Dla wielu najpiękniejsze z miast Siedmiogrodu – założony w XII wieku przez saskich kolonistów, Sybin nosił tytuł Europejskiej Stolicy Kultury w roku 2007, pod hasłem: „Sybin. Miasto Kultury – Miasto Kultur” („Sibiu. A City of Culture – A City of Cultures”). W ciągu dziejów ścierały się tu wpływy saskie, rumuńskie i węgierskie. Miasto było przez lata uznawane za stolicę Sasów siedmiogrodzkich, zarówno duchową i polityczną, jak i prężny ośrodek nauki i kultury. Obecnie mniejszości narodowe stanowią jedynie cztery procent mieszkańców miasta (głównie Niemcy, Węgrzy i Romowie). Co znamienne, sybinianie, dziś w zdecydowanej większości Rumuni, mając świadomość historii i wagi ośmiusetpięćdziesięcioletniego dziedzictwa tutejszych Sasów, wybrali na burmistrza w 2000 roku (i ponownie na kolejne kadencje w 2004 i 2008) Klausa Johannisa, siedmiogrodzkiego Sasa. To dzięki niemu Sybin uległ kompleksowej odnowie, zdobył tytuł Europejskiej Stolicy Kultury i szansę na impuls rozwojowy1.

Meduzy, wypełnione powietrzem rzeźby autorstwa Romelo Pervoloviciego unoszące się nad bulwarem Nicolae Bălcescu. Część projektu Urban ambient realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation

Meduzy, wypełnione powietrzem rzeźby autorstwa Romelo Pervoloviciego unoszące się nad bulwarem Nicolae Bălcescu. Część projektu Urban ambient realizowanego przez Meta Cultural Foundation, fot. Meta Cultural Foundation

Wielokulturowość miasta przejawia się nie tylko w oficjalnym haśle, ale także w oficjalnej nazwie, której miasto używa: Sibiu / Hermannstadt. Podczas prezentacji miasta przed panelem ekspertów oceniających wnioski o tytuł ESK Sybin przedstawił się jako europejskie laboratorium, angażujące międzynarodowych partnerów poprzez dialog i promocję mobilności artystów. Jury doceniło taki projekt; zwrócono jednak uwagę na konieczność współpracy z całą Europą, nie tylko z Luksemburgiem, któremu przyznano tytuł ESK w tym samym roku, oraz na przygotowanie programu atrakcyjnego dla europejskiego odbiorcy2.

Cele i wyzwania

Zarządzanie obchodami odbywało się na dwóch poziomach – centralnym (ministerstwo kultury) i lokalnym (specjalnie powołane stowarzyszenie Asociaţia Sibiu 2007). Rozwiązanie to okazało się niezbędne z wielu powodów. Miasto nie było w stanie od strony prawnej wspierać finansowo projektów kulturalnych realizowanych w ramach ESK. Brakowało mu także możliwości logistycznych do przeprowadzania naboru i selekcji wniosków. Właśnie dlatego ministerstwo ogłosiło otwarty konkurs na projekty kulturalne, tworzące program ESK. Rolą Asociaţia Sibiu 2007 była koordynacja i wsparcie techniczne przy wdrażaniu wybranego programu kulturalnego. Promocja została podzielona między ministerstwo, zatrudniające odpowiednią agencję do przygotowania dużej kampanii krajowej i międzynarodowej, i stowarzyszenie, do którego zadań należały: strona internetowa, kontakty z prasą, promocja w lokalnych mediach oraz wsparcie mniejszych operatorów kulturalnych w informowaniu o wydarzeniach w ramach ESK3.

Strategia miasta, korygowana jeszcze w fazie przygotowań, objęła ostatecznie następujące cele:

  • zmiana wizerunku miasta, jego umiędzynarodowienie, rozwój współpracy z zagranicą, rozwój kulturalny;
  • zwiększenie poczucia własnej wartości i dumy sybinian z miejsca zamieszkania, poszerzenie grupy mieszkańców korzystających z oferty kulturalnej miasta;
  • przyciągnięcie gości z Rumunii i zagranicy, „nowa koncepcja turystyki”;
  • rozwój gospodarczy, poprawa infrastruktury (w tym infrastruktury kulturalnej), promocja kreatywności i innowacji, poprawa spójności społecznej4;.

Życie kulturalne

Zaproponowany w aplikacji program kulturalny skupiał się wokół szeroko rozumianego tematu miasta kultur, z naciskiem na wykorzystanie przestrzeni publicznej i architektury jako sceny wydarzeń kulturalnych. Ten aspekt w opinii organizatorów był największym sukcesem, o czym świadczyła ogromna liczba uczestników takich wydarzeń, a szczególnie imprez na otwarcie i zamknięcie ESK, w których uczestniczyło ponad sto tysięcy widzów5. Dużą wagę przywiązywano również do europejskiego wymiaru realizowanych przedsięwzięć, co przełożyło się na prezentacje artystów europejskich, wspieranie koprodukcji artystycznych, prezentację dziedzictwa europejskiego i spojrzenie na dziedzictwo Rumunii jako jeden z jej rozdziałów, a także włączenie się w europejskie sieci współpracy.

W sumie zrealizowano ponad tysiąc czterysta projektów kulturalnych, które przyciągnęły ponad milion uczestników6. Dla tak małego miasta, które po raz pierwszy realizowało tak obszerny program, było to wielkie osiągnięcie. (W otwarciu obchodów wziął udział prezydent Rumunii, gdyż było ono jednocześnie inauguracją członkostwa kraju w UE). Program podzielono na kilka obszarów tematycznych: architektura i instalacje miejskie, sztuki wizualne, sztuki dramatyczne, multimedia, literatura i czytelnictwo, muzyka, mobilność i badania naukowe, dziedzictwo i projekty interdyscyplinarne. Jedna trzecia projektów dotyczyła wydarzeń muzycznych i tanecznych. Natomiast niemal jednej piątej przedsięwzięć towarzyszyło hasło dialogu międzykulturowego7. Wiele z nich odbyło się latem i na wolnym powietrzu.

Prócz przedsięwzięć nowych do programu włączono także już istniejące (np. ASTRA Film Festival czy Festivalul Internaţional de Teatru de la Sibiu). Ponadto sprowadzono do Sybina wydarzenia, które normalnie odbywają się w innych miastach – festiwal muzyki Festivalul George Enescu czy spektakle opery bukareszteńskiej. W Sibiu odbyło się również rozdanie nagród MTV Awards of Romania.

Uczestnicy bardzo wysoko oceniali wydarzenia kulturalne (przyznając średnio 8,6 punktów na 10) 8. Niektórzy z respondentów raportu ECOTEC twierdzili, że było to największe wydarzenie kulturalne, jakie kiedykolwiek odbyło się w Rumunii.

Wydaje się, że tytuł ESK przyczynił się znacząco do pozytywnego postrzegania miasta i jego oferty kulturalnej, czego dowodem jest fakt, że w skali całego kraju spadła liczba wizyt w muzeach o około dwudziestu procent i w kinach o siedemnaście (w 2009 r. w stosunku do 2008 r.), podczas gdy w Sybinie obserwowano odwrotną tendencję. Co zrozumiałe, spadła liczba wydarzeń organizowanych w mieście (2007: 1447, 2008: 297, 2009: 537) – mobilizacja zasobów finansowych i ludzkich w 2007 roku najwyraźniej wyczerpała potencjał sektora; należy też pamiętać o kryzysie finansowym, który w ostatnich latach boleśnie dotknął większość państw europejskich.

Jednym z efektów przypisywanych ESK jest m.in. duży wzrost liczby odwiedzających skansen-muzeum ASTRA w Sybinie, co doprowadziło do wprowadzenia godzin zwiedzania nocnego (22.00–3.00)9. W Teatrze Radu Stanca, który podwoił liczbę spektakli w 2007 roku, w latach 2008 i 2009 nie zaobserwowano spadku zainteresowania. Wręcz przeciwnie, spektakle częściej pokazywane są obecnie za granicą (18 wyjazdów zagranicznych w 2009 r., co jest dużym wzrostem w stosunku do 2006 r.)10. Ponadto niektóre z zainicjowanych w 2007 roku projektów były kontynuowane w latach następnych, np. Festivalul Internaţional de Film Transilvania i Festivalul George Enescu, który wcześniej odbywał się jedynie w Bukareszcie, a obecnie także w Sybinie i w innych miastach Siedmiogrodu. Dodatkowo wpływ ESK daje się zauważyć w sektorze małych organizacji kulturalnych – wskutek lepszej zdolności współpracy oraz umiejętności ubiegania się i rozliczania środków zewnętrznych podmioty te są bardziej aktywne.

Strony: 1 2 3

1Sibiu: European Capital of Culture 2007. Szabolcs István Guttmann, Sibiu’s Chief City Architect, in Conversation with Zoltán Tibori Szabó, „The Hungarian Quarterly” 2007, nr 186, s. 104-113.

2Report on the nominations from Luxembourg and Romania for the European Capital of Culture 2007, Selection Panel for the European Capital of Culture (ECOC) 2007, kwiecień 2007, s. 8.

3Ex-post Evaluation of 2007 & 2008 European Capitals of Culture. Final Report, ECOTEC, listopad 2009, s. 44–45.

4Sibiu CCE2007: the strategy. http://www.sibiu2007.ro/en3/strategia.htm# (5 XI 2010).

5European Capitals of Culture: the Road to success. From 1985 to 2010, European Commission, 2009, s. 55.

6Greg Richards, Ilie Rotariu, Sibiu European Capital of Culture 2007. Evaluation Report, grudzień 2007, s. 7–8.

7Steliana Nistor, Sibiu, Capitală Culturală Europeană 2007. Ianuarie 2005 – Decembrie 2007. Raport Sinteză, Bukareszt 2008, s. 29–30.

8Greg Richards, Ilie Rotariu, The impact of the 2007 European Cultural Capital in Sibiu: a long term perspective, ATLAS (European Association for Tourism and Leisure Studies), luty 2010, MPRA Paper No. 22 532, s. 61.

9Tamże, s. 54.

10Ex-post Evaluation of 2007 & 2008 European Capitals of Culture. Final Report, s. 47–48.

11Oficjalna strona Sybina 2007: www.sibiu2007.ro (2 XI 2010).

12Luksemburg 2007 do swego programu włączył cały Wielki Region, tj. regiony Nadrenii, Mozeli, Saary, Mozy oraz francuską Lotaryngię, belgijską prowincję Luksemburg i Wielkie Księstwo Luksemburg.

13Luxemburg and Greater Region, European Capital of Culture 2007. Final report, czerwiec 2008. s. 91.

14Ex-post Evaluation of 2007 & 2008 European Capitals of Culture. Final Report, s. 48.

15S. Nistor, Sibiu, Capitală Culturală Europeană 2007. Ianuarie 2005 – Decembrie 2007. Raport Sinteză, s. 55.

16G. Richards, I. Rotariu, The impact of the 2007 European Cultural Capital in Sibiu: a long term perspective, s. 61.

17Ex-post Evaluation of 2007 & 2008 European Capitals of Culture. Final Report, s. 46.

18Sibiu/Hermannstadt – Romania – European Capital of Culture 2007. Application Proposal, 5th March 2004.

19G. Richards, I. Rotariu, The Impact of the 2007 European Cultural Capital in Sibiu: A long term perspective.

20Sibiu 2007 European Cultural Capital Program: The Communication Management, I. Rotariu, http://www.oeconomica.uab.ro/upload/lucrari/920072/18.pdf (3 XI 2010).

21G. Richards, I. Rotariu, Sibiu. European Capital of Culture 2007. Evaluation Report, s. 6.

22Sibiu: European Capital of Culture 2007. Szabolcs István Guttmann, Sibiu’s Chief City Architect, in Conversation with Zoltán Tibori Szabó, „The Hungarian Quarterly” 2007, nr 186, s. 110.

23Broszura dotycząca renowacji miejskich. Strona miasta Sibiu: http://www.sibiu.ro/ro2/pdf/2007/pliant_Balcescu_13_engleza.pdf  (3 X 2011)

24Greg Richards, Ilie Rotariu, SibiuEuropean Capital of Culture 2007. Evaluation Report, Arnhem 2007, s. 6.

25I. Rotariu, Sibiu 2007 European Cultural Capital Program: The Communication Management.

26Wystawa Photo exhibition: the backstage of the urban rehabilitation in the historical center of Sibiu/Hermannstadt 2003–2006 (Wystawa fotograficzna: renowacja historycznego centrum miasta Sibiu/Hermannstadt w2003–2006 od kuchni) przygotowana przez Asociaţia Culturală HEREUS w ratuszu miejskim, w: Sibiu. European Capital of Culture 2007. Calendar 01.07.200731.12.2007.

27Ex-post Evaluation of 2007 & 2008 European Capitals of Culture. Final Report, s. 49.

28European Capitals of Culture: the Road to success. From 1985 to 2010, s. 56.

Joanna Sanetra-Szeliga - absolwentka studiów europejskich na Akademii Ekonomicznej w Krakowie. Pracowała w Punkcie Kontaktowym ds. Kultury w Ministerstwie Kultury, koordynowała program Kultura 2000 w Polsce, była naczelnikiem Wydziału Spraw Europejskich w Departamencie Strategii Kultury i Spraw Europejskich Ministerstwa Kultury. Obecnie jest koordynatorką Eurośródziemnomorskiej Fundacji Dialogu Kultur im. Anny Lindh w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie. Autorka publikacji nt. polityki kulturalnej UE oraz finansowania kultury ze środków unijnych. Wykładowca akademicki.

Joanna Sanetra‑Szeliga – absolwentka studiów europejskich Akademii Ekonomicznej w Krakowie. Pracowała w Punkcie Kontaktowym ds. Kultury w Ministerstwie Kultury, koordynowała program Kultura 2000 w Polsce, była naczelnikiem Wydziału Spraw Europejskich w Departamencie Strategii Kultury i Spraw Europejskich Ministerstwa Kultury. Obecnie jest koordynatorką Eurośródziemnomorskiej Fundacji Dialogu Kultur im. Anny Lindh w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie. Autorka publikacji nt. polityki kulturalnej UE oraz finansowania kultury ze środków unijnych. Wykładowca akademicki.

Dodaj komentarz


Recenzje

Opinie

Rozmowy

Czytelnia

Myślnik

Wydarzenia

Andrzej Mitan. Sztuka (nie)zidentyfikowana

Od 18 lutego do 23 kwietnia 2017 roku

Andrzej Mitan, „W świętej racji”, płyta analogowa, proj. Ryszard Winiarski (źródło: materiały prasowe organizatora)

ABS_2067

Od 27 lutego do 17 marca 2017 roku

Philippe Rębosz, „And all my friends are dead”, akryl i olej na płótnie, 2017 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Nature morte

Od 19 lutego do 14 maja 2017 roku

Barnaby Barford „Do it again, I didn’t press record”, 2009, dzięki uprzejmości artysty, Fot. Noah Da Costa, © Barnaby Barford (źródło: materiały prasowe organizatora)

Alicja Bielawska. Jeśli nie tutaj, gdzie?

Od 17 lutego do 9 kwietnia 2017 roku

Alicja Bielawska, „Ćwiczenia na dwie linie”, 2014 ,fot. Bartosz Górka (źródło: materiały prasowe organizatora)

Szczęśliwej podróży

Od 17 lutego do 27 maja 2017 roku

3–4 marca 2017 roku, pokaz filmu „Exil Shanghai” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Martwa Natura

Od 15 lutego do 14 marca 2017 roku

Katarzyna Makieła-Organisty, „Czaszka jelonka”, 2014 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Skarby baroku. Między Bratysławą a Krakowem

Od 10 lutego do 23 kwietnia 2017 roku

„Widok Krakowa”, 1652, olej na płótnie, Muzeum Narodowe w Krakowie (źródło: materiały prasowe organizatora)

Superorganizm. Awangarda i doświadczenie przyrody

Od 10 lutego do 21 maja 2017 roku

Marek Włodarski, „Pejzaż biologiczny”, 1930 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Piotr Zbierski. Push the sky away

Od 10 lutego do 3 marca 2017 roku

„Push the sky away”, fot. Piotr Zbierski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Marek Rogulus Rogulski. Mu(e)seum. Dwie strzałki czasu

Od 4 lutego do 3 maja 2017 roku

Marek Rogulski (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR