Tematem przewodnim jednej z najbardziej niesamowitych książek XX wieku, powieści Italo Calvino „Jeśli zimową nocą podróżny”, jest obfitujący w nagłe zwroty akcji romans Czytelnika i Czytelniczki. Gdyby Calvino żył i miał stworzyć „remake”, którego akcja działaby się w Polsce Roku Pańskiego 2011, Czytelniczka i Czytelnik najpewniej skończyliby jako single – prawdopodobieństwo, że kiedykolwiek się spotkają, jest zatrważająco niskie i z każdą sekundą gwałtownie maleje. Wkrótce nie pomogą nawet portale randkowe – większość z nich już dawno zrezygnowała z rubryki „ulubiona książka”.

Warszawskie Targi Książki (źródło: materiały prasowe organizatora)

Warszawskie Targi Książki (źródło: materiały prasowe organizatora)

Rezultaty badań Biblioteki Narodowej nie nastrajają optymistycznie: 56% Polaków nie miało w zeszłym roku w rękach żadnej książki (nawet kucharskiej), a 46% nie czytało choćby krótszych tekstów czy artykułów. Nie czyta aż 20% osób z wyższym wykształceniem. Na tle Francuzów (69% czytających) wypadamy żałośnie, a o Czechach chyba w ogóle nie warto wspominać (86%). Co istotne, najgwałtowniej spada liczba osób czytających intensywnie (więcej niż 6 książek rocznie) – w 2004 roku stanowili jeszcze 24% ankietowanych, w 2010 już tylko 12%. Nie czyta połowa pracowników administracji i usług, a także 44% prywatnych przedsiębiorców. Coraz mniej osób posiada prywatne księgozbiory. Ankieta ujawniła też istnienie sporej (13%) grupy ludzi, którzy kupili w zeszłym roku przynajmniej jedną książkę, ale nie mieli nawet czasu żeby do niej zajrzeć.

Równocześnie z przeprowadzonych na początku maja przez CBOS badań wynika, że jednak lubimy czytać książki (61% ankietowanych). A przynajmniej Polki lubią (72%), bo wśród mężczyzn zdania są równo podzielone. Najbardziej lubią czytać ludzie z wykształceniem wyższym (82%) i pomiędzy 35 a 44 rokiem życia (71%). Najwięcej badanych kupuje książki lub pożycza je od znajomych (po 47%), nieco mniej osób korzysta z bibliotek (40%). Chociaż w przypadku ankietowanych w wieku 18–24, w tym uczniów i studentów, większość korzysta właśnie z bibliotek.

Nasuwa się dosyć naiwne pytanie: skoro lubimy, to dlaczego nie czytamy? I czy niski poziom czytelnictwa jest sprawą narodową? Czy stanowi w ogóle jakikolwiek problem? „Lubimy chronić naszą tożsamość kulturową, ale nikt nie pyta, co się z nią stanie w społeczeństwie, które wyrzeka się swojego kanonu lub nie umie go krytycznie czytać” – pisze Beata Stasińska („Czytaj albo giń!”, Gazeta Wyborcza, 14 maja 2011). Stasińska przyjmuje prostą, ale skuteczną strategię: dane o zatrważającym stanie czytelnictwa zestawia z informacjami o tym, jak w innych krajach Europy (we Francji, Norwegii, Niemczech) promowane jest czytanie. Skoro inne narody uważają, że czytanie książek jest z jakiegoś powodu ważne, może po prostu my coś przeoczyliśmy? Jeśli nauki humanistyczne są naszą mocniejszą stroną (biorąc choćby pod uwagę, ile lamentów wywołało wprowadzenie obowiązkowej matury z matematyki), jak polski rząd stara się sprawić, abyśmy nawet w tej dziedzinie nie pozostawali w tyle za resztą świata?

Wprowadzając podatek na książki. Od 1 stycznia sprzedaż książek w Polsce jest objęta podatkiem VAT w wysokości 5%. Reforma ta, jak wiele innych przed nią, początkowo zaowocowała chaosem. Wydawcy wynegocjowali sobie czteromiesięczny okres przejściowy, który zwalniał z podatku książki ujęte w inwentaryzacji na dzień 31 grudnia. Okres przejściowy nie obejmował już jednak hurtowników, co sprawiło, że w efekcie nabywcy detaliczni i tak musieli zapłacić za książki więcej. W dodatku, jak stwierdził Piotr Marciszuk, prezes Polskiej Izby Książki, księgarnie musiały w tym czasie prowadzić podwójną księgowość dla tych samych książek, opatrzonych różną stawką VAT w zależności od terminu dostawy. Teraz, kiedy zakończył się okres przejściowy, można już stwierdzić, że jedną z konsekwencji wprowadzenia podatku jest zaostrzenie konfliktu między wydawcami a hurtownikami.

Pod pretekstem wprowadzenia nowego podatku niektórzy hurtownicy próbują renegocjować umowy z wydawcami: wydłużyć terminy dostaw, wprowadzić dodatkowe opłaty, powiększyć marżę. Zdaniem obserwatorów nieuregulowane od lat relacje pomiędzy wydawcami i dystrybutorami mogą być znacznie większym problemem niż wprowadzenie VAT-u. Prezes Biblioteki Analiz Łukasz Gołębiewski przewiduje, że ten rok będzie bardzo trudny dla rynku i należy oczekiwać spadku sprzedaży. Można zgadywać, że kiedy specjaliści wypowiadają się o napiętej sytuacji pomiędzy wydawcami a dystrybutorami, w tej drugiej grupie mają na myśli głównie monopolistów. Jak wskazuje przygotowywany co roku przez Bibliotekę Analiz raport o stanie rynku książki w Polsce, poza Empikiem nie ma u nas dużych i silnych sieci księgarskich. To zresztą właśnie z tego powodu UOKiK zablokował w lutym fuzję Empiku z Merlinem – gdyby do niej doszło, nowopowstała spółka mogłaby dyktować warunki na rynku, a wydawcy staliby się jej zakładnikami (warto nadmienić, że 1 sierpnia poinformowano oficjalnie o wykupieniu przez Empik Media & Fashion pakietu kontrolnego księgarni internetowej Gandalf, której istotną część działalności stanowi dystrybucja podręczników – dotąd Empik „zaniedbywał” tę gałąź rynku).

Strony: 1 2 3 4 5

Dodaj komentarz


Recenzje

Rozmowy

Czytelnia

Wydarzenia

Aleksandra Kalisz. Un/Covered

Od 28 września do 28 października 2018 roku

Aleksandra Kalisz, Bez tytułu VII (Zielony), 110x170cm, olej na płótnie, 2016(źródło: materiały prasowe organizatora)

Moc natury. Henry Moore w Polsce

Od 30 września 2018 roku do 20 stycznia 2019 roku

Henry Moore z „Knife Edge Two Piece” w Perry Green, 1967; fot. John Hedgecoe (źródło: materiały prasowe organizatora)

Beksiński / Lewczyński. Dopełnienie konieczne

Od 23 września do 28 październik 2018 roku

„Beksiński / Lewczyński. Dopełnienie konieczne” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Włochy w Gdańsku

Od 23 września do 31 grudnia 2018 roku

Gennaro Greco, „Capriccio architektoniczne”, Muzeum Narodowe w Gdańsku, fot.© Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatora)

Symbole niepodległej

Od 29 września 2018 roku do 31 grudnia 2019 roku

„Symbole Niepodległej”, Muzeum Narodowe w Gdańsku (źródło: materiały prasowe organizatorów)

WarsawByArt

Od 21 do 23 września 2018 roku

Aleksandra Łatecka, „Konstrukcja XII”, 2018, akryl na płycie, 100 x 140 cm (źródło: materiały prasowe organizatora)

11. Międzynarodowy Festiwal Perła Baroku

Od 23 września do 2 października 2018 roku

 Międzynarodowy Festiwal Perła Baroku – Koncerty Mistrzów (źródło: materiały prasowe organizatora)

Kajnikaj. Kaja Rata

Od 21 września do 26 listopada 2018 roku

Kaja Rata, „Kajnikaj”, Muzeum Współczesne we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe organizatorów)

X Festiwal Sztuki w Przestrzeni Publicznej Otwarte Miasto

Od 7 września do 5 października 2018 roku

Krzysztof Sołowiej, „Watchmen dla Lublina” (źródło: materiały prasowe organizatora)

Zuzanna Janin. Dom przekształcony w bryły geometryczne

Od 21 września do 9 listopada 2018 roku

Zuzanna Janin, „Dom przekształcony w bryły geometryczne” (źródło: materiały prasowe organizatora)

więcej wydarzeń
U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR