (żyjąc) zmienia permanentnie tożsamość, a pozostaje mimo to cały czas tą samą osobą/jednostką/człowiekiem. W takiej koncepcji artysta, tradycyjnie osoba, która odczuwa zjawiska (kierunki ruchu) wcześniej i wyraźniej niż inni, a w twórczości sygnalizuje nadchodzące zmiany, jest pewnego rodzaju ucieleśnieniem transmigranta. Jest osobą de facto bezdomną, której suma doświadczeń okazuje się układanką inspiracji, tendencji i postaw, czasem irracjonalną a możliwą i funkcjonującą. Jest to struktura, którą autorka gotowa jest porównać do przypadkowych kształtów widzianych w dziurce kalejdoskopu – niezaplanowanych, lecz spójnych i kruchych –istniejących na chwilę4.

Strony: 1 2 3

1M. Bucholc, Tożsamość transmigranta (w:) Transmigracje. Mysłowski Puntos, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 2011.

2Z. Bauman, Płynna nowoczesność, Kraków 2006.

3Z. Bauman, Globalizacja, Warszawa 2000, s. 92-120.

4Op. cit.

Krzysztof Siatka – historyk sztuki, krytyk i kurator; interesuje się, bada i promuje sztukę neoawangardy i współczesną.

KRZYSZTOF SIATKA (1981) – historyk sztuki (doktorant w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego) i krytyk (członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA). Interesuje się i bada sztukę neoawangardy i współczesną, w szczególności ciekawią go intermedialne postawy twórcze. Kurator wystaw sztuki współczesnej zatrudniony w Galerii Bunkier Sztuki. Wcześniej dyrektor galerii FotoMediumArt. Autor koncepcji kilkudziesięciu wystaw, na których prezentowane były dzieła m.in. Kingi Arayi, Jana Berdyszaka, Christiana Boltanskiego, Tomasza Dobiszewskiego, Natalii LL, Ewy Partum, Zdzisława Sosnowskiego, Teresy Tyszkiewicz, Timma Ulrichsa, Wolfa Kahlena, Alicji Żebrowskiej. Teksty krytyczne publikował m.in. w „Arteonie”,„Exicie”, „Fragile”, „Czasie Kultury”, „Dekadzie Literackiej” [źródło: materiały prasowe Bunkra Sztuki w Krakowie].

Dodaj komentarz

Wydarzenia

AKCES – 5. Konkurs Najlepszych Dyplomów Sztuki Mediów

Od 16 maja do 7 czerwca 2019 roku

Anastasia Pataridze, Happiness said don’t look for me, 2018 (źródło: materiały prasowe)

XIII Węgierska Wiosna Filmowa

Od 12 maja do 23 czerwca 2019 roku

Plakat festiwalu XIII Węgierska Wiosna Filmowa (źródło: materiały prasowe)

Czarno na białym. 200 lat rysunku w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych

Od 26 kwietnia do 29 września 2019 roku

Leon Wyczółkowski, Dziewczyna z okolic Krakowa, 1907, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe)

Aleksandra Simińska. Arché. Malarstwo

Od 26 kwietnia do 2 czerwca 2019 roku

Aleksandra Simińska, 1993, Pałac w Samostrzelu, 1993, technika mieszana na kartonie, 367×426 (źródło: materiały prasowe)

W nocy twarzą ku niebu

Od 27 kwietnia do 16 czerwca 2019 roku

Plakat wystawy W nocy twarzą ku niebu (źródło: materiały prasowe)

XXI Małopolskie Dni Dziedzictwa Kulturowego. Z dreszczykiem

18–19 maja oraz 25–26 maja 2019 roku

Wnętrze kościoła pw. Nawiedzenia NMP w Iwkowej, fot. K. Schubert (źródło: materiały prasowe)

Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce

27 kwietnia 2019 roku

27 kwietnia 2019 – Dzień Wolnej Sztuki w muzeach i galeriach w całej Polsce (źródło: materiały prasowe)

Prototypy 02: Codex Subpartum

Od 12 kwietnia do 9 czerwca 2019 roku

Joseph Beuys, Beuys by Warhol, grafika, 1980 (źródło: materiały prasowe)

Planetarium – wystawa Jiříego Kovandy

Od 11 kwietnia do 30 maja 2019 roku

Jiří Kovanda, Na ruchomych schodach… Odwrócony, wpatruję się w oczy osoby stojącej za mną…, performans, Praga, 1977 r. (źródło: materiały prasowe)

16. Festiwal Misteria Paschalia: kierunek Włochy

Od 15 do 22 kwietnia 2019 roku

Festiwal Misteria Paschalia, fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe (źródło: materiały prasowe)

więcej wydarzeń